سرآغاز

نشانه شناسی

نظام تنشی و ارزشی از دیدگاه نشانه-معناشناسی سیال الگویی جهت تحلیل گفتمان ادبی

حمید رضا شعیری
images.jpg

این مقاله تلاشی است در جهت ارایة الگویی مناسب برای تحلیل گفتمان ادبی. در واقع، ما با تکیه بر رویکردی نشانه- معناشناختی و پساساختگرا نشان می‌دهیم که در صورت بکارگیری دید‌گاهی پدیداری در هنگام مطالعة نشانه می‌توان همة زوایای حضور زندة آن را مورد مطالعه قرار داد. تجزیه و تحلیل شعر "ققنوس" نیما تأکید بر این نکته

گریز از تهران یا گریز از اعتیاد : بررسی فیلم خون بازی

نسرین ریاحی پور
wyq8ygsruzhn65qotgee.jpg

خون بازی ( 1385) به کارگردانی رخشان بنی اعتماد تمرکز اصلی خود را بر مسئله ی اعتیاد گذاشته است. فیلم درگیری طبقات فرو دست و فرادست را در رابطه با مواد مخدر نشان می دهد. اعتیاد آن چنان در جان پایتخت نفوذ کرده و قدرت گرفته که نظارت شدید پلیس نیز موفقیتی در پی ندارد. خون بازی فیلم تکان دهنده ایست. شاید کسی این نکته را به خوبی درک کند که درگیری نزدیکی با آن داشته است.

معنای معنا

گروه کتاب و رسانه
 معنا.jpg

سی.کی. اُگدن، آی.اِی ریچاردز،1392، معنای معنا، ترجمه ی محمود فضیلت، مریم نویدی، تهران: نشر زوار، چاپ اول، 389 صفحه
فلسفه معمولاً معناشناسی را اینگونه تعریف می‌کند: تبیین نسبت موجود میان زبان و جهان. در معناشناسی، زبان راه خود را به سوی جهان می‌یابد و عبارات به اشیاء و رخدادهای درون جهان ارجاع می‌شوند.

منطق گفتگویی میخائیل باختین

گروه کتاب و رسانه
 گفتگویی میخائیل باختین.jpg

باختین از بزرگ‌ترین و اثرگذارترین نظریه‌پردازان ادبی در سدۀ بیستم و از برجسته‌ترین اندیشمندان در گسترۀ علوم انسانی شمرده شده است.
نویسندۀ این کتاب که او نیز خود از نظریه‌پردازان نامی ادبیات است در این اثر چیزی مابین گزیدۀ آثارو شرح و تحشیه فراهم کرده است: مهم‌ترین قطعه‌های آثار عمدۀ باختین را عیناً نقل کرده و در خلال آنها به شرح و بسط و تفسیر و توضیح آن قطعه‌ها پرداخته است، به گونه‌ای که نزدیک به نیمی از کتاب، نوشته‌های خود باختین است.

کارکرد گفتمانی سکوت در ادبیات معاصر

گروه کتاب و رسانه
sokoot-leila -book.jpg

صادقی،لیلا،1392، کارکرد گفتمانی سکوت در ادبیات معاصر، تهران: نشر نقش جهان، چاپ اول،383صفحه

سکوت به معنای غیاب هرگونه عنصر زبانی در گفتار و همچنین در نوشتار است که با نبود خود به صورتی متناقض حضوری نشاندار و معنادار ایجاد می کند. سکوت وقتی معنادار است که یک فقدان یا جای خالی در یک بافت گفتمانی به مدلولی دلالت کند که پیوسته به تعویق می افتد.

نشانه شناسی و نقد ادبیات داستانی معاصر(2):نقد و بررسی آثار صادق چوبک و سیمین دانشور

گروه کتاب و رسانه
choobak-simin.jpg

صادقی،لیلا،1393،نشانه شناسی و نقد ادبیات داستانی معاصر(جلد دوم)،تهران: نشر سخن،چاپ اول،342صفحه

رقص کردی در گذر تاریخ

ملیحه درگاهی
kurdish dance.jpg

پیوند میان هنر و انسان شناسی پیوندی عمیق است به طوریکه بخشی از فرهنگ را نمی توان یافت که به گونه ای با هنر عجین نشده باشد. اگر دو جنبه برای فرهنگ در نظر بگیریم و آن را به صورت فرهنگ مادی و معنوی تقسیم کنیم، فرهنگ مادی شامل همه ی ابزار و ادواتی می شود که ساخته ی مستقیم و غیر مستقیم انسان است و در زندگی او به کار می رود، بگذریم از اینکه در حال حاضر ابزار و وسایل به ندرت به شکل دستی

