سرآغاز

فرهنگ فرانسه

نظریه های بنیادین در تحلیل گفتمان

آلفا عثمان بري ترجمه ی نداترابي، سحر جليليان، حسن زارعي
loadimg.php_.jpg

از سال های 60، یک حوزه ی پژوهشی مستقل با موضوع گفتمانبه گونه ای کلی در چهارچوب تحول علوم زبان جای می گیرد. در همین سال ها، روابط پیچیده ای میان تحلیل گفتمان و زبان شناسی ایجاد می گردد که پیوسته نیاز به یک تعریف دوباره دارند زیرا تحلیل گفتمان بیشتر یک مکتب علمی است که در تقاطع با علوم دیگر قرار می گیرد و دارای هدف، چهارچوب های روان شناختی و مفاهیم خود است و یک شاخه ی محدود را در برنمی گیرد.

فضای اجتماعی (1)

هانری لوفبور ترجمه ی زهره دودانگه
production

عکس: تولید بمب افکن حمله، زنان در کارخانه لانگ بیچ کالیفرنیا، 1942؛ منبع: ویکی پدیا
پروژه ما مستلزم آزمون بسیار دقیق مفاهیم و ترمینولوژی مرتبط با آن هاست، به ویژه به این دلیل که عبارت «تولید فضا» (the production of space) متشکل از دو اصطلاح است که هیچ یک تا کنون به درستی تصریح و ابهام زدایی نشده اند.

هنر و هنرمند در نظریه ژولیا کریستوا

زهره روحی
JULIA_KRISTEVA_Opale-photo-John-Foley.jpg

ژولیا کریستوا (1941ـ )، متفکر بلغاری ـ فرانسوی از منتقدان و افشاءگران رسانه‌ای شدن جهان حاضر است. به باور او سیاست‌گذاری‌های مافیایی و توتالیتر در عصر حاضر باعث سوء استفاده از  امکانات تکنولوژیکی شده است از اینرو هویتی که جوامع یافته‌اند رسانه‌ای است، البته با رویکردی منفی؛ منظور او از رسانه‌ای شدن جهان، از کار افتادن فکر و اندیشه در برابر هجوم تصاویر تکنولوژیکی است. بحثی که کریستوا پیش می‌کشد،

گفتگوی نشریه پروگره لیون با آلبر کامو (1951)

ترجمه ی فرشاد نوروزی
535b7d08-cf7b-11de-8694-eef099f7892b.jpg

کینه فی نفسه یک دروغ است. به خودی خود قسمی از وجود انسان را خاموش می دارد. کینه منکر آنچیزیست که در پیشگاه هر انسانی فراخور بذل ترحم است. از اینرو اساساً در خصوص وضع چیزها دروغ می گوید. دروغ فریبنده تر است. ]آدم ها[ گاه بر حسب خودخواهی بی کینه دروغ می بافند. با این وصف فرد کینه توز در ]وهله اول[ از خودش بیزاری می جوید.

ما به کامو نیاز داریم

فاطمه سیارپور
-کامو-جلد-4.jpg

نوشتن عملی است که میان فرد و خودش یک فاصله ایجاد می‌کند، اما این فاصله به معنی دورشدن از خود نیست، بلکه به معنی ایجاد مرزی است تا آفرینش شکل بگیرد. چنین است که نوشتن گاهی دست‌کاری نیز هست، همان‌چیزی که رسانه‌ها به خوبی انجامش می‌دهند. به تعبیر بوردیویی یعنی با دیدن یک برنامه‌ی تلویزیونی یا شنیدن اخبار درباره‌ی یک رویداد، مخاطب همان برداشتی را می‌کند که رسانه دوست دارد برداشت کند و اساسن به

گفت‌وگو با خشایار دیهیمی، مترجم یادداشت‌های «آلبرکامو»: کامو در کشمکش با خود

...
Albert-Camus.jpg

خشایار دیهیمی همواره دغدغه ترجمه آثار آلبر کامو را داشته. او در تمام این سال‌ها آثار متعددی از یا درباره کامو ترجمه یا تالیف کرده که یکی از مهمترین آنها ترجمه رمان «بیگانه» از این نویسنده است. کتاب‌ یادداشت‌ها مجموعه‌ای است از دفترچه‌های یادداشت روزانه برجامانده از کامو که وی طی این یادداشت‌ها شرحی از ایده‌های داستانی، سیاسی، فلسفی و نیز روزنوشت برخی از سفرها و وقایع زندگی شخصی و خصوصی‌اش را آورده

