زبان‌شناسی

  • بیش از صد سال است که نقدِ ادبیات و هنر از بررسی درونمایه و پیام‌های نهفته روی گردانده و به جای آن «زبان» را نشانه گرفته است. در این میان، نشانه‌شناسی دیرپاترین روش زبانشناختیِ تحلیل متن به حیات خود ادامه داده است و توانسته است درون رویکردهای متفاوت نقد (مانند نقدهای جامعه‌شناختی، فرهنگی، روانشناختی، تطبیقی، تاریخ‌گرا، و پسااستعماری) روش‌های قابل اجرایی را پیش پای منتقد بگذارد. 

    26 ژانویه 2016
  • ما در جهانی چندرسانه‌ای زندگی می‌کنیم. جهانی که در ارتباطات گسترده‌ی بینامتنی بهم تنیده است. این بهم‌تنیدگی حاصل تعامل مستمر میان نظام‌های نشانه‌ای است و زبان تنها بخشی از بار این تعاملات را به دوش می‌کشد. دیگر زمان آن گذشته است که ترجمه را به مثابه‌ی کنش صرف زبانی در نظر بگیریم. در تعریف معاصر، ترجمه کنشی ماهیتا نشانه‌شناختی است. کنشی که در هر شکل از ارتباط با جهان دست دارد. در بیان این مسئله شاید بهتر باشد به نقل‌قولی از اوکتاویو پاز ارجاع دهیم.

    26 ژانویه 2016
  •  یادداشت مترجم: این نوشته‌ی مختصر ترجمه‌ای است از مدخل “Hjelmslev, Luis Trolle”  در «دانش‌نامه‌ی زبان‌ها و زبان‌شناسی» دانشگاه آکسفورد. هرچند که در این سطور اندک تقریباً هیچ سخنی از چیستی آرای یلمزلف به میان نمی‌آید، با این حال مطالعه‌ی آن، در شرایط فقدان متون گلوسم‌شناختی در زبان فارسی، خالی از لطف نخواهد بود. 

     

    26 ژانویه 2016
  • ابوالحسن نجفی زبان شناس و مترجم ایرانی در روز جمعه دوم بهمن بر اثر بیماری در بیمارستان مهر تهران درگذشت. این پژوهشگر برجسته عضو پیوسته فرهنگستان زبان و ادب فارسی بود. مهم‌ترین بخش فعالیت‌های ادبی و علمی آن مرحوم در بخش ترجمه متون ادبی، ویرایش، زبان‌شناسی و وزن شعر فارسی بود. او یکی از دقیق‌ترین دایره‌ها برای طبقه‌بندی وزن شعر فارسی را تدوین کرده که به دایره نجفی معروف است. انسان شناسی و فرهنگ درگذشت این دانش پژوه را تسلیت می گوید. در زیر گزیده ای از مطالب در اینترنت که در باره ایشان منتشر شده ، آورده شده است:

    ابوالحسن نجفی در ویکی پدیا:

    24 ژانویه 2016
  • مطالعات ترجمه در ایران موضوعی نوپاست که به‌تازگی به رشته‌ای دانشگاهی تبدیل شده است. کتاب ترجمة ادبی در ایران مدرن اولین پژوهش جامع در زمینة ترجمة ادبی در ایران از دوران قاجار تا روزگار کنونی است. منظور نویسنده از ترجمة ادبی، ترجمة رمان، داستان کوتاه، شعر و نمایشنامه از زبان‌های اروپایی، به‌ویژه از انگلیسی، به فارسی است. با این‌که ترجمة متون دیگر هم از اهمیت شایان توجهی برخوردار است

    24 ژانویه 2016
  •  یونانیان (یا دست‌کم آتنی‌ها) سخن گفتن و شنیدن را بسیار دوست داشتند: آنها حتی گونه‌‌ای عطش ذاتی به این امر نشان می دادند که از غیر یونانی ها تمیزشان می‌داد. از این رو، علاقه‌مند بودند شور [و عشق] خود را نیز بر صحنه[نمایش] به سخن در آورند و با لذت در ضرب‌آهنگ ِ ساختگی  ِ اشعار ِ دراماتیک غوطه‌ورکنند: اما در طبیعت، شور [و عشق] چنان تهی از سخن و چنان غرق در سکوت و در رنج [از گفتار اند] که وقتی  طبیعت به بیان در می‌آید، سراسر آشفته و آکنده از پریشان‌اندیشی و چنین شرمگین به چشم مان می آید!

    23 ژانویه 2016
  • مولوی می­گوید: «سکوت زبان خداوند است، باقی همه ترجمه­ای ضعیف از آن». با وجود این، واژه­ها راه ارتباط جهانیان با دنیای الهی از طریق نماز، دعا و عبادت هستند. برای بسیاری، رسیدن به درک کاملی از یک مذهب تنها مستلزم مطالعۀ نکات دینی و فلسفی نیست، بلکه یادگیری زبان وابسته به آن مذهب را نیز در بر می­گیرد. در ادامه گفت­و­گو با سه نفر که در حال مطالعه و یادگیری زبان­های عربی، عبری و تبتی کلاسیک هستند، دربارۀ نقش زبان در رابطه­شان با مذهب می­آید.  

    عربی و اسلام

    19 ژانویه 2016
  • "خودکشی" معنایی است که در انبوه احساس های زندگی روزمره گم شده و علی رغم تجربیات نوشتاری امروزی، کمتر سعی شده است به راز و رمز آن به درستی پرداخته شود. خودکشی، تجربه ای دیرین است که با ظهور جامعه شناسی هم عرصه ای برای عرض اندام این علم شده است[i]. اما آن گونه که امروز در فضای عمومی تجربه شده است، می نماید که چنان چه باید در زندگی امروزی ایرانی مورد توجه، تفسیر و تفهیم قرار نگرفته است.

    05 ژانویه 2016
  • موضوع «زبان و مذهب» از مباحث نسبتا جدید زبان­شناسی اجتماعی است و در واقع رشد نظام­مند حوزۀ «زبان و مذهب» به عنوان شاخه­ای از زبان­شناسی اجتماعی به دهۀ گذشته می­رسد[2]. با نگاهی اجمالی به تاریخچۀ زبان­شناسی اجتماعی درمی­یابیم که اهمیت مذهب به عنوان یکی از عوامل تأثیرگذار در پژوهش­های مرتبط با تنوع زبانی، تغییر زبان، حفظ زبان، سیاست­ها و برنامه­ریزی زبانی در آثار برخی از افرادی که به عنوان پدر این شاخۀ زبان­شناسی نام گرفته­اند، مشهود است.

    05 ژانویه 2016
  • پوستر: محسن صف‌شکن/

    هفتاد و یکمین نشست «یکشنبه های انسان شناسی و فرهنگ» با موضوع «درک و بافت» روز یکشنبه ۱۳ دی ماه ۱۳۹۴ در پژوهشگاه فرهنگ٬ هنر و ارتباطاتبرگزار خواهد شد.

    در این نشست که از ساعت ۴ تا ۷ بعداز ظهر است، فیلم مستند «مدرسه ی ما» ساخته رضا عبیات به نمایش درمی‌آید.

    02 ژانویه 2016

صفحه‌ها