سرآغاز

نشانه شناسی

نظام تنشی و ارزشی از دیدگاه نشانه-معناشناسی سیال الگویی جهت تحلیل گفتمان ادبی

حمید رضا شعیری
images.jpg

این مقاله تلاشی است در جهت ارایة الگویی مناسب برای تحلیل گفتمان ادبی. در واقع، ما با تکیه بر رویکردی نشانه- معناشناختی و پساساختگرا نشان می‌دهیم که در صورت بکارگیری دید‌گاهی پدیداری در هنگام مطالعة نشانه می‌توان همة زوایای حضور زندة آن را مورد مطالعه قرار داد. تجزیه و تحلیل شعر "ققنوس" نیما تأکید بر این نکته

نمادگرایی فراموش شده فرم های معماری

ملیحه درگاهی
images-book.JPG

نمادگرایی فراموش شده فرم های معماری، نوشته ی رابرت ونتوری، دنیس اسکات براون، استیون آیزنور، ترجمه ی سیامک پناهی، ادیبان، ارومیه: ادیبان، 1391.
کتاب نمادگرایی فراموش شده فرم های معماری دارای دو بخش است. در بخش اول به معماری استریپ و سبک ها و فرم های معماری در لاس وگاس پرداخته می شود.

نشانه شناسی ادبی؛ مجموعه دروس افتتاحیه کلژ دوفرانس

گروه کتاب و رسانه
bart.jpg

بارت، رولان،1393،نشانه شناسی ادبی، مترجم: ناصر فکوهی،تهران:فرهنگ جاوید،چاپ اول،72 صفحه، مجموعه دروس افتتاحیه کلژ دو فرانس

انتشارات فرهنگ جاوید با همکاری سایت انسانشناسی و فرهنگ اقدام به ترجمه و چاپ مجموعة دروس افتتاحیة کلژ دو فرانس کردهاند که شامل خطابههای برجستهترین نظریهپردازان علوم انسانی دربارة شاخة علمی تخصصی خودشان است.

دیدگاه پیرس و سارتر در مورد آگاهی و خود

دیوید بوئرسما برگردان فاطمه ترکاشوند
Pierce.jpg

چارلز پیرس (1914- 1839) و ژان پل سارتر (1980- 1905) دو تن از چره های برجسته در حوزه ی فلسفه بودند که با موضوعات آگاهی و خود یا خویشتن عمیقاً درگیر بودند. این دو مبحث، مدّت هاست که فلسفه دانان را مشغل خود کرده است و سبب اختلاف نظر در میان مکتب های مختلف فکری گردیده است. شرط آگاهی کدام است؟ ماهیت خویش چیست؟

ترجمه فصل سوم کتاب «انسان‌شناسی زبان‌شناختی»: تنوّع زبانی

الساندرو دورانتی برگردان مهرداد امامی
main.gif

متن پیش رو ترجمه‌ی فصل سوم (تنوّع زبانی) کتاب تأثیرگذار الساندرو دورانتی، زبان‌شناس برجسته‌ی ایتالیایی و استاد انسان‌شناسی در دانشگاه کالیفرنیا است با عنوان انسان‌شناسی زبان‌شناختی (1997) که یکی از مهم‌ترین و پایه‌ای‌ترین کتاب‌های مقدماتی در جهت شناخت زیرشاخه‌ی زبان‌شناسی در علم انسان‌شناسی است. دورانتی تألیفات و پژوهش‌های زیادی در رابطه با انسان‌شناسی زبان‌شناختی دارد

دورنمای روایتی

علي عباسي
Sans titre.jpg

چکیده:
مقولة نقطة دید، مهمترین وجه ساختار روایی است و به کمک آن می توان به گفتمان روایی ساختار داد. نقطة دید یک نظام متنی است که دسترسی خواننده یا بینندة یک تابلو را به دلالت معنایی هدایت می کند. «نقطه دید» یکی از سازوکارهایی است که روی خواننده تاثیر می گذارد.