گفتگو با باربارا عبیدالله - بائوبر : دو زبانه بودن کودکان، مشکلات و مزایا

ترجمه ی آریا نوری
f_gholipour20130112084514327.jpg

کودکانی که در زندگی خود با دو زبان متفاوت سر و کار دارند چگونه صحبت میکنند ، فکر میکنند و بزرگ میشوند؟ دو زبانه بودن منبع مشکلات است یا نوعی شکوفایی؟ آیا باید افراد را به آن تشویق کرد؟ ما با باربارا ابدلیلا – باور(Barbara Abdelilah-Bauer) ، زبان شناس ، روان شناس اجتماعی و متخصص دو زبانگی در این مورد صحبت کرده ایم.

برنامه هسته ای ایران: فرانسه مخالف راه حل (لوموند دیپلماتیک: نوامبر 2013)

آلن گرش ترجمه ی آریا نوری
REU-SYRIA-CRISIS_USA-KERRY.jpg

تصویر: فبوس و کری
خیلی سریع بروید و فیلم برنارد تورنیر (۱) با عنوان Quai d’Orsay را ببینید ( و از آن برای دوباره خواندن داستان مصوری که فیلم از روی آن ساخته شده است بهره ببرید) . ماجرای آن توصیفی نسبتا مزاح آمیز از طرز کار وزارت امور خارجه ی فرانسه و تصویری اندکی اغراق آمیز از

نخستین موسسات آموزش زبان فرانسه در ایران: آلیانس فرانسه

سعیده بوغیری
آلیانس فرانسه پاریس 1920

 آلیانس فرانسه، {انجمن ملی برای ترویج زبان فرانسه}ژوئیه سال 1883 م/1300ق/ 1262ش در پاریس تاسیس شد. این کار به ابتکار پل کامبون (Paul Cambon)، رئیس وقت کابینه ژول فری (Jules Ferry) و با تکیه بر کمیته ای متشکل از افرادی چون لویی پاستور، ارنست رنان، ژول ورن، آرمان کولن (Armand Colin) {از ناشران مرجع کتاب های آموزشی فرانسه} و نیز فردینان دو لسپس

نخستین موسسات آموزش زبان فرانسه در ایران: دارالفنون

سعیده بوغیری
دارالفنون

دارالفنون را می توان نخستین مدرسه عالی ایرانی به سبک اروپا دانست. این واژه که معادل عربی "پلی تکنیک" فرانسوی و انگلیسی است، از همین نمونه "مدارس عالی" یا "دانشگاه" های آنان الگو می گیرد. حس نیاز به برخورداری از چنین مدرسه ای در ایران به زمان فتحعلی شاه و به شخص عباس میرزا، نایب السلطنه فرهیخته ایران – که در وامگیری از "تمدن و علوم جدید پیشقدم بود"- و نیز تاکید تحصیل کردگان در فرنگ چون میرزا

نقش اندیشه در تولید مناسبات اجتماعی

موریس گودولیه ترجمه ی مهرداد امامی
godelier.jpg

*مقدمه‌ی مترجم: متن پیش رو ترجمه‌ی بخشی از کتاب امر ذهنی و امر مادی (1986) موریس گودولیه (1934- )، انسان‌شناس برجسته‌ی فرانسوی است که آثار او نقشی عمده در شکل‌گیری شاخه‌ی انسان‌شناسی مارکسیستی در علم انسان‌شناسی داشته است. از دیگر آثار گودولیه می‌توان به دیدگاه‌هایی در انسان‌شناسی مارکسیستی (1973)، عقلانیت و ناعقلانیت در علم اقتصاد (1969) و معمای هدیه (1996) اشاره کرد.

روایت فوکویی از پول

شایسته مدنی
1008409-Michel_Foucault.jpg

فوکو در کتاب نظم اشیاء به مطالعه‌ی حوزه‌های فراموش شده می‌پردازد. او با دیرینه‌شناسی برخی موضوعات علوم انسانی، سعی دارد تاریخ دانش غیر- صوری را به نظم بکشد. او سعی کرده است شماری از عناصر را در کنار هم آورده و آنها را با گفتمان فلسفی‌ای که در دوره‌ی زمانی قرن هفدهم تا نوزدهم رواج داشت، مرتبط کند. فوکو مرزها را دوباره ترسیم کرده و اشیاء دور از یکدیگر را به همدیگر نزدیک‌تر می‌کند.

