سرآغاز

فرهنگ فرانسه

سهم ما از شهر چیست؟

سپیده پارساپژوه
Paris.jpg

دنیای زیر زمینی متروی پاریس، شهری یگانه را می سازد که در آن روزانه صدها هزار نفر دائما جابجا می شوند. راهروهای آن، آغشته به بوی ناخوش تلنبار شده هر گونه ترشح بدن انسان و حیوان و فوج عظیم ده هزار نفری آدمی که هر لحظه به سرعت، بدون هیچ توجهی به هیچ کس و هیچ چیز، با صورت هایی که بطور فجیعی بی تفاوت است، فقط از کنار هم عبور می کنند ... تصاویر سرگیجه آور تبلیغاتی، صدای تکراری پیام های

کارگاه ترجمه: از ماهیان تا پرندگان، درباره عکس های فتانه دادخواه

جلال ستاری ترجمه به فرانسه: ناصر فکوهی
Dadkhah202L.jpg

با تماشای این سفرههای رنگارنگِ آب، درخشان چون جواهر و ماهیهای قرمز خُرد و باریک، یادآور پروانه ماهی و پرنده ماهی و خورشید ماهی و زرین ماهی و عنبر ماهی، نفس تازه میکنم؛ چون از سویی، آب روشنایی است، آب آبادانی است، آب داند که آبادی کجاست و راهش را همواره به نرمی یا سیل آسا میگشاید و چون یکجا ماند، میگندد؛ ازینرو آب به غربال پیمودن و آب به ریسمان بستن و آب در قفس کردن و آب در هاون سودن

از ماهیان تا پرندگان: درباره عکس های فتانه دادخواه

جلال ستاری ترجمه به فرانسه: ناصر فکوهی

با تماشای این سفرههای رنگارنگِ آب، درخشان چون جواهر و ماهیهای قرمز خُرد و باریک، یادآور پروانه ماهی و پرنده ماهی و خورشید ماهی و زرین ماهی و عنبر ماهی، نفس تازه میکنم؛ چون از سویی، آب روشنایی است، آب آبادانی است، آب داند که آبادی کجاست و راهش را همواره به نرمی یا سیل آسا میگشاید و چون یکجا ماند، میگندد؛ ازینرو آب به غربال پیمودن و آب به ریسمان بستن و آب در قفس کردن و آب در هاون سودن

ده نکته‌ای که آمریکایی‌ها باید در مورد سوریه بدانند (اگر می‌خواهند تهدید به بمباران را ادامه دهند)

خوان کول ترجمه ی مهرداد امامی
bigstock-syria-3770337.jpg

گفته‌ی معروف «جنگْ روش یزدان برای آموزش جغرافی به آمریکایی‌هاست» به آمبروز بیرس تعلق دارد. به‌رغم مباحث ملی پردامنه در باب مداخله در سوریه، پر بی‌راه نیست که اغلب آمریکاییان نتوانند سوریه را بر روی نقشه پیدا کنند. در ادامه نکاتی کلیدی در مورد سوریه می‌آید که کوشیده‌ام بر آن‌ها تأکید کنم.

گفتگو با پیر بوردیو : آیا جامعه شناسی یک علم است؟

پیر تویلییه ترجمه ی ناصر فکوهی
5418489-pourquoi-les-romanciers-francais-devraient-lire-bourdieu.jpg

هر چند وجود جامعه شناسی را به خودی خود نمی توان زیر سئوال برد، اما علمی بودن این رشته گاه مورد شک قرار گرفته است. گروهی معتقدند که جامعه شناسی چیزی نیست جز یک گفتمان «ادبی» که هنوز رد پای ریشه های فلسفی اش در آن نمایان است. برخی دیگر، بر این باورند  که جامعه شناسی ابزاری است برای  اعتراض سیاسی و گاه موثر، اما بدون آنکه عینیتی در آن باشد. پرسش ما این است، جامعه شناسی واقعا چیست؟ و

خاطرات پر فروش مبارزان جنبش چریکی: خاطرات پر فروش مبارزان جنبش چریکی (لوموند دیپلماتیک: اوت 2013)

پیر دوم ترجمه ی منوچهر مرزبانیان
7-1.jpg

جنگ الجزایز از زبان رزم آورانش
طی چندین دهه، سرگذشت جنگ الجزایر را مورخان –و شاهدان– فرانسوی به انحصار خود درآورده بودند. اکنون روایات مجاهدین و «جنود» (سپاهیانی) رو به فزونی نهاده است که هشت سال در برابر [نیروهای] استعمار مقاومت کردند. این شهادت ها، با همه محدویت هایشان، آغاز دریدن پرده سنگین سکوتی است که تاریخ‌نگاری رسمی در الجزیره بر آن دوران افکنده. اما برخی پرهیزه [تابو] ها همچنان دست نخورده باقی مانده اند.

