سرآغاز

نشانه شناسی

نظام تنشی و ارزشی از دیدگاه نشانه-معناشناسی سیال الگویی جهت تحلیل گفتمان ادبی

حمید رضا شعیری
images.jpg

این مقاله تلاشی است در جهت ارایة الگویی مناسب برای تحلیل گفتمان ادبی. در واقع، ما با تکیه بر رویکردی نشانه- معناشناختی و پساساختگرا نشان می‌دهیم که در صورت بکارگیری دید‌گاهی پدیداری در هنگام مطالعة نشانه می‌توان همة زوایای حضور زندة آن را مورد مطالعه قرار داد. تجزیه و تحلیل شعر "ققنوس" نیما تأکید بر این نکته

دنیا از دید امبرتو اکو

گفتگوگر: لی مارشال برگردان عاطفه اولیایی
World.Acc_.2.Eco_.عریض.jpg

در خاتمه ی سخنرانیتان در همایشی در باره ی آینده ی کتاب، اشاره کردید که  کتاب «پایان جهان کنتربری [1]» متعلق به مک لوهان، بازگویی سرنوشت شومی است که ویکتور هوگو در گوژپشت نتر دام  پیشگویی کرده بود: وقتی فرولو کلیسای مورد علاقه اش را با کتاب مقایسه می کند می گوید: این، آن را خواهد کشت؛ یعنی که کتاب کلیسا را خواهد کشت، الفبا شمایل را خواهد کشت.  آیا  این اتفاق افتاد؟

مطالعه پیام های فرهنگی آگهی های بازرگانی تلویزیونی با تاکید برتعریف انسان شناختی خانواده در ایران(پاورپوینت)

فاطمه سیارپور
Picture2.png

«آگهی های بازرگانی تلویزیونی» از متداول ترین برنامه هایی است که در سراسر جهان، زمان زیادی از تماشای تلویزیون را برای مخاطب پوشش می دهند. زیرا برخلاف بسیاری از برنامه ها برای سازمان های متولی از منابع اصلی تامین درآمد محسوب می شود.از این رو چشم پوشی از پخش آنان غیرقابل امکان است...

نشانه شناسی نگاه

حمید رضا شعیری
T2081106192556.jpg

چرا موضوع نگاه را انتخاب کردیم؟ برای اینکه قبل از شروع گفتگوی کلامی، یکدیگر را می‌بینیم. قبل از اینکه هر نوع تعاملی با دنیا داشته باشیم، یا دنیا با ما داشته باشد، دیدن شکل می‌گیرد. دیدن امری است نشانه‌ای؛ به دلیل اینکه ما را با جهان پیرامون ارتباط می‌دهد. دو بحث پیش روی ماست: یکی اینکه ما مسئول دیدن هستیم؛ اما به میزان همین مسئولیت، دیده می‌شویم. یعنی سوژه‌ای ما را می‌بیند؛ بنابراین این رفت و آمد بینادیداری بدون اینکه متوجه باشیم در زندگی روزمرة ما وجود دارد.

پرونده ی امبرتو اکو به فارسی و انگلیسی

تهیه کننده: عاطفه اولیایی
Eco-File.pix پرونده ی اکو

امبرتو اکو  در 5 ژانویه 1932 در شهر کوچکی در شرق تورین در 60 کیلومتری جنوب میلان در ایالت شمال غربی پیدمونت متولد شد. شهر-الساندریا- بیشتر حول کارخانه ای که کلاه های بورسالیون تولید می کرد شکل گرفته بود، و اهل شهر پدی مونتس بودن عموما بدین معنا بود که متولدین و ساکنین این شهر فرهنگی متفاوت از بقیه اهالی ایتالیا دارند.  ایالت پدی مانتس در منطقه کوهستانی قرار گرفته بود که به اهالی این