مقالات قدیمی: نقد کتاب: دوران پیری سیمون دوبوار (1351 )

نویسنده: پری صفا / آماده سازی برای انتشار: ترکان عینی زاده
عکس: 

سیمون دوبوار، زمانی دراز پس از کتاب «جنس دوم» اینک کتاب « دوران سوم» را انتشار داده است.
«دوران سوم» اصطلاحی است که فرانسویان آن را در مورد خزان زندگی به کار می برند و شاید به قیاس، از روی اصطلاحات « نیروی سوم» و «دنیای سوم» ساخته شده باشد.

ویژه چهره ماه اکتبر: تقدیر ساختارگرای آلتوسر و پی‌آمدها

زهره روحی
quote-ideology-has-very-little-to-do-with-consciousness-it-is-profoundly-unconscious-louis-althusser-4041.jpg

به مناسبت تولد لویی آلتوسر ، فیلسوف فرانسوی (16 اکتبر 1918)
تصویر: «ایدئولوژی ارتباط بسیار اندکی با «خودآگاهی» دارد و امری است عمیقا ناخودآگاه : لویی آلتوسر»
اختصاص این مقاله به آلتوسر صرفاً به دلیل نقد نگرش ساختارگرایانة وی نیست، بلکه در وهلة اول او را به عنوان فیلسوف منتقد سرمایه‌داری مورد

نشانه و مطالعه معنا در گذار از نشانه شناسی ساختارگرا به نشانه-معناشناسی گفتمانی با تاکید بر تعامل نشانه شناسی با پدیدارشناسی

سعید اسلامی راد
web_Ferdinand de Saussure--672x359.jpg

تصوبر: دوسوسور
نشانه شناسی که با نظریات فردینان دو سوسور آغاز شد مبتنی بر مطالعاتی بود که  بر وجه ساختارگرایی زبان و نشانه شناسی تاکید داشت. وی با ارائه الگویی دو ساحتی از نشانه آن را امری ذاتی و درون بسته دانست که با حذف مرجع بیرونی برای آن معنایی قطعی، با ثبات و مکانیکی را در نظر گرفت اما در مسیر تحولات و معرفی آن توسط سوسور به عنوان دانش مطالعه بررسی حیات نشانه ها

ویژه چهره ماه اکتبر: نظریه به زبان ساده (12) : «ساختارگرایی»، با نگاهی به نظریات لویی آلتوسر

زهره روحی
althusser_01.jpg

بحث امروز  با مثالی فرضی آغاز  می‌شود: تصور‌ کنید در سازمان بزرگی مشغول به کار هستید که مدیریت آن از طریق انتخابات و رأی گیری نمایندگانی از بین خود کارکنان ، هر چند سال یکبار تعیین می‌شود. معمولاً در چنین مواقعی، تجربه ای که آدمی از خود دارد، تجربة «کنشگر اجتماعی بودن» است.

ویژه چهره ماه اکتبر: مفهوم بازتولید در نظریات لویی آلتوسر و پیر بوردیو

خدیجه شرقی
althusser.jpeg

چکیده:  مفهوم بازتولید درنظریات لویی آلتوسر وپی یر بوردیو از اهمیت و جایگاه ویژه ای برخوردار است و هر یک به گونه ای آن را در نظریات خویش به کار گرفته اند..در اینجا با استفاده از روش مقایسه نظریات آلتوسر و بوردیو، به بررسی این مفهوم پرداخته شده است.  به عنوان مثال آلتوسر با رویکرد ساختارگرایانه، بازتولید را در تحلیل هایش مطرح می کند و برای کنشگر نقش چندانی قائل نمی شود و معتقد است که بازتولید از

مترجمان معاصر ایران (فرانسه): رضا سیدحسینی

سعیده بوغیری
رضا سیدحسینی

رضا سید حسینی، از پژوهشگران و مترجمان گرانمایه ایران، مهرماه سال 1305در اردبیل متولد شد. در مدرسه پست و تلگراف تهران به تحصیل در رشته ارتباطات دور پرداخت و سپس به پاریس رفت تا دانش خود را کامل کند. پس از آن هم در دانشگاه یو اس سی آمریکا در رشته فیلم سازی به تحصیل ادامه داد. با آنکه رشته تحصیلی و زمینه حرفه ای سیدحسینی فنی بود، اما طبع لطیف و شوق ادبیات از کودکی در فطرت وی وجود

یاد یاران

جلال ستاری
orginal-photo_report23859.jpg

اگر اشتباه نکنم پس از اتمام برنامة اعزام محصل به اروپا در زمان رضاشاه سپهبد رزم‌آرا که خود در فرانسه تحصیل کرده بود و قوام یافتن شخصیتش را مرهون آن دوران می‌دانست در نظر داشت آن کار را مجدّانه دنبال کند و بنابراین برنامه اعزام محصل را به همان شیوه سابق پی گرفت و این چنین از حسن اتفاق من جزو نخستین گروه محصلان اعزامی به اروپا در عهد پهلوی دوم شدم.