فرایند نشانه شناختی و طبقه بندی نشانه ها بنا بر نشانه معنا شناسی امبرتو اکو

لوسی گیلمت و ژوسین کوزت، برگردان مطهره مرادیان سرخی
2010-9-17-semiotics.jpg

نشانه شناسی شامل انواع نشانه های مختلف میشود، اکوطبقه بندی ای ترتیب داده که در آن نشانه های مصنوعی از نشانه های طبیعی که ما در این مقاله به این دسته پرداخته ایم، تمایز یافته اند. نشانه های طبیعی به دو دسته تقسیم می شوند:نشانه های مشخص شده با حوادث طبیعی (به عنوان مثال: موقعیت خورشید)، نشانه های منتشر شده توسط عامل انسانی (به عنوان مثال لکه های قرمز روی پوست بر اثر بیماری آبله مرغان)

تحلیل نشانه‌شناختی آیین قبله دعا (طلب بارش باران) در قشم

بنیامین انصاری‌نسب
talabe baran.jpg

آب، منشا زندگی و ضروری‌ترین ماده برای پیدایش و ادامه حیات است. با توجّه به اهمّیّت آب در سرزمین‌های خشک جنوب، طبیعی است که این عنصر در تمام وجوه زندگی انسان و حتّی عقاید، باورها، آداب و رسوم، نمود ویژه‌ای داشته باشد. یکی از مناسک مربوط به آب در قشم، آیین «قبله دعا» یا «دعای باران» است. این مقاله به تحلیل نشانه‌شناسی عناصر و کارکردهای اجتماعی این آیین می‌پردازد...

پیوست: 

بازخوانی اثر ژرژ مونن در عصر حاضر

نویسنده آنماری هودبین برگردان سمیه فاضلی و مهناز کمانکش
LING_401_L204.jpg

مشکلات تئوری ترجمه، یکی از آثار ژورژ مونن می باشد که با نشر این اثر تحت تأثیر بسیار قرار گرفتیم. مطمئنا اثر او نشانگر کاری طولانی مدت در دوران اخذ مدرک دکتری اش بود و نیز علمی که در پس این اثر می باشد همگان را به شگفتی وامی دارد. ما می توانیم اطلاعات و منابع بسیاری را راجع به زبان‌شناسی آمریکایی پرکاربرد،به ویژه توسط بلوم فیلد، زبان‌شناسی دانمارکی بکار رفته توسط یلمسلف و یا زبان‌شناسی...

... و از دشواری‌های این شهر، وضعیت حمل و نقل عمومی آن است

فاطمه سیارپور
teh-mettro-2.jpg

درصد قابل توجهی از حجم ترافیک تهران به دلیل استفاده از خودروهای شخصی است که هنوز هم نهادهای دست‌اندرکار نتوانسته‌اند راه حلی با وجود توسعه‌ی قابل توجه ناوگان حمل و نقل عمومی شهر تهران، برای بیرون نیامدن آن‌ها و درنتیجه استفاده از وسایل حمل و نقل عمومی پیدا کنند. بنابراین جای این پرسش است که چرا تهران با وجود این همه خطوط مترو، بی‌.آرتی، تاکسی، اتوبوس‌های شرکت واحد و غیره هنوز هم یک شهر پرترافیک و

کاربرد روش آیکونوگرافی در موسیقی‌شناسی‌ قومی

حامد جلیلوند
Harp-Sassanid.png

شرح تصویر: نوازندگان چنگ، ​حجاری ساسانی، طاق بستان
تصاویر، بخش قابل توجهی از اسناد پژوهشی را تشکیل می‌دهند و روش‌های مختلفی به منظور تحلیل این دست از داده‌ها ابداع شده است. آیکونوگرافی یکی از روش‌های تحلیل اسناد تصویری است که سعی در درک محتوای آن‌ها دارد. مطالعات اتنوموزیکولوژیک یا پژوهش در حوزه موسیقی به عنوان بخشی از فرهنگ، در بسیاری از موارد خصوصا در مطالعات تاریخی و باستان‌شناختی جز از خلال این تصاویر ممکن نیست.

نگاهی از منظر نشانه شناسی فرهنگی به بازنمایی مقوله ی هویت ملی در سینمای ایران /برآیندهای قومیتی پایدار!

