سرآغاز

نشانه شناسی

نظام تنشی و ارزشی از دیدگاه نشانه-معناشناسی سیال الگویی جهت تحلیل گفتمان ادبی

حمید رضا شعیری
images.jpg

این مقاله تلاشی است در جهت ارایة الگویی مناسب برای تحلیل گفتمان ادبی. در واقع، ما با تکیه بر رویکردی نشانه- معناشناختی و پساساختگرا نشان می‌دهیم که در صورت بکارگیری دید‌گاهی پدیداری در هنگام مطالعة نشانه می‌توان همة زوایای حضور زندة آن را مورد مطالعه قرار داد. تجزیه و تحلیل شعر "ققنوس" نیما تأکید بر این نکته

مقایسه‌ی تطبیقی نمایش‌نامه‌ی اشباح ایبسن و اشباح مهرجویی از منظر نشانه‌شناسی فرهنگی؛ با رویکرد نشانه شناسی اخلاق

نیوشا صدر
ashbah1.jpg

شلی کیگن در کتاب مرزهای اخلاق، در بررسی میزان مطالبه ی اخلاقی و در دفاع از اخلاق رایج، سه رویکرد را تبیین می کند: اول اخلاق حداکثرگرا که انسان را ملزم به انجام عملی می کند که می توان انتظار بهترین پیامد را از آن داشت و دامنه ی آن، تمام زوایای زندگی را دربرمی گیرد. دوم اخلاق اعتدال گرا یا اخلاق رایج که امکاناتی برای محدودکردن انتخاب ها و گذر از محدودیت ها مطرح می کند و مطالبات را دارای حد و مرزی می داند که دستِ فرد را برای انتخاب درگستره ی علایق شخصی خود آزاد می گذارد

زبانشناسی خانه (2)

محمد زینالی اُناری
image(1).jpg

پیشتر در زبان شناسی خانه (۱) به دلالت پذیری خانه پرداخته شد و آن را به صورت واژه ای معنادار و فضای سکونت و استقرار انسان دانستیم. انسان جدا از وجود خودش، کل عالم ممکن را بدون تصور خانه فهم نمی کند و فهم وی ملهم به خانه و در گرو خانه است. این همان چیزی است که استعلای مکان یا فضامندی زبانی می توان عنوان نمود. دال "خانه" شیء وارگی انسان از فضامندی او است و همان طور که کریپکی گفته است،

روزنوشت عزا (یادداشت‌های رولان بارت): بخش چهارم: ژانویه

رولان بارت - برگردانِ آرزو مختاریان
1002812-Roland_Barthes_0.preview_0.jpg

1 ژانویه 1978

اورت، اندوهِ شدید و دائم؛ ساییدگیِ مدام. قلمرو سوگواری عمیق‌تر می‌شود. اوائل، عجیب، نسبت به کشف این موقعیتِ جدید (انزوا) علاقه‌ای حس می‌کردم.

8 ژانویه

همه‌ "بسیار لطف دارند" – ولی من همچنان احساس تنهایی ("وانهاده شدگی") می‌کنم.

روزنوشتِ عزا (یادداشت‌های رولان بارت) - بخش سوم: دسامبر

آرزو مختاریان
1002812-Roland_Barthes.jpg

3 دسامبر

{مهمانیِ امیلیو با اف.ام بانیه}

کم کم از گفتگو کنار میکشم (معذبم که بقیه خیال کنند قابل نمیدانمشان). FMB (با تکیه به یوسف) نظامی‌ قوی (و البته مبتکرانه) از ارزش‌ها، کُدها، اغواها، سبْک‌ها مجسم می‌کند: ولی در حینِ قوام گرفتن این نظام، من احساس طرد شدن می‌کنم. کم کم دست از کشمکش برمی‌دارم، غایب می‌شوم، 

بازی عمیق: یادداشتهایی پیرامون جنگ خروس در بالی

کلیفورد گیرتز، برگردان و تلخیص هادی علایی
jpg.