پیوست: 

در جستجوی نشانه ها: نشانه شناسی، ادبیات، واسازی

گروه کتاب و رسانه
culler.jpg

«بیست سال پیش، اگر می‌خواستید بدانید جایگاه نظریه‌ی ادبی کجاست، من می‌گفتم "نشانه‌شناسی" و برای شناخت پیوندهای بین نظریه‌ی ادبی و نشانه‌شناسی، جستجوی نشانه‌های کالر بهترین انتخاب بود. اما آیا امروزه نیز بهترین انتخاب است؟ پاسخ همان است. کالر در هر فصل درباب مسائل و موضوعات اصلی علوم انسانی، مروری اجمالی، نقد، پرسش‌ها و راه حل‌هایی را ارائه کرده است.

رابطة نشانه‌شناسی با پدیدار‌شناسی راهکاری برای تحلیل گفتمان ادبی-هنری

حمید رضا شعیری
Neshaneshenasi- 3.jpg

پدیدارشناسی هوسرل سعی دارد تا ما را متوجة این نکته سازد که چیزها حضوری مستقل و خارج از انسان ندارند. در چنین نظامی، مفهوم واقعی چیزها تابع دریافتی است که ما در عمل ارتباط از آنها داریم.  نظام پدیدارشناختی هوسرل در صدد است تا ما را متوجة «اصل چیزها» کند.

تأملی بر «وانموده»، اثر ژان بودریار، ترجمه مانی حقیقی

زهره روحی
108955.preview.jpg

یکی از کوشش‌های پست‌مدرنیستی، بازخوانی برخی مقولات به ارث رسیده از فلسفه باستان (عموماً افلاطونی) و از کار انداختن قدرت نهفته در آن‌ها است. در این مقاله خوانش مجدد «وانموده» اثر بودریار به همین نکته اشاره دارد. در بحث گذشته بازخوانی دلوز را مورد تأمل و بررسی قرار دادیم و در بحث حاضر سراغ بودریار خواهیم رفت.

اهمیت آیکونوگرافی در پژوهش های اسطوره شناختی

بهار مختاریان
Myth- 26 Dey 90- Mokhtarian.jpg

معمولا از لحاظ محتوایی تفاوتی میان نماد و آیکون نیست اما از آنجا که آیکون  برای نمادهای تصویری کلاسیک استفاده شده است، نماد کلی تر از آن در نظر گرفته می شود و سوای تصویر به هر نوع نمادی، چه کلامی و چه غیر کلامی اطلاق می شود. واژۀ آیکونوگرافی مرکب از دو لغت یونانیِ آیکون (Icon= تصویر) و گرافی (graphein= نوشتن) تشکیل شده است و امروزه به روشی در پژوهش تاریخ هنر اطلاق می شود که در آن نه به

درباره امبرتو اکو

دائره المعارف بریتانیکا برگردان مهسا شیخان
Umberto-Eco-007.jpg

امبرتو اکو  در 5 ژانویه 1932 در شهر کوچکی در شرق تورین در 60 کیلومتری جنوب میلان در ایالت شمال غربی پیدمونت متولد شد. شهر-الساندریا- بیشتر حول کارخانه ای که کلاه های بورسالیون تولید می کرد شکل گرفته بود، و اهل شهر پدی مونتس بودن عموما بدین معنا بود که متولدین و ساکنین این شهر فرهنگی متفاوت از بقیه اهالی ایتالیا دارند.  ایالت پدی مانتس در منطقه کوهستانی قرار گرفته بود که به اهالی این

مطالعه اقتباس فیلم «پری» از داستان «فرانی و زویی» بر اساس ترامتنیت ژرار ژنت و ترجمه بینا نشانه ای- بینا فرهنگی

ریحانه نادعلی نایینی
نمایی از فیلم پری

مهرجویی به عنوان مترجم، نشانه های زبانی را به نشا نه های سینمایی و نشانه های فرهنگ دیگری را به نشانه های فرهنگ خودی تبدیل (ترجمه) کرده است. او در فرآیند تبدیل پیش متن به بیش متن یا به عبارت دیگر در جریان تبدیل داستان به فیلم، به مضمون و پیام داستان وفادار مانده، ساختار کلی داستان را در فیلم حفظ نموده، تعدادی از عناصر را در فیلم تکرار کرده و تعداد زیادی را مطابق با فرهنگ جامعه ایران، تغییر داده است.