«من،رییس جمهوری بولیوی، بازداشت شده در اروپا» (لوموند دیپلماتیک: اوت 2013)

اوو مورالس ترجمه ی شهباز نخعي
evo_morales.jpg

افشاگری های آقای ادوارد اسنودن از خصلت رشد یابنده جاسوسی امریکا، واکنش هایی بزدلانه  ازسوی رهبران اروپایی پدید آورد.  اما این رهبران در متوقف کردن هواپیمای رییس جمهوری بولیوی، اوو مورالس، که مظنون به همراه بردن اسنودن فراری بود، تردید نکردند.

دریدا در حیرتِ امر بخشش

زهره روحی
derrida-top.jpg

«پاسخ به پرسش های نشریه  Le Monde des debas (دسامبر 1999)»، ترجمه امیر هوشنگ افتخاری راد
معمولاً «حیرت» زمانی پدیدار می‌شود که ساختارهای معمول و متعارف اندیشه، از عهده‌ی درک امر تناقض‌آمیز برنیاید؛ به بیانی آن هنگام که «پرسش» به معنای واقعی آدمی را درگیر خود کند: بی‌طاقت و درمانده در برابر یک ساحتی بودن روش به کار گرفته‌ی اندیشه. در چنین لحظاتی

دستورالعملی برای انقلاب: آیا مه 68 امروز می‌تواند اتفاق افتد؟

رابرت ژیلدا ترجمه ی مهرداد امامی
may 68.jpg

*مقدمه‌ی مترجم: مقاله‌ی پیش رو، که به قلم یکی از تاریخ‌نگاران مشهور تاریخ قرن بیستم فرانسه نگاشته شده، هر چند سعی دارد صحبت از «می 68» و میراث‌داران آن را با نگاهی تردیدآمیز نسبت به دستاوردهای جنبش روایت کند، اما خود از تردید و دودلی در ارائه‌ی همین روایت رنج می‌برد. ژیلدا یک‌جا از نامربوط بودن مطالبه‌ی «بدیل» به واقعیات در جهان لیبرال/نولیبرال کنونی می‌گوید و جای دیگر از «امید» به الگوگیری‌

مترجمان معاصر ایران: تینوش نظم جو

تنظیم: سعیده بوغیری
تینوش نظم جو

تینوش نظم جو مترجم دوسویه تئاتر کشورمان در سال 1353 متولد شد. در سنین نوجوانی به فرانسه رفت و از آنجا بود که هر دو فرهنگ در وجود او ریشه دوانید و به دل مشغولی دایم او تبدیل شد. در رشته های متعددی چون سینما، به تحصیل پرداخت و عمدتا نیز در شاخه های مربوط به هنرهای نمایشی از جمله تئاتر، نمایشنامه نویسی، کارگردانی و فیلمسازی مشغول است، ترجمه های او نیز به همین شاخه مربوط می شود.

مخالفت ساختگی میان زیبائی شناسی و تعهد هنر و سیاست: باشد که کُنش بازهمزاد رویا گردد(لوموند دیپلماتیک: ژوئیه 2013)

اولین پییه ترجمه ی منوچهر مربانیان
brecht81.jpg

تصویر: برشت
دیری گمان می رفت که هنر «متعهد» به دلیل وجودی ... هنر خیانت کرده باشد. البته نمونه هائی از ویرانگری خلاقیت هائی که در برابر جزم اندیشی های رسمی سر فرود آورده و یا آفرینش هائی که خود را به بیان نظریه ای فروکاسته باشند هم بوده اند. اما گزینه های زیبائی شناختی، حتی وقتی پیوند با ارزش های سیاسی را انکار کنند، باز در بطن آنها نمود می یابند: پایبندی به تعهد در یک اثر هنری هنگامی به راستی در ذات آن

تنها «هزینه کار» مشکل زا نیست: هزینه سرمایه، سوالی که همه چیز را تغییر می دهد (لوموند دیپلماتیک: ژوئیه 2013)

لوران کوردونيه ترجمه ی باقر جهانبانی
crise-de-leuro-union-européenne.jpg

برای توجیه هر گونه رفرم،  رسانه ها و دولت ها بخود می بالند که بدوراز "کهنه" گرائی و با  شجاعت اقدام کرده اند. اما همیشه نتیجه کار در پایان، کاهش دستمزدها و مزایا ا ست. در حالیکه تابوئی وجود دارد که تمام کسانی که مایل به سرمایه گذاری و ایجاد شغل هستند را مایوس می کند: هزینه سنگین  سرمایه.