جنگ خروس در بالی (1948)

من و همسرم در اوایل آوریل 1958 به روستایی در بالی اندونزی رسیدیم، جایی که قصد مطالعهی آن را داشتیم. روستایی کوچک و نسبتا دورافتاده با جمعیتی حدود پانصد نفر. رفتار روستاییان با ما همانند رفتارشان با سایر غریبههایی بود که خود را به آن ها تحمیل میکردند: گویی که ما وجود نداشتیم. برای آنها و تا حدی نیز برای خودمان، ما هیچکس  بودیم، دو شبح، دو انسان نامرئی.

بت ستیزی چیست؟ آیا دنیایی ماورای جنگ تصاویر وجود دارد؟

برونو لاتور برگردان عاطفه اولیایی
Bruno.Icono-1

اگر تصاویر خطرناکند، فراوانی آن ها را چگونه توضیح می دهیم؟  اگر معصومند، چگونه است که چنین عواطف شدیدی بر می انگیزند؟ ... چگونه ممکن است  چنین چرخه ی شیفتگی، انزجار، ویرانی و کفاره ای را که زاییده ی  پرستش  تصاویر ممنوع است،  پشت سر نهیم؟ .  .. در این نوشته در پی دیرینه شناسی  تنفر و جزم گرایی هستیم. 

پرسش شعرا ( بیان ناشناختنی )

امبرتو اکو برگردان عاطفه اولیایی
Eco-Poets

دقیقا از طریق ویران سازی باور های قطعیمان، با  اتخاذ دیدی غیر معمول، و با دعوتمان به برخورد با ملموس و درآیش  با خاص است که چارچوب ظریف  باورهای عام ما فرو می پاشد.  

قدرت کذب بخش سوم

امبرتو اکو برگردان: عاطفه اولیایی
ٍ Eco- Falsity-part 3

  وجه مشترک این داستان ها در چیست؟ چه عاملی آن ها را  قانع کننده و باورکردنی می سازد؟  .... مسأله ی واقعی نه بر سر اثبات  جعلی بودن  بلکه .....

قدرت کذب (بخش دوم)

امبرتو اکو برگردان عاطفه اولیایی
Eco- Falsity. part 2

کذبی دیگر که تاریخ دنیا را دگرگون کرد؟  جعل اهدای کنستانتین[3] بود. امروزه به یمن لورنزو والا می دانیم که این اهدا جعلی بیش نبوده است.  بدون وجود چنین مدرکی و در صورت عدم باور به درستی آن، تاریخ اروپا  راهی دیگرمی پیمود:  خبری از اعطای زمین و مقام ها،‌ مبارزات مرگ بار برای امپراطوری مقدس روم،  مقام های موقت پاپی، توگوشی به آنگانی [4] نمی بود و البته از  کلیسای سیستین[5]،‌  نیز که پس از به زیر سؤال کشیدن اعطای کنستانتین ساخته شد‌، (تنها به  آن دلیل  که قرون متمادی اهدا را حقیقی می انگاشتند) اثری نبود.

نشانه شناسی گفتمان سکوت در فیلم پیرمرد وباغ سنگی اش ساخته پرویز کیمیاوی

بنیامین انصاری نسب
Untitled.jpg

فیلم پیرمرد و باغ سنگی اش ساخته پرویز کیمیاوی داستان پیرمردی کر ولالی را بنام دوریش خان در سن 90سالگی روایت می گند که در طول سالیان باغی از درختان خشک و سنگ های بزرگ و کوچکی فراهم آورده و باغی سنگی را بنا نهاده است،فیلم همدلی و هم زبانی این پیرمرد و باغش را در کنار خانواده او نشان می دهد.