پیوست: 

رمزهای زنده جان جلال ستاری

گروه کتاب و رسانه
a226d3a1a17ce3efa70b98858345175d.jpg

انسان، جانور غریبى است که مدام از خود مى‏ پرسد: جهانى که در آن بسرمى‏برد، چگونه جهانى است. معهذا پاسخ به این پرسش آسان است وآن‏ جهان، نامى دارد: جهانِ واقعیات. علم این واقعیت را متدرجاً دوره مى‏کند ومى‏کاود و شناختى که از آن دارد، عالى است و باید تصدیق کرد که دربهره‏بردارى از کشفیّات گوناگونش در عالم کائنات، از خردترین ذره تا بزرگترین پاره آن، اندازه نمى‏شناسد. اما آنچه مایه تأسف است اینست که‏ علم

نشانه شناسی در سینما

نسرین ریاحی پور
La Dolce Vita(1960).jpg

نشانه شناسی علی رغم آن که از زبان شناسی سر برآورده است؛ به عنوان یک روش تحقیق در حوزه های گوناگون مورد استفاده قرار می گیرد. «نشانه شناسى با نتایج جالب توجه در حوزه ى فیلم ، نمایش ، پزشکى ، معمارى ، جانور شناسى و بسیارى از حوزه هاى دیگر مربوط به ارتباطات و انتقال اطلاعات به کار برده شده است ؛ در واقع برخى نشانه شناسان ادعا مى کنند که مى توان همه چیز را تحلیل معنا شناسانه کرد .

نمادگرایی فراموش شده فرم های معماری

ملیحه درگاهی
images-book.JPG

نمادگرایی فراموش شده فرم های معماری، نوشته ی رابرت ونتوری، دنیس اسکات براون، استیون آیزنور، ترجمه ی سیامک پناهی، ادیبان، ارومیه: ادیبان، 1391.
کتاب نمادگرایی فراموش شده فرم های معماری دارای دو بخش است. در بخش اول به معماری استریپ و سبک ها و فرم های معماری در لاس وگاس پرداخته می شود.

نشانه شناسی ادبی؛ مجموعه دروس افتتاحیه کلژ دوفرانس

گروه کتاب و رسانه
bart.jpg

بارت، رولان،1393،نشانه شناسی ادبی، مترجم: ناصر فکوهی،تهران:فرهنگ جاوید،چاپ اول،72 صفحه، مجموعه دروس افتتاحیه کلژ دو فرانس

انتشارات فرهنگ جاوید با همکاری سایت انسانشناسی و فرهنگ اقدام به ترجمه و چاپ مجموعة دروس افتتاحیة کلژ دو فرانس کردهاند که شامل خطابههای برجستهترین نظریهپردازان علوم انسانی دربارة شاخة علمی تخصصی خودشان است.

دیدگاه پیرس و سارتر در مورد آگاهی و خود

دیوید بوئرسما برگردان فاطمه ترکاشوند
Pierce.jpg

چارلز پیرس (1914- 1839) و ژان پل سارتر (1980- 1905) دو تن از چره های برجسته در حوزه ی فلسفه بودند که با موضوعات آگاهی و خود یا خویشتن عمیقاً درگیر بودند. این دو مبحث، مدّت هاست که فلسفه دانان را مشغل خود کرده است و سبب اختلاف نظر در میان مکتب های مختلف فکری گردیده است. شرط آگاهی کدام است؟ ماهیت خویش چیست؟

ترجمه فصل سوم کتاب «انسان‌شناسی زبان‌شناختی»: تنوّع زبانی

الساندرو دورانتی برگردان مهرداد امامی
main.gif

متن پیش رو ترجمه‌ی فصل سوم (تنوّع زبانی) کتاب تأثیرگذار الساندرو دورانتی، زبان‌شناس برجسته‌ی ایتالیایی و استاد انسان‌شناسی در دانشگاه کالیفرنیا است با عنوان انسان‌شناسی زبان‌شناختی (1997) که یکی از مهم‌ترین و پایه‌ای‌ترین کتاب‌های مقدماتی در جهت شناخت زیرشاخه‌ی زبان‌شناسی در علم انسان‌شناسی است. دورانتی تألیفات و پژوهش‌های زیادی در رابطه با انسان‌شناسی زبان‌شناختی دارد

