سرآغاز

تجلیل از اساتید برجستۀ پژوهش مسائل اجتماعی ایران

انجمن جامعه شناسی ایران
Sans titre.jpg

در اختتامیه دومین همایش پژوهش اجتماعی و فرهنگی در جامعه ایران، که در روزهای پنجم و ششم دی ماه 1391 برگزار شد، در مراسمی صمیمانه و با حضور گرم اساتید، دانشجویان و پژوهشگران اجتماعی و فرهنگی، از پنج استاد برجسته و پیشکسوت حوزه پژوهش مسائل اجتماعی ایران تجلیل گردید.

پرونده ی «باستان شناسی»

450-cameron-petrie-as-a-young-man_resize.jpg

تهیه و تنظیم: مهسا اکبری
باستان شناسی علمی است که به مطالعه گذشته انسان و جوامع انسانی بر اساس بقایای مادی به جای مانده از او می پردازد. این حوزه علمی در سال 1314هجری شمسی، وارد حوزه دانشگاهی شد و به طور رسمی آموزش نیروهای متخصص آغاز گردید. امروزه این علم در ایران گسترش فراوانی یافته است و آثار و کتب بسیاری هر ساله در این حوزه انتشار می یابد.

اخبار انجمن جامعه شناسی ایران در هفته سوم د ی ماه 1391

گروه اخبار
anjoman jame shenasi iran.jpg

انجمن جامعه شناسی ایران در هفته جاری، چندین جلسه سخنرانی برگزار می کند. گروهی از  فراخوان های انجمن برای انتشار  مجلات تخصصی و همایش ها و همچنین نخستین شماره خبرنامه گروه جامعه شناسی مردم مدار نیز در همین بخش قابل دسترسی است.

دو کارگاه آموزشی در شهر کتاب : نشانه شناسی تصویر و ترجمه متون فلسفه

گروه اخبار
IMAGE634622306592798497.jpg

کارگاه نشانه‌شناسی تصویر
کارگاه نشانه‌شناسی تصویر با تدریس دکتر فرزان سجودی از اول بهمن ۱۳۹۱ در مرکز فرهنگی شهر کتاب برگزار می‌شود. در این دوره‌ی آموزشی تعاریف بنیادی در مورد نشانه، متن، رمزگان، گفتمان و بینامتنیت؛ تفاوت‌های بین متون کلامی و تصویری و چند‌لایه‌ای؛ مطالعات

حق نداری ویتسک را مسخره کنی!

فرشاد اسماعیلی
P-11-1.jpg

چگونه سروان و دکتر کله شان از یک سوراخ بیرون می آید
شب اول که برای افتتاحیه تئاتر «ویتسک» رفته بودم در جایی از نمایش، سروان برگشت و رو به تماشاگر ها گفت: شما ها بدید. تو که عینک زدی. تو بدی. تو که اونجا نشستی تو بدی... من خوبم. همه شما بدید. هی با خودم کلنجار رفتم. می خواستم از توی سالن بلند داد بزنم تو بدی... تو سروان کچل خیکی... تو بدی. تو که ویتسک رو مسخره می کنی... تو بدی... اما نگفتم. نتوانستم بگویم. حرفم درگلویم گیر

گذاری از هزارتوی آژانس بین المللی انرژی اتمی: دست و بال بسته ژاندارم امور هسته ای

انیس سینای ترجمه منوچهر مرزبانيان
Amano.jpg

تصویر: آماتو
آژانس بین المللی انرژی اتمی ناتوان از تنظیم قواعدی حاکم بر گردش عناصر شکافت پذیر و عاجز از جلوگیری غنی سازی اورانیوم در ایران، در سیمای دوگانۀ هواخواه متعصب انرژی هسته ای صلح آمیز و ژاندارم نیروی هسته ای نظامی روی می نماید. این دستگاه می کوشد به دفاع از محاسن اتم بپردازد، حتی در فوکوشیما که قرار است کنفرانس وزیران را از ۱۵ تا ۱۷ دسامبر در آن شهر برگزار کند.

