زیست‌شناسی

  • صحنه ای از فیلم «ادیپ شهریار» اثر پازولینی (1967) بر اساس نمایشنامه سوفوکلس

    از زمان زیگموند فروید، در میزان نفرتی که پسران خردسال از پدرشان دارند، بسیار اغراق شده است. پایه‌گذار روان‌کاوی، در سال 1910، عقده ادیپ را بر اساس تفسیری نبوغ‌آمیز و در عین حال ساختگی از نمایشنامه سوفوکلس مطرح کرد. به باور فروید، خصومتی شدید ـ و تا حدودی ناهشیار ـ نسبت به والد هم‌جنس که با اشتیاق جنسی به والدِ دیگر همراه است، تعارضی کلیدی در رشد بشر پدید می‌آورد. ظاهراً تکانه‌های خشونت‌آمیز و جنسی پسر، با ترس از تلافی والدین (اضطراب اختگی) متوقف می‌شود. نهایتاً وی از این آرزوی ممنوع چشم می‌پوشد و ـ به نحوی آرمانی و ایجابی ـ با پدر احساس نزدیکی می‌کند.

    20 اکتبر 2015
  • گاهی وقت ها برخی رفتارها چنان در یک گروه درونی شده اند که به سختی می توان باور کرد ریشه های بیولوژیک باعث به وجود آمدن آن ها نشده اند. باورهای عمومی در مورد جنسیت نیز تحت تاثیر چنین فرایندی شکل می گیرند. رفتارهای جنسیتی گاه چنان عمومی و مشترک هستند که این نگرش را تقویت می کنند که جنسیت ریشه های بیولوژیک دارد. به نظر می رسد هر روز مطالعه ی جدیدی نیز در این زمینه منتشر می شود که نوعی مبنای بیولوژیک را در رفتارهای جنسیتی یافته است. سوال این جاست که چقدر این مطالعات قابل اعتماد و چقدر یافته های آن ها پایا و تکرارپذیر هستند؟

    10 اکتبر 2015
  • انسان تنها جانوری است که قامتی راست دارد. و از آنجا که طبیعت او در این راست قامتی است، هیچ نیازی به داشتن  دو پای پیشین [همچون چارپایان] ندارد: به همین دلیل ، آناکساگوراس ادعا می کند که انسان از آنجا که دارای دست بوده است، از همه جانوران هوش بیشتری پیدا کرده است. اما منطقی تر آن بود که می گفت انسان دست دارد، زیرا از همه جانوران با هوش تر است. زیرا دست ها یک ابزار هستند: طبیعت همواره، همچون یک انسان فرزانه، هر اندامی را برای کار خاصی به وجود آورده است و  از این رو، به فردی که می توانسته نی نواز ماهری باشد، توانایی نی نوازی داده شده و نه به کسی که صاحب یک نی بوده است.

    03 اکتبر 2015
  • انگولس جلاتلی، اسکار زارات (1392) مغز و ذهن: قدم اول، ترجمه عبدالرحمن نجل رحیم، چاپ دوم: پردیس دانش، 173 صفحه/ این کتاب درباره عضوی از بدن، مغز و کاری که این عضو انجام می‌دهد، ذهن است. در طول تکامل، مغز نیز چون دیگر اعضای بدن برای سازگاری با شرایط محیطی و روشهای مختلف زندگی، به خدمت گرفته شده است. اگر مغز که وسیله‌ی نقلیه‌ی ذهن است، در طول تکامل تکوین پیدا کرده است، آیا می‌شود گفت که ذهن نیز در طول تکامل، رشد و تکوین یافته است؟ پاسخ به این سوال می‌تواند هم «آری» باشد و هم «نه». مغز و ذهنِ «نخستی‌ها» برای زندگی در جنگل یا در صحرای آفریقا تکوین یافته‌اند.