قدرت کذب (بخش یکم)

امبرتو اکو برگردان عاطفه اولیایی
اکو- قدرت کذب.۱

امروزه  می توان ادعا کرد که در طی تاریخ، اعتقاداتی که اکنون دانشنامه ها مطلقا مردود می شمارند، معتبر و در واقع  چنان مورد قبول بوده اند که بر ذهن فرهیختگان  استیلا یافته، امپراطوری ها برپا  و  ویران ساخته،  الهام شعرا شده، بشر را به قربانی های فهرمانانه کشانده،  موجب عدم روا مداری، قتل عام  و نیز  دانش  پژوهی شده اند.  اگر  این نکته حقیقت داشته باشد،  چگونه می توان  منکر واقعی بودن  قدرت کذب شد؟

تصویری از اندیشه و زبان: زبان و نجات

ادی ساوسکو ترجمه بهاره خيري
benjamin_050911_380px.jpg

تصویر: بنیامین در جوانی
در تفکر زبانشناسی    و یا سیاسی والتر بنیامین همه عناصر یک آنارشیسم خداسالاری  را می یابیم که حسی با منشا رمانتیک آن را مشخص می کند  اما در آیین و سنن عبری هم ریشه دارد..نفی زبانشناسی بورژوازی این آنارشیسم را که حاصل و نتیجه یک رویکرد عرفانی  زبان است ،بیان می کند.نویسنده

از حضرت آدم تا سردرگمی زبانی[2] [ ــ به دنبال زبان کامل ـ ] ( بخش دوم)

امبرتو اکو برگران عاطفه اولیایی
Eco-Agam-language-2.jpg

***** حتی اگر داستان جستجوی زبان کامل روایت مجموعه ای از شکست ها باشد،  خواهیم دید که چگونه هر شکست عوارض جانبی خود را به بار آورده است که البته هرکدام را می توان نوعی موهبت دانست.  بسیاری از میدان های تخصصی امروز ( از علم آرایه شناسی[2] تا زبان شناسی تطبیقی، از زبان رسمی تا هوش مصنوعی و علومِ شناختی)  از عوارض جانبی جستجوی زبان کامل بوده است.  بنابراین به جاست که  این پیشتازان را ارج نهیم زیرا که اگرچه نه زبان کامل موعود را،  بلکه بسیار عرضه کرده اند.

تاثیر نشانه شناسی بر گذار از ساختگرایی به واسازی (دیکانستراکشن)

کامران پاکنژاد راسخی
Deconstruction700.jpg

نشانه‌شناسی به عنوان دانشی بنیادین همواره مورد توجه زبانشناسان، منتقدین ادبی و هنری، جامعه‌شناسان، فلاسفه و همینطور دیگر اندیشمندان سایر حوزه‌های فکری بوده است و با رویکردی میان رشته‌ای به آشکار‌‌‌سازی بیشتر زوایای پنهان نشانه/معنا‌شناختی متون و مفاهیم کمک کرده در نهایت منجر به فهمی دقیقتر از مباحث مورد مطالعه در هر حوزهای میشود، یکی از حوزههای متاثر از نشانه‌شناسی، بحث نظریه‌های ادبی و

از حضرت آدم تا سردرگمی زبانی [ ــ به دنبال زبان کامل ـ ] ( بخش یکم)

امبرتو اکو برگردان عاطفه اولیایی
برج بابل 2

 سِفرِ  پیدایش  بخش های ۲، ۱۰ و ۱۱

داستان ما بر تمام داستان های دیگر مزیت دارد زیرا که از آغاز پیدایش سر می شود.  قبل از هر چه، آفریدگار سخن گفت که  «بگذار روشنایی باشد.»  و بدین تربیب زمین  و بهشت را آفرید و با بیان الهی، «نور پدیدار شد». ( سِفر پیدایش ۱:۳-۴). بنا برا ین آفرینش با سخن آغاز شد.  از طریق نامیدن اشیاء بود که آن ها را آفرید و بدان ها مقام  هستی بخشید:  « و پروردگار نور را روز خواند و تاریکی را شب ... و آسمان را بهشت.» ( ۱:۵،۸)