محمد هاشمی
نمایی از فیلم خون‌بس

به روایت امیرعلی نجومیان (1) در فرهنگ فشرده آکسفورد، برای واژه «هویت» بیش از هر چیز علامت مساوی(=) در علم ریاضی آورده شده است، که خود به معنی همانندی کامل و بی چون و چراست، و سپس تعریف دیگر آن از این قرار است: «فردیت یا وضعیت بودن فرد خاصی که در تمام شرایط و موقعیت­ها در زمان یکی یا همان باشد یا بماند». به این تعبیر هویت بر اساس یک «خود حقیقی» شکل می­گیرد که در این جهان در

1977: لحظه­ ای کلیدی در پیدایش جامعه­ شناسی زبان در فرانسه

فرانسواز گادت برگردان مریم ایروانی
EDL_Logo1.jpg

چکیده:در سال 1977، شماره ­ای از مجله فرانسوی زبان­شناسی زبان­ها،که در باب ماریسم بود توانست، در شرایط آکادمیک فرانسه، نقش تعیین کننده ای را در ظهور زیر رشته­ ی جدیدی از زبان­شناسی، یعنی جامعه شناسی زبان، ایفا کند. آنچه در اینجا به شکل عام مورد بررسی قرار می­گیرد، ظهور این زیر رشته( عوامل مثبت و منفی) و همچنین نقشی است که مباحث بزرگ موضوعی در این حوزه ایفا می­کنند. به گونه ­ای صریح­تر، ما

تحلیل اتنوگرافیک یک ژست در یک عکس قدیمی

فاطمه سیارپور
grand ma-pa.jpg
این عکس متعلق به زن و شوهری کهن‌سال است که در سال‌های دهه‌ی 30 با یک دوربین ابتدایی از آن‌ها گرفته شده است. به تعبیر امروزی و با نگاه نشانه‌شناسی (semiology)، ژست (gesture)این زن و شوهر را می‌توان چنین تشریح کرد:
 نگاه خیره (gaze)به دوربین ندارند، در عوض به زمین خیره شده‌اند، افق‌های دوردست را نگاه نمی‌کنند، حتا می‌توان گفت چشمانشان نیز

کارگاه نشانه ـ معناشناسی گفتمان

گروه اخبار
Untitledlast.jpg

کارگاه نشانه ـ معناشناسی گفتمان در هشت جلسه با تدریس دکتر حمیدرضا شعیری در مرکز فرهنگی شهر کتاب برگزار می‌شود.
در این کارگاه برای تسلط به روش و الگوی مطالعه‌ی علمی گفتمان‌های ادبی با تکیه بر رویکرد نشانه ـ معناشناختی،  نظریه‌ها و الگوهای نشانه ـ معناشناسی ادبیات و کاربرد آن‌ها در تحلیل گفتمان‌های ادبی بیان می‌شود. مباحثی که در این دوره‌ی آموزشی طرح می‌شود، بدین شرح است:

نشانه شناسی و دیزاین نحوه‌ی ارتباط : در جستجوی زبان بازار

فرانسوآ بوبری برگردان مهدیه فرشادجو
logo_rush.png

در این مقاله، دیزاین نحوه‌ی ارتباط به معنای اجماع زبانهای گوناگون، و نه زبانهای طبیعی، تعریف شده است. زبانهایی که در اقتصادتجاری حال حاضر ما برای هدایت و تسهیل معاملات بین کنشگرهای اجتماعی که در عرصهی عرضه و تقاضای مالی نقش دارند، مورد استفاده قرار می‌گیرد. آنچه دراینجا با عنوان "دیزاین نحوه‌ی ارتباط" آورده شده است

تحلیل نشانه شناختی یک عکس اثر هنری کارتیه بروسون

بوکت آلتینبوکن برگردان سحر جلیلیان
Bresson.jpg

در این مقاله هدف ما تحلیل یک عکس اثر هنری کارتیه- بروسون ، بر پایه اصول نشانه شناسی دیداری می باشد. با ارجاع به تحقیقات گروه µ ، کوشش خواهد شد تا خوانشی از این عکس در دو وجه ارائه گردد ، وجه تجسمیو وجه تمثیلی این تحقیق، به بررسی نقش نشانه های تجسمی در فرایند تعبیر نشانه های تمثیلی می پردازد.

حلقه نشانه شناسی تهران ده ساله شد!

ابراهيم سليمي كوچي
logo3orange.png

حلقه نشانه شناسی تهران ده ساله شد. ده سالگی این حلقه را می توان باور کرد. منظورم این است که می توان شور و پرسشگری، کنجکاوی و شادمانی و اشتیاق و چالاکی ده سالگی را در پیشانی این طایفه دید. و این البته کم موهبتی نیست.