درگذشت کوشنده ای بزرگ برای ایران : مرتضی ثاقب فر

ناصر فکوهی
IMAGE634925744920693672.jpg

نویسنده، مترجم، پژوهشگر مستقل و جامعه شناس
1321-1391
خبر درگذشت مرتضی ثاقب فر، یکی از پرکارترین  نویسندگان و مترجمان کشور ما که یکشنبه شب در اثر سکته مغزی در تهران رخ داد امروز اعلام شد.ثاقب فر در زمان درگذشت خود، هفتاد ساله بود و عمری پر بار را پشت سرگذاشته بود؛ عمری که در آن خدمات بزرگی به

ملی گرایی ورزشی (بخش هشتم: فوتبال ایران پس از انقلاب)

ابراهیم خدایی
iran-usa98.jpg

با وجود اهمیتی که حضور ایران در جام جهانی 1998 می توانست داشته باشد، در منابع علوم اجتماعی ایران جز اشاراتی گذرا به حوادث این رخداد مطلبی نمی یابیم، اما برعکس در جام جهانی هشت سال بعد (2006 آلمان) علی رغم اینکه چنان هیجان همه گیری مثل عبور ایران از سد استرالیا و یا پیروزی برابر آمریکا رخ نمی دهد و مردم به خیابان نمی آیند اما متونی در مطالعه اجتماعی جام جهانی 2006 در دسترس است.

بازنشستگی استادان: چرا و با چه هزینه‌ای؟

ناصر فکوهی
Curtis_Lecture_Halls_interior_view3_empty_class.jpg

یکی از مشخصات مباحثی که در حوزه علمی و اجتماعی در کشور ما وجود دارد، سیاسی شدن آن‌ها در اولین فرصت و خارج‌شدن‌شان از مسیر عقلانی و بیرون رفتن‌شان از حوزه اندیشیدنی عمیق برای رسیدن به راه‌حل‌های منطقی و پایدار است. از جمله این مباحث، مسئله بازنشستگی استادان در علوم انسانی و اجتماعی است که هر چند گاه یک‌بار با اهدافی اغلب سیاست‌زده، از یک سو یا از سوی دیگر مطرح

«زیر درخت انجیر معابد»؛ پرونده ی «احمد محمود»

Mahmoud.jpg

تهیه و تنظیم: مرضیه جعفری
نام احمد محمود(احمد اعطا)  با نام "همسایه ها" گره خورده است و نام همسایه ها با " رئالیسم"  در رمان فارسی. احمد محمود در چهارم دی 1310 در اهواز متولدشد و در ۱۲ مهر سال ۱۳۸۱ پس از دست و پنجه نرم کردنی طولانی با بیماری ریوی، در بیمارستان مهراد، در شهر تهران سرانجام تسلیم مرگ شد  و در حال حاظر در امامزاده طاهر کرج کنار هوشنگ گلشیری ، محمد جعفر پوینده، محمد مختاری و هوشنگ گلشیری گرد خاک آمده اند  و جمعشان جمع است.

دریدا و «جهان وطنی»

زهره روحی
دریدا

جهان وطنی، ژاک دریدا، ترجمه امیر هوشنگ افتخاری راد
در حال حاضر، عادت به پدیده‌ی «پناهندگی» و «مهاجرت»، باعث شده است که اگر هم روزی بخواهیم با نگاهی انتقادی به بررسی‌ آنها بپردازیم، معمولاً این بررسی‌ها، از افقی پدیدارشناسانه صورت می‌گیرد. شاید به نظر رسد، این مسئله، به خودی خود، اهمیت چندانی ندارد ـ

پست مدرن؛ نقدِ نقد

گلناز خالقی
281851582_1174223863001_110921postmodernism-5229316.jpg
  • گزارش درسی
  • چکیده
    پاسخ به پرسش "من کیستم؟" قدمتی به عمق تاریخ و آگاهی بشر دارد. به این معنی که از زمانی که انسان قادر به پرسش بود، همواره این سوالات ذهن او را مشغول می کرد که؛ کیست؟ در این دنیا چه می کند و چه جایگاهی دارد؟  هدف از بودنش چیست؟