جامعه‌شناسی فرهنگ و بهگشت فرهنگی: 5- فرهنگ در تئوری‌های جامعه‌شناسی معاصر

سالار کاشانی
bourdieu%20al%20college%20de%20france.jpg

در بخش‌های پیشین نگرش به فرهنگ در برخی از سنت‌ها و متفکرین برجسته‌ی جامعه‌شناسی بررسی گردید. در دهه‌های اخیر در نظریه‌ی جامعه‌شناسی با دسته‌ای از آثار روبروییم که رویکردهای یک‌جانبه و یک‌سونگرانه‌ی موجود در جامعه‌شناسی را مورد نقد قرار می‌دهند. آن‌ها معتقدند جامعه و مناسبات موجود در آن واقعیات پیچیده‌ای هستند که باید آن‌ها را در روابط چندجانبه‌ای که با هم دارند بررسی کرد.

سینما و نگاه خیره"امر تصویری"

امین حامی‌خواه
ژاک لکان

تصویر: لاکان
هنگامی که بر پرده سینما خیره می‌نگریم احساس می‌کنیم که بر روند دگرگونی تصاویر (از جامپ‌کات گرفته تا پلان‌ـ‌ سکانس) تسلط داریم. اما مساله اینجاست که سینما به واسطه "امر تصویری" خود به ابژه‌ای مبدل می‌شود که خیره در چشمان‌مان می‌نگرد آن هم از موضع و جایگاهی که ما نمی‌توانیم آن را ببینیم. سینما در این زمینه شباهت هراس‌آوری با "مرحله آینه‌ای" ژاک لاکان دارد.

آلبر کامو و فلسفه (5)

دانشنامه اینترنتی فلسفه ،ترجمه امیر غریب عشقی
camus1-249x300.jpg

اندیشه گناه و بی گناهی در آثار کامو اصول، ارتباط خاصی با دیگر افکار و دیدگاههای وی دارد: " مخالفت با اندیشه الهیات مسیحی و همچنین الحاد و تاثیرات و عواقب آنها ".کامو به عنوان کسی که قلباً ستایشگر طبیعت و از دیدگاه ذهنی فردی شکاک و غیر معتقد بود، هرگز در طول زندگی خود نتوانست به الهیات مسیحی و ادبیات مرتبط با این ایده اعتقاد پیدا کند.

درباره ی نقص هامارتیا، گناه،نقص عضو، جراحت، جنون،شالوده شکنی و تحریف

سپهر خلیلی
9781859841532-frontcover.jpg

تصویر: بتای
سراسر فهم تاریخی انسان از رنج نشان می دهد که نوعی نقصان در کار است که تقدیر تراژیک او را رقم می زند. نوعی سستی و ناتوانی، نوعی جراحت،یا گناه که زندگی انسان و خواست او را شکل می دهد،گویی به منزله ی صحنه ی خروج همسرایان یا همان لحظه ای که تقدیر اتفاق می افتد

آلبر کامو و فلسفه (4)

دانشنامه اینترنتی فلسفه ترجمه امیر غریب عشقی
camus1-249x300.jpg

طبیعی است که شهرت  کامورا بعنوان یک نویسنده فلسفی، شاعر و یک هنرمند هرگز نمی توان از شهرتی که استفاده و تاکید وی بر مفهم و واژه پوچی داشت جدا دانست . در واقع به جرات می توان اذعان داشت که واژه  و مفهوم  پوچی و نقش آن، نه  تنها در ادبیات و فلسفه قرن بیستم بلکه در فرهنگ عمومی مدرن این دوران مدیون کامو است .

سناریوی کامل فیلم «جامعه شناسی یک هنر رزمی است» پیر کارل

مرکز اسناد انسان شناسی و فرهنگ
Sans titre_220.jpg

فیلم «جامعه شناسی یک هنر رزمی است» ساخته پیر کارل یکی از برجسته ترین فیلم های مستند و بهترین  روایت از زندگی پر تحرک و سراسر فعال پیر بوردیو جامعه شناس معروف فرانسوی است، این فیلم که به وسیله انسان شناسی و فرهنگ به فارسی  ترجمه شده است منبعی بسیار خوب برای مطالعه بر اندیشه و زندگی   بوردیو به حساب می آید. در زیر سناریوی فیلم  را می خوانیم.