مصاحبه با امبرتو اکو ـ بخش دوم

پاریس ریویو ـ برگردان عاطفه اولیایی
Umberto-Eco-Paris.REview.Interv.Part 2

اگر منظورتان از روشنفکر کسی است که با مغزش کار می کند و نه با دستش، پس یک کارمند بانک روشنفکر است و میکل آنژ نیست. و امروزه با کامپیوتر همه روشنفکرند.  بنا بر این به نظرم این مفهوم با کار و یا طبقه ی اجتماعی افراد بی ربط است. به نظر من روشنفکر کس است که خلاقانه  دانش جدیدی  تولید کند.  کشاورزی که  درک کرده است که 

مصاحبه پاریس ریویو با اکو (1)

برگردان عاطفه اولیایی
images.jpg

پدر بزرگم تاثیر بسیاری بر زندگیم گذاشت با وجود ی که او را زیاد نمی دیدم ( چون سه مایل خارج از شهر زندگی می کرد) و در شش سالگیم فوت کرد،‌. بسیار کنجکاو بود و خیلی می خواند؛ و شگفت انگیز آن که وقتی بازنشسته شد، به صحافی رو کرد.  گوشه و کنار آپارتمانش پراز کتاب های صحافی نشده بود؛  از نسحه های  قدیمی و تزیین شده ی رمان های محبوب قرن نوزدهم از نویسندگانی مثل گوتیه و دوما.

گروه معماری انسان شناسی و فرهنگ و کانون معماران معاصر، برگزار می کنند: چهار گفتار در نسبت معماری و زمینه

روابط عمومی
Untitled-3_001 - Copy (2).jpg

زمینه، بافت یا بستر در گفتمان معماری و رشته های مرتبط با معماری جایگاه موکد و ویژه ای دارد، این جایگاه در برخی سیستم های فکری به مثابه یک خط قرمز تعریف شده و تضاد با آن عملا گفتمان حامی تضاد را به حاشیه رانده است، به فراخور این جایگاه هر ره یافتی در طراحی به ناچار با این مفهوم مواجه خواهد شد و آن را جزیی ناگزیر از ماتریس تصمیم خود تعریف خواهد کرد.

پیوست: 

اسطوره و معنا

ملیحه درگاهی
 لوی استروس.jpg

مقدمه:  کلود لوی استروس بی شک از تأثیر گذارترین متفکرین زمان ماست. او به نحوی ساختار جدیدی را برای شناساندن بشر به خود او تبیین کرد و درحقیقت او کسی بود که انسان شناسی نوین را مورد باز آفرینی قرار داد. طی سالهای 1950 و 1960 نام لوی استروس با جنبشی معروف به ساختارگرایی همراه شد و به تدریج بر کلیه ی رشته های علوم انسانی تأثیری عمیق گذاشت،  مکتبی که لوی استروس همواره در آن به تعمق و تفکر

ریخت‌شناسی و تحلیل اسطوره‌ای قصه عامیانه دختر و درخت کنار

آزاده وطن‌پور و کتایون نمیرانیان
Ziziphus

قصههای عامیانه بخش مهمی از فرهنگ عامه را تشکیل میدهند که به دلیل دربرداشتن گنجینه عظیمی از دانش فرهنگی از ارزش بالایی برخوردار هستند؛ به ویژه آن دسته که هنوز به صورت شفاهی توسط مردم روایت میشوند، بستری مناسب برای مطالعه بن مایههای اسطورهای فرهنگ یک منطقه و نیز بررسی کهن‌الگوهای جمعی و قومی را فراهم میسازند. دست یافتن به الگویی کلی برای بررسی قصهها در صورت پژوهش عمیق و علمی در دادههای گردآوریشده میسر میگردد.