ترجمه فصل دوم کتاب «انسان‌شناسی زبان‌شناختی»: نظریه‌های فرهنگ (بخش اول)

الساندرو دورانتی ترجمه مهرداد امامی
main.gif

متن پیش رو ترجمه‌ی فصل دوم کتاب تأثیرگذار الساندرو دورانتی، زبان‌شناس برجسته‌ی ایتالیایی و استاد انسان‌شناسی در دانشگاه کالیفرنیا است با عنوان انسان‌شناسی زبان‌شناختی (1997) که یکی از مهم‌ترین و پایه‌ای‌ترین کتاب‌های مقدماتی در جهت شناخت زیرشاخه‌ی زبان‌شناسی در علم انسان‌شناسی است. دورانتی تألیفات و پژوهش‌های زیادی در رابطه با انسان‌شناسی زبان‌شناختی دارد که از آن میان می‌توان به از دستورزبان تا سیاست: انسان‌شناسی زبان‌شناختی در دهکده‌ای واقع در ساموآی غربی (1994)، واژگان کلیدی در زبان و فرهنگ (2001)، مدخلی در انسان‌شناسی زبان‌شناختی (2004) و کتاب راهنمای جامعه‌پذیری زبانی (2012) اشاره کرد.

پیوست: 

سازه­ های بنیادین برآمد سوء­تفاهم

محسن حافظیان
moyenne.jpg

واژۀ «سوء تفاهم» را هم به تکرار شنیده ایم و هم به تکرار به کار گرفته ایم. در گذران زندگی هرروزه، از سوء تفاهم آنجا سخن رانده ایم و شنیده ایم که گویی واژگان و گزاره های زبانی توان پردازش فهم در نزد شنونده و یا ساخت و انتقال نظر گوینده را نداشته اند. اگر از میان همۀ نشانه های ممکن زندگی انسانی تنها به نشانه های زبانی بسنده کنیم، سوء تفاهم زبانی آن جا روی می دهد که گوینده و شنونده به زبانی

از اصول تحلیل نشانه -معنا شناسی تا بکار گیری آنها

ژک کورتس برگردان حسن زارعی
peirce.gif

هگل: قوانین، اصول باقی نمی مانند، بخودی خود ارزشی ندارند. عملی که آن ها را بکار می گیرد و باعث می شود وجود داشته باشند، نیاز انسان است، میل و سپس دلبستگی و شیفتگی اوست.

نمودار و الگوی تنشی، در نظریه ی فونتانی و زیلبربرگ

لویی هربر برگردان: مطهره مرادیان
th4.jpg

الگوی تنشی که طرح نشانه شناسی پست گرماسی است توسط فونتانی و زیلبربرگ معرفی شده است. در این الگو، ارزش ارائه شده از ترکیب دو بعد ایجاد شده است: گستره و فشاره. گستره، پهنایی است که فشاره بر آن اعمال میشود. این بعد مربوط به کمیت، تنوع، و گستره ی مکانی و زمانی پدیده هاست.

دهمین همایش حلقه نشانه شناسی تهران: اخلاق و نشانه شناسی

گروه اخبار
Sans titre.jpg

دهمین هم اندیشی حلقه نشانه شناسی تهران، با موضوع نشانه شنناسی و اخلاق، روز 14  اسفند 1392، در دائره المعارف بزرگ اسلامی، در دارآباد تهران برگزار می شد.  برای اطلاع از  سخنرانان و شرایط مشارکت در این برنامه  به  فایل پیوست  رجوع کنید.

استوارت هال و میراث مارکسیسم انگلیسی

مهرداد امامی
tumblr_mztbm5go3T1qaihw2o1_1280.jpg

استوارت هال، جامعه‌شناس و نظریه‌پرداز برجسته‌ی مطالعات فرهنگی، و از سردبیران بنیان‌گذار نیو لفت ریویو، 10 فوریه 2014 در سن 82 سالگی پس از جدال با سرطان درگذشت. هال نخستین فردی بود که واژه‌ی «تاچریسم» را بر سر زبان‌ها انداخت و در تمام این سال‌ها کوشید با وجوه تماماً مخرب نولیبرالیسم بریتانیایی به عنوان هارترین الگوی نولیبرالیسم در سطح عمل و نظر مبارزه کند. یکی از آخرین

روایتی‏ ازاسطوره ‏های آب ایران زمین: آناهیتا؛ایزدبانوی‏ آب

سودابه فضائلی
th4.jpg

از میان چهار عنصر، آن‌یک که واقعیت را بازمی‌تاباند و چون آینه آن را  منعکس می‌کند، آب است. اگر هر یک از چهار عنصر را به مرحله‌ای از سلوک درونی وابسته بدانیم، آب معرفت است. معانی نمادین آب را می‌توان در سه مضمون اصلی خلاصه کرد: چشمه‌ی حیات، وسیله‌ی تزکیه و مرکز زندگی دوباره. این سه مضمون در قدیم‌ترین سنت‌ها متلاقی می‌شوند و ترکیبات تخیلی گوناگون و در عین‌حال