دنیا از دید امبرتو اکو

گفتگوگر: لی مارشال برگردان عاطفه اولیایی
World.Acc_.2.Eco_.عریض.jpg

در خاتمه ی سخنرانیتان در همایشی در باره ی آینده ی کتاب، اشاره کردید که  کتاب «پایان جهان کنتربری [1]» متعلق به مک لوهان، بازگویی سرنوشت شومی است که ویکتور هوگو در گوژپشت نتر دام  پیشگویی کرده بود: وقتی فرولو کلیسای مورد علاقه اش را با کتاب مقایسه می کند می گوید: این، آن را خواهد کشت؛ یعنی که کتاب کلیسا را خواهد کشت، الفبا شمایل را خواهد کشت.  آیا  این اتفاق افتاد؟

مطالعه پیام های فرهنگی آگهی های بازرگانی تلویزیونی با تاکید برتعریف انسان شناختی خانواده در ایران(پاورپوینت)

فاطمه سیارپور
Picture2.png

«آگهی های بازرگانی تلویزیونی» از متداول ترین برنامه هایی است که در سراسر جهان، زمان زیادی از تماشای تلویزیون را برای مخاطب پوشش می دهند. زیرا برخلاف بسیاری از برنامه ها برای سازمان های متولی از منابع اصلی تامین درآمد محسوب می شود.از این رو چشم پوشی از پخش آنان غیرقابل امکان است...

نشانه شناسی نگاه

حمید رضا شعیری
T2081106192556.jpg

چرا موضوع نگاه را انتخاب کردیم؟ برای اینکه قبل از شروع گفتگوی کلامی، یکدیگر را می‌بینیم. قبل از اینکه هر نوع تعاملی با دنیا داشته باشیم، یا دنیا با ما داشته باشد، دیدن شکل می‌گیرد. دیدن امری است نشانه‌ای؛ به دلیل اینکه ما را با جهان پیرامون ارتباط می‌دهد. دو بحث پیش روی ماست: یکی اینکه ما مسئول دیدن هستیم؛ اما به میزان همین مسئولیت، دیده می‌شویم. یعنی سوژه‌ای ما را می‌بیند؛ بنابراین این رفت و آمد بینادیداری بدون اینکه متوجه باشیم در زندگی روزمرة ما وجود دارد.

مصاحبه با امبرتو اکو ـ بخش دوم

پاریس ریویو ـ برگردان عاطفه اولیایی
Umberto-Eco-Paris.REview.Interv.Part 2

اگر منظورتان از روشنفکر کسی است که با مغزش کار می کند و نه با دستش، پس یک کارمند بانک روشنفکر است و میکل آنژ نیست. و امروزه با کامپیوتر همه روشنفکرند.  بنا بر این به نظرم این مفهوم با کار و یا طبقه ی اجتماعی افراد بی ربط است. به نظر من روشنفکر کس است که خلاقانه  دانش جدیدی  تولید کند.  کشاورزی که  درک کرده است که 

مصاحبه پاریس ریویو با اکو (1)

برگردان عاطفه اولیایی
images.jpg

پدر بزرگم تاثیر بسیاری بر زندگیم گذاشت با وجود ی که او را زیاد نمی دیدم ( چون سه مایل خارج از شهر زندگی می کرد) و در شش سالگیم فوت کرد،‌. بسیار کنجکاو بود و خیلی می خواند؛ و شگفت انگیز آن که وقتی بازنشسته شد، به صحافی رو کرد.  گوشه و کنار آپارتمانش پراز کتاب های صحافی نشده بود؛  از نسحه های  قدیمی و تزیین شده ی رمان های محبوب قرن نوزدهم از نویسندگانی مثل گوتیه و دوما.