خشونت در سینمای ایران از منظر نشانه‌شناسی فرهنگی بامطالعه موردی فیلم «خانه پدری»

رامتین شهبازی
 پدری.jpg

«خشونت» به‌عنوان واژه‌ای با بار منفی،همواره در مباحث فرهنگی مورد نکوهش واقع شده‌است.با توجه به‌اینکه درک ما از جهان بر پایه تقابل‌های دوتایی شکل می‌گیرد،برای درک خشونت می‌توان واژه «عطوفت» را قرار داد تا معنای آن در ذهن کامل شود. خشونت در مطالعات نشان‌شناسی فرهنگی همواره به‌مثابه تلقی از دیگری درک می شود. با مطالعه تاریخ درام و رجوع به یونان باستان می‌توان دریافت که چون تئاتر امری فرهنگی قلمداد می‌ده‌است،خشونت در آن راهی نداشته‌است. نمونه بارز آن در نمایشنامه سه‌گانه اورستیا اثر اشیل قابل بررسی است که نویسنده هیچگاه

پیوست: 

در جستجوی نشانه های «روایتِ پُست دراماتیک» در فیلم نامه «ماهی و گربه» :پیتر بروگل، روایت ِ موّاج و وانموده ها

امین عظیمی
2.jpg

شاید نخستین پرسشی که در مسیر ِ خوانشِ فیلم نامه ی «ماهی و گربه» به ذهن خطور می کند جایگاه این اثر در گستره ی تعاریف ژانرها و الگوهای متنوع ِ روایتِ دراماتیک ِ باشد. بویژه آنکه انتخابِ منظرِ درست برای ادراک و کشفِ جهان این اثر، نقشی تعیین کننده در رمزگشایی یا نادیده گرفتن ارزش های درونی آن دارد. اگر بخواهیم فیلم نامه ی حاضر را به عنوان اثری «دراماتیک» و بر پایه ی ارزش های مسلط این ژانر

پیوست: 

مصاحبه ی اشپیگل[1] با اlمبرتو اکو: «فهرست را دوست داریم چون نمی خواهیم بمیریم»

امبرتو اکو برگردان عاطفه اولیایی
list_Eco

مصاحبه ی اشپیگل[1] با ابرتو اکو: « فهرست را دوست داریم چون نمی خواهیم بمیریم»  ......  «اگر تغییری نباشد، احمقی بیش نیستید» نویسنده و نشانه شناس ایتالیایی، امبرتو اکو که در حال حاضر سرپرستی  نمایشگاهی جدید را در موزه ی لوور پاریس بر عهده دارد، در مصاحبه ای با اشپیگل  در باره ی اهمیت فهرست در تاریخ فرهنگ، اجتناب از تفکر در باره ی مرگ، و خطر گوگل برای جوانان صحبت می کند.

در زندان جهان

سالار کاشانی
kheyrkhah.jpg

«شاخه‌های عزیز اناربن» مجموعه‌ی داستان‌های کوتاه «میثم خیرخواه» است که نشر ثالث آن را در سال 1393 منتشر کرده است. پیوند میان علوم اجتماعی و ادبیات فارسی در زمانه‌ی ما پیوندی ضروری اما کمیاب است. عالمان علوم اجتماعی غالبن بیگانه از ادبیات‌اند و نویسندگان و ادبیان زمانه‌ی ما عمومن خود را بی‌نیاز از بینش جامعه‌شناسانه می‌دانند. نویسنده‌ی مجموعه داستان‌های «شاخه‌های عزیز اناربن» خود دانش‌آموخته‌ی

«مقدس» یک مد گذرا نیست

امبرتو اکو، برگردان: عاطفه اولیایی
sacred.not_.fashion.png

چند روز پیش در مغازه ای  فریاد هیجان پسر بچه ای  مرا به یاد این مقاله انداخت. پسرک از یاقتن «سوپرمن نوزاد» به هیجان آمده بود. امروز( ۳ شهریور ۱۹۹۳) در اخبار شنیدم که  نسخه ای از اولین سری  مجله ی سوپرمن که از سال پیش به مزایده گذاشته شده بود، به قیمت  سه میلیون و بیست یک هزار دلار به فروش رسید.  سوپرمن  استعاره یِ چه اندیشه ای است که پس از مسحور کردن آمریکایی ها، بقیه را از کودک و بزرگ، همراه شده است؟ (‌مترجم)‌