هنگامی که اروپا آئین اش را تحمیل می کند: افسانه ای بنام رقابت

ژیل آردینا تر جمه باقر جهانبانی
europe-progress.gi_.top_.jpg

برای بیرون رفت از بحرانی که توسط  سرمایه داری مالی ایجاد شده، مسیرهای گوناگونی وجود داشت :  مهارزدن بر دلال بازی بورسی، وضع مقررات برای بازارها، توبیخ بانکداران و غیره...اتحادیه اروپا اما با تکیه بر حمایت  بیش از پیش گروهی از شرکتهای صنعتی راه دیگری را ترجیح داده  و مدتی است که آنرا به کشورهای در گیر با مشکلات تحمیل می کند: تشدید « رقابت» در بازار کار. این کلمه به چه

قصه ی نازنین

به كوشش مهسا سراج زاده- نسيم خواجه زاده
dezful_abshar_shevi_2.jpg

داستانها ،به تعبیری نمایی از بستر اجتماعی اند که همچون آیینه ای ، تبعیض ها ، حسادتها و تعاریف جامعه از پدیده های اجتماعی مختلف را به ما نشان می دهند، داستانها ، البته کج و کولگی جامعه را نیز نشان می دهند.  "نازنین"- در گویش دزفولی نازنین به زنی که زیبایی افسانه ای دارد اطلاق می شود-  یکی از داستانهای فولکوریک دزفول است ، داستان دختری پری رو و کنیزی زشت و سیاه و آبله رو که گرچه

نقاب‌ها (6): بُلــغارستـــان

ترجمه و تنظیم: نسترن محمودزاده
Bulgarian-folk-mask-a-1.jpg

در ششمین گروه از نقاب‌های نمایشی و مناسکی، با سه نقابِ بُلغاری آشنا خواهیم شد.

پیوست: 

برگزاری میزگرد: نظریات هانری لوفبور درباره شهر و شهرنشینی

گروه اخبار
Poster MizeGerd.jpg

«انسان شناسی و فرهنگ» در نظر دارد با همکاری «قطب علمی شهرسازی و توسعه شهری پایدار» در پردیس هنرهای زیبا، میزگردی را با  موضوع آرای هانری لوفبور درباره شهر، با شرکت آقایان کمال اطهاری، دکتر سید محسن حبیبی و دکتر ناصر فکوهی برگزار کند. موضوعات مورد گفتگو  شامل نظریات لوفور دربارۀ مفهوم «حق شهر و کاربرد آن در شهر امروز» ، «مفاهیم سبک زندگی و زندگی روزمره و رابطه شان

داراب نامــــــه: داســتان قهرمانی فیـروز شاه پسر داراب

علی بلوکباشی
p16-F.jpg

پیــش‌ســخن
الف. سنت فرهنگی داستانگزاری: داستانگزاری یا نقالی یک جریان فرهنگی است که از زمان‌های دور در جامعۀ ایران رواج داشته است. داستانگزاران یا نقالان داستان هایی از حماسه های قومی، ملی، دینی، و واقعه های تاریخی و شبه تاریخی و مذهبی را که از داستانگزاران و

گفت و گو با ناصر فکوهی: مسائل پژوهشی در علوم انسانی و اجتماعی

انجمن جامعه شناسی ایران
1314223692_243103919_1-Photos-de--SOCIOLOGIE.jpg

اصولا پژوهش های اجتماعی و فرهنگی نمی توانند و بهتر است از الگو های واحدی تبعیت نکنند تا تنوع و گوناگونی آنها سبب غنای هر چه بیشترشان شود. اما اگر منظور از این پرسش آن است که الگوهای علمی که به کار می روند دارای عقلانیت و وحدت رویه ای نسبی و قابل دفاع هستند باید متاسفانه بگویم چنین نیست

تاملی بر تحولات نمادهای مادی مناسک عزاداری محرم ساده سازی میراث مادی سنت در نمادهای آیینی مدرن