گروه معماری انسان شناسی و فرهنگ و کانون معماران معاصر، برگزار می کنند: چهار گفتار در نسبت معماری و زمینه

روابط عمومی
Untitled-3_001 - Copy (2).jpg

زمینه، بافت یا بستر در گفتمان معماری و رشته های مرتبط با معماری جایگاه موکد و ویژه ای دارد، این جایگاه در برخی سیستم های فکری به مثابه یک خط قرمز تعریف شده و تضاد با آن عملا گفتمان حامی تضاد را به حاشیه رانده است، به فراخور این جایگاه هر ره یافتی در طراحی به ناچار با این مفهوم مواجه خواهد شد و آن را جزیی ناگزیر از ماتریس تصمیم خود تعریف خواهد کرد.

پیوست: 

اسطوره و معنا

ملیحه درگاهی
 لوی استروس.jpg

مقدمه:  کلود لوی استروس بی شک از تأثیر گذارترین متفکرین زمان ماست. او به نحوی ساختار جدیدی را برای شناساندن بشر به خود او تبیین کرد و درحقیقت او کسی بود که انسان شناسی نوین را مورد باز آفرینی قرار داد. طی سالهای 1950 و 1960 نام لوی استروس با جنبشی معروف به ساختارگرایی همراه شد و به تدریج بر کلیه ی رشته های علوم انسانی تأثیری عمیق گذاشت،  مکتبی که لوی استروس همواره در آن به تعمق و تفکر

ریخت‌شناسی و تحلیل اسطوره‌ای قصه عامیانه دختر و درخت کنار

آزاده وطن‌پور و کتایون نمیرانیان
Ziziphus

قصههای عامیانه بخش مهمی از فرهنگ عامه را تشکیل میدهند که به دلیل دربرداشتن گنجینه عظیمی از دانش فرهنگی از ارزش بالایی برخوردار هستند؛ به ویژه آن دسته که هنوز به صورت شفاهی توسط مردم روایت میشوند، بستری مناسب برای مطالعه بن مایههای اسطورهای فرهنگ یک منطقه و نیز بررسی کهن‌الگوهای جمعی و قومی را فراهم میسازند. دست یافتن به الگویی کلی برای بررسی قصهها در صورت پژوهش عمیق و علمی در دادههای گردآوریشده میسر میگردد.

خشونت در سینمای ایران از منظر نشانه‌شناسی فرهنگی بامطالعه موردی فیلم «خانه پدری»

رامتین شهبازی
 پدری.jpg

«خشونت» به‌عنوان واژه‌ای با بار منفی،همواره در مباحث فرهنگی مورد نکوهش واقع شده‌است.با توجه به‌اینکه درک ما از جهان بر پایه تقابل‌های دوتایی شکل می‌گیرد،برای درک خشونت می‌توان واژه «عطوفت» را قرار داد تا معنای آن در ذهن کامل شود. خشونت در مطالعات نشان‌شناسی فرهنگی همواره به‌مثابه تلقی از دیگری درک می شود. با مطالعه تاریخ درام و رجوع به یونان باستان می‌توان دریافت که چون تئاتر امری فرهنگی قلمداد می‌ده‌است،خشونت در آن راهی نداشته‌است. نمونه بارز آن در نمایشنامه سه‌گانه اورستیا اثر اشیل قابل بررسی است که نویسنده هیچگاه

پیوست: 

در جستجوی نشانه های «روایتِ پُست دراماتیک» در فیلم نامه «ماهی و گربه» :پیتر بروگل، روایت ِ موّاج و وانموده ها

امین عظیمی
2.jpg

شاید نخستین پرسشی که در مسیر ِ خوانشِ فیلم نامه ی «ماهی و گربه» به ذهن خطور می کند جایگاه این اثر در گستره ی تعاریف ژانرها و الگوهای متنوع ِ روایتِ دراماتیک ِ باشد. بویژه آنکه انتخابِ منظرِ درست برای ادراک و کشفِ جهان این اثر، نقشی تعیین کننده در رمزگشایی یا نادیده گرفتن ارزش های درونی آن دارد. اگر بخواهیم فیلم نامه ی حاضر را به عنوان اثری «دراماتیک» و بر پایه ی ارزش های مسلط این ژانر