معناشناسی: زبانشناسی نوشتاری در خدمت انواع ادبی

استل ریکووا ترجمه ی گلرخ فولادی
Xxyv9ytadkEIqpMMhZEM_-thb5I.png

بانشناسی نوشتاری در خدمت انواع ادبی
گذر از ادبیات نوشتاری به ادبیات

سخن از ادبیات ، طرح موضوعی مرکب است که می تواند از خلال چندین نقطه نظر در زمینه ی متن و اجزای تشکیل دهنده اش مورد بررسی قرار بگیرد . از انجا که موضوع مورد بحث به مسئله ی زبان می پردازد، متن ادبی در نخستین گام پایه ای عملی از تحلیل زبانشناسی است.

دومین نشست «انسان، شهر، سینما» با حضور امیرعلی نجومیان: حرکت از نظم به سوی آشوب

گزارش از جواد قاسمي
دکتر امیر علی نجومیان

دومین نشست «انسان، شهر، سینما» روز سه‌شنبه پنجم شهریورماه در مرکز فرهنگی شهر کتاب برگزار شد. در این نشست، پس از نمایش فیلم وقت بازی (ژاک تاتی، 1967) دکتر امیرعلی نجومیان به تحلیل آن پرداخت. وقت بازی چهارمین ساخته تاتی، یک کمدی آوانگارد است که ماجراهایش در پاریس می‌گذرد. این فیلم که ساختش سه سال زمان برد، در زمان خود مورد استقبال قرار نگرفت و در گیشه شکست خورد. اما امروز به عنوان

فضایی که ناگهان قدسی می شود: «زیارت»ی انسان شناختی بر رود سن

سپیده پارسا پژوه
Sans titre.jpg

اگر مشاهده و درک معنای مهفوم لائیسته و بیش از آن مفهوم خدا ناباوری(آتئیسم)به معنای کامل فقدان اعتقاد به هر گونه امر "ماورائی" در زندگی روزمره، نحوه بودن و اندیشیدن مردم بسیاری از شهرها و روستاهای جهان سخت و تقریبا غیر ممکن است، اما این پدیده یکی از ویژگی های عمده زندگی پاریسی است. در ماه های اول حضورم در این شهر، دو چیز بیش از همه در این شیوه از زندگی برایم جلب توجه می کرد، اول شدت عقلانیت در

پیوست: 

کشف دوباره الجزایر (لوموند دیپلماتیک: سپتامبر 2013)

علي شيباني ترجمه ی شيرين روشار
carte_algerie_ville_vegetation.jpg

 «بازگشت هائی به الجزایر» (١)، پیش از هر چیز مربوط به بازگشت خود نویسنده است : اکرم بالکئید، همکار لوموند دیپلماتیک، در سالهای ١٩٩٠ به دلیل تهدیداتی که روزنامه نگارها با آن روبرو بودند، کشور خود را ترک کرد و تا سال ٢٠٠٩ به آنجا بازنگشت. سپس ماجرای بازگشت صد نفر که اغلب خوانندگان هفته نامه «زندگی» (La Vie) بودند که پیش از استقلال در الجزیره زندگی می کردند پیش آمد که وی در سال ٢٠١٢

اتوبوس «معترضان» (لوموند دیپلماتیک: سپتامبر 2013)

ترجمه ی شهباز نخعي
beauvoir-sartre-che.jpg

تصویر: سیمون دوبووار، ژان پل سارتر و ارنستو چه گوارا(کوبا، 1960)
جان جراسی، نویسنده امریکایی در کتاب فلسفی خود: «نقدی بر منطق دیالکتیک» (١٩٦٠)، در مصاحبه با ژان پل سارتر برنامه انقلابی خود را به صورتی تصویری تلخیص می کند.