مروری بر کتاب «بوطیقای فضا»، اثر گاستون باشلار

زهرا غزنویان
Untitled-Scanned-01.jpg

کتاب «بوطیقای فضا[1]» اثر گاستون باشلار[2] و محصول 1958 فرانسه، پس از 54 سال، توسط مریم کمالی و محمد شیربچه ترجمه و در سال 1391، توسط انتشارات روشنگران و مطالعات زنان روانه بازار شده است. این کتاب که در ده فصل مجزا به طرح ابعاد مختلف مسئله درون می‌پردازد، از مهم‌ترین آثار موجود در زمینه انسان‌شناسی فضای خانگی است، فصل‌های کتاب به این شرح هستند: «خانه»، «خانه و جهان»،

تلفیق عادت­واره، روش فکرخوانی، مصاحبه و پرسشنامه در تحقیق درباره­ ی مترجمان

بشیر باقی
pierre-bourdieu-ici-dans-sa-maison-de-lasseube-en-1992_881976_800x600p.jpg

چکیده:روش پیشنهاد شده در این مقاله نه تنها کارها و اعمال مترجمان را در تلاقی با کارهای دیگرشان در اجتماع مثل حضور آنها در نشریات، که از طریق مصاحبه به وقوع می­پیوندد، بررسی می­کند؛ بلکه سعی دارد با انجام یک تحقیق موردی درباره­ی یک مترجم ادبی و با استفاده از مفهوم عادت­واره­ی بوردیو، روش فکرخوانی، مصاحبه و پرسشنامه روش جدیدی را در رسیدن به ناخودآگاه مترجمان و کشف فرایندهای ذهنی ترجمه ایجاد

گفتگو با جان ریز درباره‌ی دموکراسی و عصر جنبش‌های توده‌ای

ترجمه ی مهرداد امامی
jr.jpg

دیوید جیمسون: اساساً عصر جنبش‌های توده‌ای چه عصری است؟
جان ریز: این عصر صرفاً توصیف‌گر الگوی مبارزة طبقاتی از زمان نقطة عطف تظاهرات ضد-سرمایه‌داری سیاتل در 1999 به بعد است. پس از آن زمان، الگوی بسیج مردم شامل اعتراضات گستردة خیابانی به عنوان خصلت اساسی سیاست رادیکال می‌شده که به طور چشم‌گیری در واکنش به جنگ در افغانستان و عراق بوده اما منحصر به آن نشده است.

ژرژ دومزیل، اسطوره های باستانی آلمان و دیوان جدید

گای .جی. استرومسا ترجمه ی راحله نصیران
Dumezil Arnaldo.jpg

تصویر: آرنالدو مومیگلیانو
چکیده: این مقاله به بررسی  اتهام آرنالدو مومیگلیانو 1 (1908-1987) در اوایل دهه ی 1980 می پردازد، وی بر این باور بود که ژرژ دومزیل 2 (1898-1986) در دهه ی 1930 از هواداران جنبش نازی حمایت کرده است و این بحث را پیگیری کرده است. این بحث عمدتا بین دانشمندان فرانسوی و ایتالیایی  در سراسر دهه ی 80 و پس از آن پیش آمده است. دانشمندان آلمانی و شمال آمریکا ، به استثنای چندین مورد خاص، به نظر

روشنفکران و جهان سوم

ارنست مندل ترجمه ی مهرداد امامی
untitled.png

*ارنست مندل، اقتصاددان بلژیکی فقید، نویسندة این مقالة جالب توجه در مورد مسئولیت تاریخی رستة روشنفکران  است. مندل با مبنا قرار دادن سپهری که مربوط به هر روشنفکر است- خواه او به ملت‌های بسیار توسعه‌یافته تعلق داشته باشد یا به کشورهای جهان سوم- به تجزیه و تحلیل نقشی می‌پردازد که روشنفکران باید در وظیفة انقلابی دگرگون ساختن جهان، ایفا کنند. مندل سردبیر مجلة هفتگی La Gauche و دبیر سیاسی کنفدراسیون کارگران بلژیک است. در میان آثار او می‌توان به شکل‌گیری اندیشة اقتصادی کارل مارکس و بررسی اقتصاد سیاسی اشاره کرد.

پاور پوینت: لوس ایریگاری

زهرا ملوکی
produktbilde_Irigaray.jpg

لوس ایریگاری یکی از مهم ترین چهره های فمینیستی فرانسه است که نظریات او تاثیر زیادی نه تنها در انی حوزه بلکه فراتر از او گذاشته است. در زیر  پاور پوینت ارائه شده برای تحثیث در باره او را  به همراه  پیوند به مقاله ای که پیشتر درباره وی در انسان شناسی و فرهنگ منتشر شده بود و مطلب  ویکیپدیا درباره او را می خوانیم.