جبار رحمانی
Sans titre.jpg

در چند سال اخیر با نوعی تغیبرات و تحولات در حیطه نمادهای دینی و آیینی شیعی و بالاخص مناسک عزادرای مواجه شده ایم. امسال نیز در بخش های مختلف شهرها، شاهد حضور فزآینده علامت و ایستگاه های صلواتی بودیم که هرچند در بیانگر حضور عمیق و گسترده دین عامه در ایام مناسبتی خاصی هستند، اما به نظر می رسد تغییرات و تحولاتی نیز در بطن آنها در حال رخ داد است که فهم آن نیازمند رجوعی انسانشناختی

پیوست: 

سکینه: پسرم کجا راه رفتن بیاموزد؟

زهرا غزنویان
JPG_0.

عکس: تنها اطاق خانه در مجاورت نشیمن- پذیرایی آن
زنی 27 ساله و دیپلمه است. با تولد فرزندش نتوانست تحصیلاتش را در رشته کامپیوتر به اتمام رساند و نیمه‌کاره رهایش کرد. متولد شهر لوشان از استان گیلان است و تجربه زلزله رودبار در کودکی، باعث ترس‌ها و ناراحتی‌های ماندگاری در او شده به صورتی که از تنهایی و

مغرفی دو کتاب در زمینه اسطوره شناسی : اسطوره بیان نمادین؛ جهان معنوی ایرانی از آغاز تا اسلام

نسرين گلدوست
Ketab 12 Dey 91.jpg

اسماعیل پور، ابوالقاسم، 1387، اسطوره بیان نمادین، تهران، سروش.
کتاب «اسطوره، بیان نمادین، چنانکه از نامش پیداست به بحث در حیطه اسطوره‌ها و کشف زبان نمادین آنها می‌پردازد. کتاب شامل 10 گفتار می‌باشد. گفتار نخست کتاب با درآمدی در باب مفهوم اسطوره با عنوان (اسطوره چیست) آغاز می گردد با بیانی ساده به بیان ماهیت

در غزه لااقل مسائل روشن ترند .....

سرژ حلیمی ترجمه شروین احمدی
80419667-3479142.jpg

«هیچ کشوری نمی پذیرد که موشک هائی که از  خارج مرزهای آن شلیک می شوند همچون رگبار بر سر شهروندانش فرود آیند » . رئیس جمهور ایالات متحده هنگام ابراز چنین جمله عاقلانه ای به فلسطینی های غزه نمی اندیشید که درمانده شاهد بارش بمب ها و موشک های اسرائیلی اند که گاه توسط جنگنده های 16 F  و یا بالگردهای  Apache ساخت امریکا شلیک می شوند.

رستاخیز بی‌سرانجام: رستاخیز پنهان

...
220px-Mirza_Malkam_Khan.jpg

تصویر: ملکم خان
رستاخیز پنهان: بازگشایی نسبت آیین‌های بابی و بهائی با جریان روشنفکری ایران. تورج امینی. استکهلم: نشر باران، 2012 م. 500 ص.
اگر بازنگری در لایه‌های پنهان گذشته، آن هم از منظر پاسخ دادن به پاره‌ای از مسائل و پرسش‌های روز را یکی از مهم‌ترین وظایف

فرهنگ بازی های بومی مازندران

امیر هاشمی مقدم
Jeld Bazi Bomi Mazandaran-500x500.jpg

نعمتی، مرادعلی (1390)، فرهنگ بازی های بومی مازندران، تهران: رسانش.384 صفحه، مصور و رنگی.
این کتاب، حاصل سالها تلاش آقای نعمتی در گردآوری مطالبش بوده است. وی که خبرنگار و عکاس ورزشی است، ضمن توجه به ورزشهای سنتی و محلی، گوشه ای از علایقش را نیز به بازی ها معطوف کرد و بدین گونه موفق شد فرهنگ بازی های بومی مازندران را

پرونده ی «ذبیح اله منصوری»

image002.jpg

 تنظیم: سعیده بوغیری  

ذبیح الله حکیم الهی دشتی فرزند اسماعیل معروف به ذبیح الله منصوری. ذیبح الله منصوری با نامهای مستعار پیشتاز و ناصر، پرکارترین مترجم تاریخ مطبوعات ایران، روزنامه نگار، نویسنده و به گفته خودش قهرمان بوکس سبک وزن ایران بوده است.