جامعه شناسی بدن

فاطمه سیارپور
 001.jpg

کتاب «جامعه شناسی بدن»(2008) اثر داوید لو بروتون (David Le Breton) فرانسوی بی آنکه بخواهد میان انسان شناسی و جامعه شناسی خط و مرزی مشخص کند به تحلیل مفهوم نوین بدنمندیcorporéité))می پردازد. بنابراین در این کتاب از ملاحظات و پژوهش های انسان شناختی پایه ای برای تحلیل های جامعه شناسانه ساخته و همواره در رفرنس ها و تحلیل هایی که به این مفهوم از زوایای مختلف علوم پایه مانند آناتومی،

سهم ما از شهر چیست؟

سپیده پارساپژوه
Paris.jpg

دنیای زیر زمینی متروی پاریس، شهری یگانه را می سازد که در آن روزانه صدها هزار نفر دائما جابجا می شوند. راهروهای آن، آغشته به بوی ناخوش تلنبار شده هر گونه ترشح بدن انسان و حیوان و فوج عظیم ده هزار نفری آدمی که هر لحظه به سرعت، بدون هیچ توجهی به هیچ کس و هیچ چیز، با صورت هایی که بطور فجیعی بی تفاوت است، فقط از کنار هم عبور می کنند ... تصاویر سرگیجه آور تبلیغاتی، صدای تکراری پیام های

کارگاه ترجمه: از ماهیان تا پرندگان، درباره عکس های فتانه دادخواه

جلال ستاری ترجمه به فرانسه: ناصر فکوهی
Dadkhah202L.jpg

با تماشای این سفرههای رنگارنگِ آب، درخشان چون جواهر و ماهیهای قرمز خُرد و باریک، یادآور پروانه ماهی و پرنده ماهی و خورشید ماهی و زرین ماهی و عنبر ماهی، نفس تازه میکنم؛ چون از سویی، آب روشنایی است، آب آبادانی است، آب داند که آبادی کجاست و راهش را همواره به نرمی یا سیل آسا میگشاید و چون یکجا ماند، میگندد؛ ازینرو آب به غربال پیمودن و آب به ریسمان بستن و آب در قفس کردن و آب در هاون سودن

از ماهیان تا پرندگان: درباره عکس های فتانه دادخواه

جلال ستاری ترجمه به فرانسه: ناصر فکوهی

با تماشای این سفرههای رنگارنگِ آب، درخشان چون جواهر و ماهیهای قرمز خُرد و باریک، یادآور پروانه ماهی و پرنده ماهی و خورشید ماهی و زرین ماهی و عنبر ماهی، نفس تازه میکنم؛ چون از سویی، آب روشنایی است، آب آبادانی است، آب داند که آبادی کجاست و راهش را همواره به نرمی یا سیل آسا میگشاید و چون یکجا ماند، میگندد؛ ازینرو آب به غربال پیمودن و آب به ریسمان بستن و آب در قفس کردن و آب در هاون سودن

ده نکته‌ای که آمریکایی‌ها باید در مورد سوریه بدانند (اگر می‌خواهند تهدید به بمباران را ادامه دهند)

خوان کول ترجمه ی مهرداد امامی
bigstock-syria-3770337.jpg

گفته‌ی معروف «جنگْ روش یزدان برای آموزش جغرافی به آمریکایی‌هاست» به آمبروز بیرس تعلق دارد. به‌رغم مباحث ملی پردامنه در باب مداخله در سوریه، پر بی‌راه نیست که اغلب آمریکاییان نتوانند سوریه را بر روی نقشه پیدا کنند. در ادامه نکاتی کلیدی در مورد سوریه می‌آید که کوشیده‌ام بر آن‌ها تأکید کنم.

گفتگو با پیر بوردیو : آیا جامعه شناسی یک علم است؟

پیر تویلییه ترجمه ی ناصر فکوهی
5418489-pourquoi-les-romanciers-francais-devraient-lire-bourdieu.jpg

هر چند وجود جامعه شناسی را به خودی خود نمی توان زیر سئوال برد، اما علمی بودن این رشته گاه مورد شک قرار گرفته است. گروهی معتقدند که جامعه شناسی چیزی نیست جز یک گفتمان «ادبی» که هنوز رد پای ریشه های فلسفی اش در آن نمایان است. برخی دیگر، بر این باورند  که جامعه شناسی ابزاری است برای  اعتراض سیاسی و گاه موثر، اما بدون آنکه عینیتی در آن باشد. پرسش ما این است، جامعه شناسی واقعا چیست؟ و

تمامی حقوق این پایگاه برای «انسان شناسی و فرهنگ» محفوظ است.