نامه‌ای به مورسو

عتیق رحیمی / ترجمه‌ی اصغر نوری
MV5BMTUwMzkyMzQ5MF5BMl5BanBnXkFtZTcwMjM2NjQ2OA@@._V1._SY314_CR129,0,214,314_.jpg

اجازه بدهید اول خودم را معرفی کنم: اسم من رسول است. مثل شما، من هم شخصیت یک رمان هستم که عنوانش «لعنت به داستایفسکی» است. نویسنده‌ی عزیز شما، آلبر کامو، شاید از نویسنده‌ی من متنفر می‌شد به خاطر این توهین به استاد معنوی او. این مشکل آنهاست. مثل شما، من هم می‌گویم «این تقصیر من نیست». اگر برای شما نامه می‌نویسم، از این‌روست که به‌تان بگویم، برخلاف چیزی که نویسنده‌‌ام می‌پندارد و ادعا می‌کند،

آلبر کامو و فوتبال

سایمون لی ترجمه ی یاسمن اوحدی
003.jpg

بسیاری از مردم به انجمن آلبر کامو نامه نوشتند تا نظر کامو درباره فوتبالرا جویا شوند. آنچه در این نوشته می آید رونوشت از ایمیلی است که ما درباره این پرسش فرستادیم:
روزی شارل پونسه (Charles Poncet) ـ دوست کاموـ از او پرسید میان فوتبال و تئاتر کدام را ترجیح می دهد؟ کامو بدون درنگ پاسخ داد: «فوتبال».

دیپلماسی: سفرا در زیر نورافکن (لوموند دیپلماتیک: ژوئن 2013)

برتراند فسار دو فوکو ترجمه ی شیرین روشار
images.jpg

دستگاه دیپلماسی پیش از هر چیز بر شخص تکیه دارد. ماری- کریستین کسلر، مدیر پژوهش در مرکز ملی پژوهش علمی فرانسه (CNRS)، نیروی انسانی «که  دورسه» (Quai d’Orsay وزارت امور خارجه) و سازماندهی سرویس های آن را از جمهوری سوم تا به امروز، با موشکافی مورد مطالعه قرار داده است (۱). وی مشاهده کرده است که استخدام سفرا که زمانی از میان اشراف و با انتصاب انجام می گرفته، به

مروری بر کتاب پیدایش کلینیک میشل فوکو

فاطمه رکوعی
MichelFoucault.jpg

مقدمه: پیدایش کلینیک کتابی است به تعبیر خود فوکو درباره «فضا، زبان، مرگ و نگاه یا عمل دیدن (gaze)» فوکو با نهادن عنوان دیرینه شناسی دانش پزشکی بر این کتاب سعی داشت تا روش پژوهش خود را از روش معمول و متعارف تاریخی جدا کند. فوکو در آن دسته کارهایی که خود نامشان را باستان شناسی یا دیرینه شناسی نهاده است، موضوع مورد مطالعه را دقیقا مانند یک داده باستان شناختی مورد مطالعه قرار می دهد. آنچه

آلبر کامو (1960-1913) دیدگاه های فلسفی

دانشنامه اینترنتی فلسفه ترجمه ی امیر غریب عشقی
camus1-249x300.jpg

 استاد راهنمای آلبر کامو در کنار پایان نامه وی چنین نوشته بود "او بیش از اینکه یک فیلسوف باشد یک نویسنده است"
همان طور که قبلاً نیز اشاره شده بود، کامو خود را بیشتر یک نویسنده قلمداد می کرد و در برخی زمانها نیز بر اساس نوع فعالیت و شغلی که داشت، عناوین دیگری را نیز برای خود می پذیرفت، عناوین همچون، روزنامه نگار، فعال حقوق بشر ، رمان نویس و همچنین معلم اخلاق.  مشخص بود که

معرفی آثار آلبر کامو

ملیحه درگاهی
آلبر کامو

متافیزیک مسیحیت و مکتب نوافلاطونی- 1935
متافیزیک مسیحیت و مکتب نوافلاطونی که در بین تمامی آثار کامو کمترین خوانش را داشته است، در پی درک ارتباط میان فلسفه ی یونانیان و مسیحیت است. این نوشتار توسط رونالد اسریگلی (Ronald Srigley) ترجمه و تفسیر شده است.

تمامی حقوق این پایگاه برای «انسان شناسی و فرهنگ» محفوظ است.