محمد مُرسی یا حُسنی مبارک دوم

محمد شلیله
egito-260612-cardow-humor-politico-internacional-580x399.jpg

موضوع این گزارش بررسی حقوق کارگران و اتحادیه‌های کارگری مصر در قانون پیشنهادی محمد مُرسی از دیدگاه کنفدراسیون بین المللی اتحادیه‌های کارگری است که بنا به نتایج رسمی همه‌پرسی که روز سه شنبه پنجم دی ماه اعلام شد با آرای 63.8 در صد (10.64 میلیون نفر) شرکت کنندگان (16.70 میلیون نفر) در همه پرسی یا درواقع با آرای 20.5 درصدِ واجدین شرایط شرکت در همه پرسی ( 51 میلیون و 919 هزار نفر ) به تصویب رسید.

کنش و نظریه (2): آیا مرگ دموکراسی در راه است؟

ناصر فکوهی
greeceriots-3.jpg

شورش در اعماق
سرمایه‌داری متاخر و پولی‌شدن کامل نظام‌های ارتباط و روابط اجتماعی در طول نیم‌قرن اخیر که در دو دهه اخیر سرعت بیشتری به خود گرفته‌اند، در حال نابودی بازمانده‌های دستاوردهای آزادی‌بخش هستند که در طول دو قرن در نظام‌های دموکراتیک به دست آمده‌اند:

دین به مثابه منبع بیگانگی؛ هگل جوان (3)

گرگوری باوم/ترجمه فاطمه حاجی میری
Hegel.JPG

ارتباط نزدیکی بین بیگانگی از طبیعت و بیگانگی از خود وجود دارد. به تصریح هگل، آنگاه که خدا را بیرونی و خارجی تصور می کنیم، لاجرم از جستجوی هارمونی درونی وجودمان باز می مانیم. نه دیگر امیدی به طنین آوای متعال در قلبمان داریم و نه امیدی به ظهور نور در زندگانی  که معنا بخش وجودهایمان باشد. آنگاه که خدا را مافوق حیات و تاریخ بشر می پنداریم، لاجرم تنها به دمیدن نور از منبعی خارجی

نظریة انتقادی و هنر کانونی [رسمی] (بخش دوم و پایانی)

دین کُلباس ترجمة مهرداد امامی
028-A-Moment-Of-Conception-Grace-Art-Theory-of-Everything-TOE.jpg

دیالکتیک زیبایی شناسی و سیاست
از آنجایی که بی عدالتی تاریخی، شکل دهندة آثار هنری حقیقی است، مدعیان علیه کانون [ادبی] غربی، به منظور اینکه کانون غربی را پذیرای افرادی بدانند که حاشیه ای بوده اند، چه خارج از قصور تاریخی یا تعصب جدی، به نظر می رسد که توجیه شده باشند. هر چند در

سازماندهی گروهی و خدمات بهداشت روانی در مناطق زلزله‌زده آذربایجان شرقی

امیر عسکری
80271739-2824153.jpg

بلایای طبیعی و به‌ویژه زلزله، پیوسته رخ می‌دهند و بحران می‌آفرینند. بحران یک رویداد اجتماعی دردناک است و فقط مربوط به افراد بحران‌زده نمی‌شود، بلکه کل جامعه را دربر می‌گیرد. ساده‌ترین پیامد بحران آن است که عده‌ای به اجبار شهر یا روستا و خانه خود را ترک کرده، مهاجرت می‌نمایند. علاوه بر پدیده مهاجرت، مشکلات روانی – اجتماعی دیگری نیز وجود دارند. این مشکلات شامل از دست دادن

تمامی حقوق این پایگاه برای «انسان شناسی و فرهنگ» محفوظ است.