چهلمین نشست «یکشنبه های انسان شناسی و فرهنگ»:زبان و قدرت

روابط عمومی
Untitled-2 (3).jpg

پوستر: محسن صف‌شکن

چهلمین نشست یکشنبه های انسان شناسی و فرهنگ با موضوع «زبان و قدرت» روز یکشنبه ۷ دی ماه ۱۳۹۳ در سالن مرکز مشارکت های فرهنگی هنری شهرداری تهران برگزار خواهد شد. در این نشست که از ساعت ۴ تا ۷ بعداز ظهر است، فیلم مستند «ملف گند» ساخته محمود رحمانی به نمایش درمی‌آید. در این نشست آقای دکتر علی اصغر سلطانی٬ عضو هیات علمی دانشگاه باقرالعلوم و خانم مهسا شیخان٬ کارشناس ارشد آموزش زبان انگلیسی صحبت خواهند کرد. سخنرانی آقای دکتر سلطانی درباره «زبان و قدرت در گفتمان معاصر» و صحبت های خانم شیخان به موضوع «زبان و بازنمایی قدرت در نوشتار انگلیسی: مطالعه موردی زبان انگلیسی تخصصی پزشکی» اختصاص خواهد داشت.

نشانه شناسی شناختی: ظهور حوزه جدیدی در مطالعات فرا رشته ای معنی- قسمت دوم

نویسنده جوردن زلاتو برگردان بدری سیدجلالی
81609_cover.jpg

از آنجا که نشانه شناسی غالباً مطالعه نشانه ها، یا به شکل عمومی تر مطالعه معنی، تعریف می شود و به دلیل چند معنایی بودن (و محبوبیت فعلی) اصطلاح "شناختی رست مانند هر نظریه نشانه شناختی دیگر – از نظریه های پیرس و سوسور گرفته تا دیدگاه های اکو (1999) و هافمیر (1996)- تمام موضوعات مرتبط با این حوزه ها می تواند تحت پوشش "نشانه شناسی شناختی" قرار گیرد.

نشانه شناسی شناختی : ظهور رشته جدیدی در حوزه مطالعات فرا رشته ای معنی - قسمت اول

نویسنده جوردن زلاتو برگردان بدری سیدجلالی
81609_cover.jpg

نشانه شناسی شناختی[1] (که در منابع انگلیسی به صورت اختصاری CS  نامیده می شود) را می توان به عنوان ماتریس فرارشته ای[2] از حوزه های مطالعاتی و روش های گوناگونی تعریف کرد که بر پدیده چند وجهی "معنی" تمرکز دارد.  این یک حوزه مطالعاتی نوظهور است، و خواستگاه آن  در صفحه اصلی سایت مجله "نشانه شناسی شناختی: مجله میان رشته ای در خصوص ذهن و معنی[3]"  چنین معرفی شده است: "ادغام روش ها و نظریه های توسعه یافته در رشته های علوم شناختی با روش ها و نظریه های توسعه یافته در نشانه شناسی و علوم انسانی، با هدف نهایی ارائه دیدگاه های جدید در عرصه دلالت پردازی[4] انسان و بروز آن در مناسبات فرهنگی

هرمنوتیک، ادبیات، گفتگو با متن

گروه کتاب و رسانه
 ادبیات گفتگو با متن.jpg

سپه وند، عزت الله، 1391،هرمنوتیک، ادبیات، گفتگو با متن، تهران: نشر علم، چاپ اول، 327 صفحه
این کتاب با هدف و با امید به گشودن دریچه‌ای نو به بخشی کهن از متون کهن فارسی و زنده‌کردن و به سخن واداشتن دوبارۀ این متون، به بررسی نگاه ادبای اسماعیلیه به مفهوم «هرمسانگی» و کاربست آن در آثار مکتوب ایشان می‌پردازد.