دورنمای روایتی

علي عباسي
Sans titre.jpg

چکیده:
مقولة نقطة دید، مهمترین وجه ساختار روایی است و به کمک آن می توان به گفتمان روایی ساختار داد. نقطة دید یک نظام متنی است که دسترسی خواننده یا بینندة یک تابلو را به دلالت معنایی هدایت می کند. «نقطه دید» یکی از سازوکارهایی است که روی خواننده تاثیر می گذارد.

فرایند نشانه شناختی و طبقه بندی نشانه ها بنا بر نشانه معنا شناسی امبرتو اکو

لوسی گیلمت و ژوسین کوزت، برگردان مطهره مرادیان سرخی
2010-9-17-semiotics.jpg

نشانه شناسی شامل انواع نشانه های مختلف میشود، اکوطبقه بندی ای ترتیب داده که در آن نشانه های مصنوعی از نشانه های طبیعی که ما در این مقاله به این دسته پرداخته ایم، تمایز یافته اند. نشانه های طبیعی به دو دسته تقسیم می شوند:نشانه های مشخص شده با حوادث طبیعی (به عنوان مثال: موقعیت خورشید)، نشانه های منتشر شده توسط عامل انسانی (به عنوان مثال لکه های قرمز روی پوست بر اثر بیماری آبله مرغان)

تحلیل نشانه‌شناختی آیین قبله دعا (طلب بارش باران) در قشم

بنیامین انصاری‌نسب
talabe baran.jpg

آب، منشا زندگی و ضروری‌ترین ماده برای پیدایش و ادامه حیات است. با توجّه به اهمّیّت آب در سرزمین‌های خشک جنوب، طبیعی است که این عنصر در تمام وجوه زندگی انسان و حتّی عقاید، باورها، آداب و رسوم، نمود ویژه‌ای داشته باشد. یکی از مناسک مربوط به آب در قشم، آیین «قبله دعا» یا «دعای باران» است. این مقاله به تحلیل نشانه‌شناسی عناصر و کارکردهای اجتماعی این آیین می‌پردازد...

پیوست: 

بازخوانی اثر ژرژ مونن در عصر حاضر

نویسنده آنماری هودبین برگردان سمیه فاضلی و مهناز کمانکش
LING_401_L204.jpg

مشکلات تئوری ترجمه، یکی از آثار ژورژ مونن می باشد که با نشر این اثر تحت تأثیر بسیار قرار گرفتیم. مطمئنا اثر او نشانگر کاری طولانی مدت در دوران اخذ مدرک دکتری اش بود و نیز علمی که در پس این اثر می باشد همگان را به شگفتی وامی دارد. ما می توانیم اطلاعات و منابع بسیاری را راجع به زبان‌شناسی آمریکایی پرکاربرد،به ویژه توسط بلوم فیلد، زبان‌شناسی دانمارکی بکار رفته توسط یلمسلف و یا زبان‌شناسی...

... و از دشواری‌های این شهر، وضعیت حمل و نقل عمومی آن است

فاطمه سیارپور
teh-mettro-2.jpg

درصد قابل توجهی از حجم ترافیک تهران به دلیل استفاده از خودروهای شخصی است که هنوز هم نهادهای دست‌اندرکار نتوانسته‌اند راه حلی با وجود توسعه‌ی قابل توجه ناوگان حمل و نقل عمومی شهر تهران، برای بیرون نیامدن آن‌ها و درنتیجه استفاده از وسایل حمل و نقل عمومی پیدا کنند. بنابراین جای این پرسش است که چرا تهران با وجود این همه خطوط مترو، بی‌.آرتی، تاکسی، اتوبوس‌های شرکت واحد و غیره هنوز هم یک شهر پرترافیک و

کاربرد روش آیکونوگرافی در موسیقی‌شناسی‌ قومی

حامد جلیلوند
Harp-Sassanid.png

شرح تصویر: نوازندگان چنگ، ​حجاری ساسانی، طاق بستان
تصاویر، بخش قابل توجهی از اسناد پژوهشی را تشکیل می‌دهند و روش‌های مختلفی به منظور تحلیل این دست از داده‌ها ابداع شده است. آیکونوگرافی یکی از روش‌های تحلیل اسناد تصویری است که سعی در درک محتوای آن‌ها دارد. مطالعات اتنوموزیکولوژیک یا پژوهش در حوزه موسیقی به عنوان بخشی از فرهنگ، در بسیاری از موارد خصوصا در مطالعات تاریخی و باستان‌شناختی جز از خلال این تصاویر ممکن نیست.