گفنگو با محمد رضا اصلانی: افسانه‌های ایرانی و سینمای مستند و آیینی

علیرضا حسن زاده
13920528202342330_PhotoL.jpg

مقدمه: در طی یک دهه اخیر از فعالیت هایم، با محمد رضا اصلانی آشنا شدم و او همواره با حضورش به برنامه هایی که بر پا داشته ام با دانش و آگاهی های عمیق خود، ژرفایی افزون تر بخشیده است. نشست های مردم شناسی ایرانی، چالش ها و پرسش ها، و همایش هایی چون کودک و واقعیت اجتماعی، خوراک و فرهنگ، دانش فولکلور در ایران و....در اصلانی که کارگردان توانای سینمای مستند و داستانی ایران

نشست پانزدهم «یکشنبه های انسان شناسی و فرهنگ»: الوهیت زن و تندیسک های پیشا تاریخ

گروه اخبار
final-.jpg

طراح پوستر: محسن صف شکن
پانزدهمین نشست «یکشنبه های انسان شناسی و فرهنگ» با موضوع: «الوهیت زن و تندیسک های پیشاتاریخ » روز یکشنبه 6 بهمن ماه 1392، در زمان و مکان همیشگی(میدان ولیعصر، ابتدای بلوار کشاورز، مرکز مشارکت های فرهنگی هنری شهرداری تهران) از ساعت 4 تا 7 بعداز ظهر  برگزار خواهد شد. در این نشست فیلم «تمرین های ناپیدایی» اثر کلودیو پاتزینزا (محصول بلژیک و فرانسه،  به زبان فرانسه با زیر

انسان و جامعه در دواثرسینمایی حسن بنی هاشمی

بنیامین انصاری نسب
از راست به چپ کیانوش عیاری،حسن بنی هاشمی،زاون قوکاسیان و ابراهیم حقیقی

چکیده :  دراین مقاله دو اثر سینمایی حسن بنی هاشمی به‌نام‌های برکه خشک و نهنگ با استفاده از رویکرد جامعه شناسی هنر و نشانه شناسی سینما مورد بررسی قرار گرفته است.
این مقاله بر آن است که شناخت بهتری را  می­توان از افراد و جامعه با مراجعه به آثار هنری فراهم نمود . این ادعا با نظریه گلدمن در حوزه جامعه شناسی هنر توجیه شده  است. با استفاده از نقد درون نگر معنای آثار ادراک شده سپس با به کارگیری نقد برون نگر و رویکرد جامعه

پیوست: 

انسانیت : تاریخ اخلاقی سده ی بیستم

نسرین ریاحی پور
18886502.jpg
انسانیت : تاریخ اخلاقى سده ى بیستم / جاناتان گلاور/ مترجم افشین خاکباز / ویراستار خشایار دیهیمى / تهران : آگه ،١٣٩٢
به غیر از دلایل ظاهری علاقه ی انسان به جنگ دلایل آزاردهنده تری نیز هست . این دلایل ، دیدن مرگ از نزدیک ، هیجان کشتن و نابود کردن ، و حس جنسی قدرتمندی است که با همه ی این عوامل مرتبط است . جنگ برای مردان ، نزدیک ترین چیز به احساس زایمان در زنان

نظام تنشی و ارزشی از دیدگاه نشانه-معناشناسی سیال: الگویی جهت تحلیل گفتمان ادبی

حمید رضا شعیری
NimaYushijHadi2.jpg
تصویر:نیما
نشانه‌شناسی ساختگرا متکی بر رابطه‌ای تقابلی بود. این رابطه‌ها ما را با نظام‌های بسته و مکانیکی در حوزۀ معنا مواجه می‌ساختند. چرا که اغلب آنها قطب های معنایی از پیش تعیین شده بودند که به نوعی به اثبات آنها در متن مورد مطالعه پرداخته می‌شد. همانطور که می‌دانیم، آ. ژ. گرمس (A. J. Greimas) نظام تقابلی و دو قطبی در حوزۀ معنا را به «مربع معنا»
پیوست: 
تمامی حقوق این پایگاه برای «انسان شناسی و فرهنگ» محفوظ است.