نسبت زن و مکان در سینمای ایران

نیوشا صدر
11-8(66575).jpg

ماندگاری شخصیتهای سینمایی، متاثر از اتفاقات متفاوت و متنوعی است که بررسی همه جانبه ی آن، پژوهشی گسترده را میطلبد. تنها کارگردانی و فیلمنامه و بازی بازیگران نیست که موجب ماندگاری یک اثر میشود، بلکه شرایط سیاسی، تاریخی و اجتماعی و حتی وضعیت اقتصادی جامعه نیز در آن دخیل است. آثار سینمایی، به دلایل فراوانی ازجمله وابستگی شدید به سرمایه و تغییرات سریع تکنولوژی، پیوندی ناگسستنی با زمان

نشانه شناسی و سینما

رضا بیات
(تصویر: نمایی از فیلم دشت گریان اثر تئو آنجلوپولوس)

تصویر: نمایی از فیلم دشت گریان اثر تئو آنجلوپولوس)؛ امروزه بررسی «سینما» در حوزه ­ی مطالعات علوم انسانی، فارغ از پرداختن به جنبه های زیبایی ­شناسی آن، وارد دیگر جنبه ­ها اعم از جنبه­ های اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و غیره شده است. شاید دلیل این امر را بتوان اینگونه توضیح داد که در حال حاضر، سینما در علوم انسانی به عنوان متنی گسترده و فراگیر تلقی می ­شود که از انبوهی از دلالت­ های گوناگون تشکیل شده است.

پیوست: 

نشانه- معناشناسیِ ادبیات 2: نظریه و روش تحلیل گفتمان ادبی

گروه اخبار
IMAGE634622306592798497.jpg

یکی از ویژگی های مهم گفتمان های ادبی ویژگی کنشی است. اما کنش ها در شرایط متفاوت دستخش تغییر می گردند و به همین دلیل جایگاه کنش آنها تضعیف گشته و شرایط برای عبور به گسست فراهم می گردد. گسست گفتمانی در سطوح مختلفی عمل می کند که بررسی آنها نیاز به مطالعه روش مند دارد. گسست می تواند تابع شرایط فرهنگی، عاطفی، هویتی، اخلاقی و تنشی شکل گیرد. اما در این میان گفتمان می تواند وارد یک جریان پادساز

در جستجوی خدا، و کفایت تلویزیون

امبرتو اکو - برگردان : عاطفه اولیایی
Eco-TV.God_.png

زمانی  بود که رها شدگان بشریت، پناه به خدایی می بردند که شاهد رنج های  روزمره شان بود.  امروزه تلویزیون همان عملکرد  الهی را  دارد.

اخیرا در مادرید  سر نهار این پدیده را  با پادشاهم مطرح کردم.  با وجوی که همیشه از اصول جمهوری  راضی بودم سه سال پبش مفتخر به دریافت نشان افتخار  دوک قلمرو ردوندا  ۱  [1] شدم.

انحطاط آرمان: دیسنی لند

امبرتو اکو برگردان عاطفه اولیایی
disnyland-map-1977

  در پی الگویی هستم که از زاویه ی نظری و گمانی می تواند در حیطه ی کنش های آرمانی  قرار گیرد؛  شامل تاثیری شدید و خنثی کننده  است؛ و در بطن ایدئولوژی، حنثی کنندگی،  متعین  فضای خاصی  است  به منظور ساختن وپروردن  نظریات اجتماعی.  این الگو ها و عملکرد ها در توپوگرافی مکانیِ واقعی در کالیفرنیا و در شکل به کار گیری آن توسط بازدیدکنندگانش ظاهر می شود.  از این دید کلی،  گردش در دیسنی لند را می

نشانه ها و کاربری بناها : مطالعه میدانی میدان بهارستان

شیرین حسینی ، نسرین ریاحی پور
DSC01139.jpg

واژه «نشانه شناسی (سیمیولوژی) از "سه مه یون "یونانی به معنای نشانه می آید.» (گیرو،14:1380)«نشانه شناسی علمی است که هدف خود را شناخت و تحلیل نشانه ها و نمادها چه آنها که به صورت زبان گفتاری یا نوشتاری در آمده­اند و چه آنهایی که صورت های غیر زبانی دارند ، اعم از نشانه های فیزیولوژیک ، بیولوژیک ، نظام های معنایی ، نظام های ارزشی ، نمادهای نمادین