نگاهی از منظر نشانه شناسی فرهنگی به بازنمایی مقوله ی هویت ملی در سینمای ایران /برآیندهای قومیتی پایدار!

محمد هاشمی
نمایی از فیلم خون‌بس

به روایت امیرعلی نجومیان (1) در فرهنگ فشرده آکسفورد، برای واژه «هویت» بیش از هر چیز علامت مساوی(=) در علم ریاضی آورده شده است، که خود به معنی همانندی کامل و بی چون و چراست، و سپس تعریف دیگر آن از این قرار است: «فردیت یا وضعیت بودن فرد خاصی که در تمام شرایط و موقعیت­ها در زمان یکی یا همان باشد یا بماند». به این تعبیر هویت بر اساس یک «خود حقیقی» شکل می­گیرد که در این جهان در

1977: لحظه­ ای کلیدی در پیدایش جامعه­ شناسی زبان در فرانسه

فرانسواز گادت برگردان مریم ایروانی
EDL_Logo1.jpg

چکیده:در سال 1977، شماره ­ای از مجله فرانسوی زبان­شناسی زبان­ها،که در باب ماریسم بود توانست، در شرایط آکادمیک فرانسه، نقش تعیین کننده ای را در ظهور زیر رشته­ ی جدیدی از زبان­شناسی، یعنی جامعه شناسی زبان، ایفا کند. آنچه در اینجا به شکل عام مورد بررسی قرار می­گیرد، ظهور این زیر رشته( عوامل مثبت و منفی) و همچنین نقشی است که مباحث بزرگ موضوعی در این حوزه ایفا می­کنند. به گونه ­ای صریح­تر، ما

تحلیل اتنوگرافیک یک ژست در یک عکس قدیمی

فاطمه سیارپور
grand ma-pa.jpg
این عکس متعلق به زن و شوهری کهن‌سال است که در سال‌های دهه‌ی 30 با یک دوربین ابتدایی از آن‌ها گرفته شده است. به تعبیر امروزی و با نگاه نشانه‌شناسی (semiology)، ژست (gesture)این زن و شوهر را می‌توان چنین تشریح کرد:
 نگاه خیره (gaze)به دوربین ندارند، در عوض به زمین خیره شده‌اند، افق‌های دوردست را نگاه نمی‌کنند، حتا می‌توان گفت چشمانشان نیز

کارگاه نشانه ـ معناشناسی گفتمان

گروه اخبار
Untitledlast.jpg

کارگاه نشانه ـ معناشناسی گفتمان در هشت جلسه با تدریس دکتر حمیدرضا شعیری در مرکز فرهنگی شهر کتاب برگزار می‌شود.
در این کارگاه برای تسلط به روش و الگوی مطالعه‌ی علمی گفتمان‌های ادبی با تکیه بر رویکرد نشانه ـ معناشناختی،  نظریه‌ها و الگوهای نشانه ـ معناشناسی ادبیات و کاربرد آن‌ها در تحلیل گفتمان‌های ادبی بیان می‌شود. مباحثی که در این دوره‌ی آموزشی طرح می‌شود، بدین شرح است:

نشانه شناسی و دیزاین نحوه‌ی ارتباط : در جستجوی زبان بازار

فرانسوآ بوبری برگردان مهدیه فرشادجو
logo_rush.png

در این مقاله، دیزاین نحوه‌ی ارتباط به معنای اجماع زبانهای گوناگون، و نه زبانهای طبیعی، تعریف شده است. زبانهایی که در اقتصادتجاری حال حاضر ما برای هدایت و تسهیل معاملات بین کنشگرهای اجتماعی که در عرصهی عرضه و تقاضای مالی نقش دارند، مورد استفاده قرار می‌گیرد. آنچه دراینجا با عنوان "دیزاین نحوه‌ی ارتباط" آورده شده است

تمامی حقوق این پایگاه برای «انسان شناسی و فرهنگ» محفوظ است.