اسطوره‌شناسی

  • آغاز سخن را در  گفتاری که به «انسان شناسی و فرهنگ» اختصاص دارد و برای سالگرد آن نوشته می شود، با دو  عنوان آغاز کردم که هر یک اشاره به اثری هنری دارند: «کرگدن ها» نمایشنامه ای  به قلم اوژن بونسکو (1959)  و «رم، شهر بی دفاع» فیلمی بی مانند اثر روبرتو روسلینی (1945). هر دو اثر اشاره به فجایعی دارند که در جنگ جهانی دوم بر سر جهان و بر سر انسانیت آمد؛

     

    18 آوریل 2015
  •  

    15 آوریل 2015
  • ادیپوس و ابوالهول - جام کولیکس قرمز نقش آتنی اثر نقاش دوریس - قرن پنجم پیش از میلاد

    در بخش نخست این مطلب، دیدیم که دست یافتن به محتوای ذهن و اندیشه مردمان باستان امری است محال، چون برای کسب اطلاع درمورد آن منبعی در اختیار نداریم جز بخشی – شاید بسیار اندک – از فرآورده های فرهنگی تولیدشده با استفاده از آن محتوا. فرآورده های پیش روی ما، مثلن یک لنگه پای تقدیمی یا یک گلدان آتنی که روی آن تصویر موجودی بالدار نقش بسته، هرچند زمینه ای غنی و گسترده برای ژرف اندیشی و گمانه زنی به دست می دهند اما، مثلن به نسبت سفال همان گلدان که قابل تجزیه و تحلیل آزمایشگاهی است، واقعیت های بسیار کمتری درمورد چند و چون پیدایش و سرگذشت خود در اختیار می گذارند.

    07 آوریل 2015
  • قصه و افسانه قدیم‌ترین میراث فرهنگی بشر است. با مطالعة قصه‌ها و افسانه‌های ملل می‌توان دربارة اندیشه و گفتار مردم اطلاعاتی کسب کرد. آن زمان در می‌یابیم که چگونه می‌اندیشند و با رویدادهای تلخ و شیرین زندگی چگونه روبه‌رو می‌شوند. اگرچه ممکن است خود مردم از نفوذی که این قصه‌ها روی آن‌ها داشته بی‌خبر باشند، ولی در هر حال قصه‌ها با مهم‌ترین وسیلة آموزش و پرورش بوده‌اند.
    مرد رودباری و دختر بازرگان؛ افسانه‌های مردمان کرانه‌های رود هلیل. پژوهش و گردآوری: منصور علیمرادی، کرمان: انتشارات فرهنگ عامه، 1392. 314 ص.

    06 آوریل 2015
  • حاجی فیروز را اغلب مژده رسانِ آمدنِ بهار و نوروز می‌دانند. پیدا شدنِ او در کوی و برزن ظاهراً ملازمِ جشن و شادی و رقص و لبخند است. ولی تمام این کلمه‌ها، تمام این حاجی فیروزها، بهارها، نوروزها، جشن‌ها، شادی‌ها، رقص‌ها، لبخندها، کلماتی‌اند هر کدام انباشته از تاریخ و استعاره‌. همانطور که ما هر سال رخت‌های تازه‌ای بر آن رختِ قرمز حاجی فیروز می‌پوشانیم، هر کدام‌مان به صدای او و ترانه‌ی او صدا و ترانه‌ی توی ذهن‌مان را سنجاق می‌کنیم. هیچ کدام‌مان رخت از تن حاجی فیروز نمی‌کنیم. رخت به رخت تن‌اش اضافه می‌کنیم، ناگزیر.

            ارباب خودم سلام و علیکم

    19 مارس 2015
  • هدیه نذری رومی - قرن سوم پیش از میلاد

    ترجمه حاضر فصلی است از کتاب رویکرد به جهان باستان: نظریه‌ها، الگوها و مفاهیم در تاریخ کهن به قلم نویل مُرلی، استاد دانشگاه بریستل در رشته تاریخ کهن، درباره تازه‌ترین رویکردها نسبت به این رشته. مُرلی در کنار معرفی نظریه‌ها، روش‌شناسی‌ها و مفاهیم کاربردی در پژوهش‌های امروز باستان‌شناسی و تاریخ کهن، تصویری صمیمانه، بینا– رشته‌یی و پسا- مدرن از واژگان کلاسیک رایج در علوم انسانی به دست می‌دهد.

    11 مارس 2015
  • پوستر: محسن صف‌شکن
    پنجاهمین نشست یکشنبه های انسان شناسی و فرهنگ با موضوع «فرهنگ و اسطوره» روز یکشنبه ۱۷ اسفند ماه ۱۳۹۳ در سالن مرکز مشارکت های فرهنگی هنری شهرداری تهران برگزار خواهد شد. در این نشست که از ساعت ۴ تا ۷ بعداز ظهر است، فیلم مستند «نوروز پارسی» ساخته آقای حسن نقاشی به نمایش درمی‌آید. در این نشست آقای دکتر  ابوالقاسم اسماعیل پور نویسنده٬ اسطوره شناس و استاد دانشگاه شهید بهشتی٬ و آقای

     

    08 مارس 2015
  • توضحیات مفصل و دقیق دکتر مختاریان در مطلبی با عنوان  " نقدی بر تاملی بر مبانی نظری کتاب «پژوهشی در خرقه ی درویشان و دلق صوفیان"  بیانگر نکات بسیار ارزشمندی در شناخت سنت مطالعات اسطوره شناسی و دین پژوهی است. در ادامه مباحث مطرح شده در مطلب اول در باب این کتاب، به نظر می رسد بیان چند نکته لازم است:

    24 فوریه 2015
  • مقدمه:  کلود لوی استروس بی شک از تأثیر گذارترین متفکرین زمان ماست. او به نحوی ساختار جدیدی را برای شناساندن بشر به خود او تبیین کرد و درحقیقت او کسی بود که انسان شناسی نوین را مورد باز آفرینی قرار داد. طی سالهای 1950 و 1960 نام لوی استروس با جنبشی معروف به ساختارگرایی همراه شد و به تدریج بر کلیه ی رشته های علوم انسانی تأثیری عمیق گذاشت،  مکتبی که لوی استروس همواره در آن به تعمق و تفکر پرداخت.

    09 فوریه 2015
  • بنا به گزارش اوستا اناهید دختری باندام و آزادچهر است که افسری زرنگار و آراسته به اختران بر سر نهاده، گوشواره ها و گردنبندی زرین دارد، میانش باریک و راست، سینه اش برآمده و پُر، بازوانش سفید و آراسته به یاره های سخته است. او موزه های زرین بر پا کرده و ردایی مجلل از خز ببر که زردوزی شده است بر تن دارد. به عقیده دکتر بهمن سرکاراتی با توجه به جزئیاتی که در توصیف آناهیتا به کار  رفته است، پژوهندگان چنان

     

    13 ژانویه 2015

صفحه‌ها