سانسور و سکوت

امبرتو اکو برگردان عاطفه اولیایی
امبرتو اکو

فقط  در سکوت است که  تنها شیوه ی قدرتمند پخش اطلاعات یعنی سینه به سینه  نسج می گیرد.  در دوران سرکوب مستبد ترین نظام ها،  مردم همواره توانسته اند یکدیگر را  از آنچه در دنیا می گذرد با خبر سازند.

هزار تو:خاطره‌نگاری‌های دورنمات در نقد زندگی و زمانه‌اش

گروه کتاب و رسانه
jpg.

دورنمات، فردریش، 1393، هزارتو: خاطره‌نگاری‌های دورنمات در نقد زندگی و زمانه‌اش، ترجمه حدادی، محمود، تهران: نشر نیلوفر، چاپ اول، 224 صفحه

فریدریش دورنمات نویسنده و نقاش نامدار سوئیسی قرن بیستم از چند ویژگی هنرمندی کلاسیک برخوردار است: مانند بزرگان عهد کهن به دانشی چند احاطه داشت، از جمله و خاصه به نجوم، فیزیک، فلسفه و تاریخ هم. با نجوم از کودکی آشنا بود و این دانش از دیرباز به او دیدی خیامی ـ کپرنیکی داده است.

نشانه شناسی شناختی در حیطه فیلم

گروه کتاب و رسانه
 شناسی شناختی در حیطه فیلم.jpg

باکلند، وارن،1393، نشانه شناسی شناخت در حیطه فیلم، ترجمه ی شهبا، محمد، تهران: نشر مینوی خرد، چاپ اول، 228 صفحه
نویسنده در این کتاب بر آن است تا نشان دهد برخی نظریه‌پردازان حیطۀ فیلم، با استفاده از زبان‌شناسی گشتاری زایشی چامسکی به بررسی فیلم پرداخته‌اند. وی به این منظور ابتدا طرحی کلی از نظریه‌های فیلم ارائه می‌دهد و سپس آثار افرادی همچون میشل کولن، روژه اودن، فرانچسکو کاسه‌تی و دومینیک شاتو را تشریح می‌کند.

نشانه شناسی و نقد ادبیات داستانی معاصر:نقد و بررسی آثار ابراهیم گلستان و جلال آل احمد

گروه کتاب و رسانه
golestan-book.jpg

صادقی،لیلا،1392،نشانه شناسی و نقد ادبیات داستانی معاصر (جلد اول)،تهران:نشر سخن،چاپ اول،408صفحه بررسی و نقد آثار ابراهیم گلستان و جلال آل احمد

نشانه‌شناسی ادبی وارد مرحله‌ی جدیدی از فعالیت‌های خود در غرب شده است، حال آنکه در ایران هنوز زمینه‌ای

گریز از تهران یا گریز از اعتیاد : بررسی فیلم خون بازی

نسرین ریاحی پور
wyq8ygsruzhn65qotgee.jpg

خون بازی ( 1385) به کارگردانی رخشان بنی اعتماد تمرکز اصلی خود را بر مسئله ی اعتیاد گذاشته است. فیلم درگیری طبقات فرو دست و فرادست را در رابطه با مواد مخدر نشان می دهد. اعتیاد آن چنان در جان پایتخت نفوذ کرده و قدرت گرفته که نظارت شدید پلیس نیز موفقیتی در پی ندارد. خون بازی فیلم تکان دهنده ایست. شاید کسی این نکته را به خوبی درک کند که درگیری نزدیکی با آن داشته است.

تمامی حقوق این پایگاه برای «انسان شناسی و فرهنگ» محفوظ است.