    20 سپتامبر 2015
  • یکی از رایج ترین انتقاداتی که همواره به فمینیسم وارد شده است این است که این جریان در مقابل علم قرار دارد. پیش فرض موجود در این انتقاد این است که جنسیت مبنایی علمی دارد و به پرسش کشیدن آن در واقع قرار گرفتن در مقابل علم است. سایت­ ها و منابع علمی پر از گزارش ها و مطالعاتی هستند که گویا نشان دهنده ی وجود تفاوت هایی در روند تکاملی زنان و مردان هستند. بسیاری از مجلات که برخی از آنان عناوین علمی و آکادمیک را به دنبال می کشند در مورد این که مردان در ریاضی موفق ترند، زنان احساساتی تر هستند، تفاوت های مغزی و کارکرد مغز در زنان و مردان وجود دارد و ... مطلب می نویسند.

    29 اوت 2015
  • در حوالى میدان شهردارى رشت، داروخانه اى وجود داشت که محل کار روزانه دکتر محمود بهزاد بود. حتى آنان که با سبقه و سابقه این طبیب سالخورده آشنایى نداشتند و گذرشان به داروخانه شرق میدان شهردارى افتاده، چهره صمیمى و مهربان او را به یاد خواهند آورد. دکتر بهزاد با بیش از نود سال زندگی، همچنان معلمى مهربان و پویا بود که همصحبتى با او، هر شنونده اى را به وجد مى آورد. مردى که نزدیک به هفتاد سال از عمر خود را وقف عرصه تألیف و تدریس و تدوین کتب علمى، ترجمه و نگارش بیش از ۸۰ عنوان کتاب و بیش از سیصد مقاله و سخنرانى علمى در رشته هاى مختلف پزشکى، داروسازى، علوم طبیعى و زیست شناسى کرده بود...

    22 ژوئیه 2015
  • افسردگی یک معضل جدی در دوران نوجوانی و جوانی است. تجربه­ ای آزاردهنده و خطرناک که در دوران به اصطلاح بلوغ رخ می­ دهد و تبعات اجتماعی و جسمانی بسیاری دارد. این تجربه که با احساس خلاء معنایی در زندگی همراه می شود، موجب می شود نوجوان خود را موجودی تنها و دور افتاده از اجتماع ادراک کند. متاسفانه این ادراک با وجود پیش فرض ها و کلیشه­ های غلط در ارتباط با دوران نوجوانی گاهی به واقعیت بدل می شود... این مشکل به فرزندان خانواده هایی که درگیر معضلات اجتماعی، اقتصادی یا عاطفی هستند محدود نمی شود.

    12 ژوئیه 2015
  •  

    12 ژوئیه 2015
  • شش دهه کاوش و بررسی باستان‌شناسی در ایران بیانگر این نکته است که گستره جغرافیایی امروزی ایران به طور حتم حداقل از دوران پلیئستوسن جدید مکان زیست جوامع انسانی بوده است. اگرچه دانش ما در خصوص جوامع انسانی پیش از نوسنگی در ایران بسیار محدود است، ولی تعداد قابل توجهی از محوطه‌های باستانی منتسب به ادوار پس از نوسنگی در ایران دارای بقایای اسکلت انسانی هستند. عمده محوطه‌های کلیدی باستانی در ایران مانند تپه

     

    11 ژوئیه 2015
  • رابرت آلبریتون (1393)، بگذار آشغال بخورند: چگونه سرمایه‌داری گرسنگی و چاقی می‌آفریند، ترجمه کیانوش یاسایی، نشر اختران، 384 صفحه
    روز هفدهم دسامبر سال 2007، سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد در کنفرانسی مطبوعاتی در شهر رم ایتالیا اعلام کرد که 37 کشور جهان هم‌اکنون دچار بحران غذا هستند و «برای حمایت از تهی‌دستان در برابر بالا رفتن شدید قیمت‌ها به اقداماتی فوری نیاز است».

     

    07 ژوئیه 2015

صفحه‌ها