پیوست: 

مصاحبه ی اشپیگل[1] با اlمبرتو اکو: «فهرست را دوست داریم چون نمی خواهیم بمیریم»

امبرتو اکو برگردان عاطفه اولیایی
list_Eco

مصاحبه ی اشپیگل[1] با ابرتو اکو: « فهرست را دوست داریم چون نمی خواهیم بمیریم»  ......  «اگر تغییری نباشد، احمقی بیش نیستید» نویسنده و نشانه شناس ایتالیایی، امبرتو اکو که در حال حاضر سرپرستی  نمایشگاهی جدید را در موزه ی لوور پاریس بر عهده دارد، در مصاحبه ای با اشپیگل  در باره ی اهمیت فهرست در تاریخ فرهنگ، اجتناب از تفکر در باره ی مرگ، و خطر گوگل برای جوانان صحبت می کند.

در زندان جهان

سالار کاشانی
kheyrkhah.jpg

«شاخه‌های عزیز اناربن» مجموعه‌ی داستان‌های کوتاه «میثم خیرخواه» است که نشر ثالث آن را در سال 1393 منتشر کرده است. پیوند میان علوم اجتماعی و ادبیات فارسی در زمانه‌ی ما پیوندی ضروری اما کمیاب است. عالمان علوم اجتماعی غالبن بیگانه از ادبیات‌اند و نویسندگان و ادبیان زمانه‌ی ما عمومن خود را بی‌نیاز از بینش جامعه‌شناسانه می‌دانند. نویسنده‌ی مجموعه داستان‌های «شاخه‌های عزیز اناربن» خود دانش‌آموخته‌ی

«مقدس» یک مد گذرا نیست

امبرتو اکو، برگردان: عاطفه اولیایی
sacred.not_.fashion.png

چند روز پیش در مغازه ای  فریاد هیجان پسر بچه ای  مرا به یاد این مقاله انداخت. پسرک از یاقتن «سوپرمن نوزاد» به هیجان آمده بود. امروز( ۳ شهریور ۱۹۹۳) در اخبار شنیدم که  نسخه ای از اولین سری  مجله ی سوپرمن که از سال پیش به مزایده گذاشته شده بود، به قیمت  سه میلیون و بیست یک هزار دلار به فروش رسید.  سوپرمن  استعاره یِ چه اندیشه ای است که پس از مسحور کردن آمریکایی ها، بقیه را از کودک و بزرگ، همراه شده است؟ (‌مترجم)‌

چهلمین نشست «یکشنبه های انسان شناسی و فرهنگ»:زبان و قدرت

روابط عمومی
Untitled-2 (3).jpg

پوستر: محسن صف‌شکن

چهلمین نشست یکشنبه های انسان شناسی و فرهنگ با موضوع «زبان و قدرت» روز یکشنبه ۷ دی ماه ۱۳۹۳ در سالن مرکز مشارکت های فرهنگی هنری شهرداری تهران برگزار خواهد شد. در این نشست که از ساعت ۴ تا ۷ بعداز ظهر است، فیلم مستند «ملف گند» ساخته محمود رحمانی به نمایش درمی‌آید. در این نشست آقای دکتر علی اصغر سلطانی٬ عضو هیات علمی دانشگاه باقرالعلوم و خانم مهسا شیخان٬ کارشناس ارشد آموزش زبان انگلیسی صحبت خواهند کرد. سخنرانی آقای دکتر سلطانی درباره «زبان و قدرت در گفتمان معاصر» و صحبت های خانم شیخان به موضوع «زبان و بازنمایی قدرت در نوشتار انگلیسی: مطالعه موردی زبان انگلیسی تخصصی پزشکی» اختصاص خواهد داشت.

تمامی حقوق این پایگاه برای «انسان شناسی و فرهنگ» محفوظ است.