بحران سیاسی لبنان و جایگاه ارامنه در معادلات سیاسی آن کشور

روبرت صافاریان

در چارچوب نظام سیاسی فرقه‌ای لبنان، که در آن سمت‌های سیاسی بین دولتمردانی از فرقه‌های گوناگون مسیحی و مسلمان تقسیم می‌شود، ارامنه آن کشور نیز شش کرسی از 128 کرسی پارلمان و یک یا دو وزارتخانه را در اختیار دارند. از نوامبر سال 2009، آبراهام دِدِیان از حزب داشناکسوتیون سمت وزیر صنایع لبنان را به عهده داشت. او همان وزیری بود که روز 12 ژانویه همراه وزرای متحد حزب‌الله لبنان استعفا داد. این استعفای دسته‌جمعی‌ به سقوط دولت اتحاد ملّی لبنان به نخست‌وزیری سعد حریری انجامید. به گزارش خبرگزاری ”نیوز ای ام“ ارمنستان، در مذاکراتی که برای تصمیم‌گیری درباره این اقدام میان حزب‌الله لبنان و متحدانش صورت گرفت، از سوی حزب داشناکسوتیون، هویک مخیتاریان، رهبر تشکیلات آن در لبنان، شرکت داشت.
دلیل استعفای وزرای ائتلاف مشهور به 8 مارس، اعتراض به دادگاه بین‌المللی‌ای است که در حال بررسی پرونده قتل رفیق حریری است و گفته می‌شود به احتمال زیاد سوریه و برخی افراد منتسب به حزب‌الله لبنان را مقصر خواهد شناخت. حزب‌الله لبنان و متحدانش این دادگاه را تحت نفوذ اسرائیل و آمریکا می‌دانند، امّا سعد حریری در عین حال که از مواضع ضد سوریه‌ای خود دست کشیده است، از محکوم کردن این دادگاه خودداری کرده و به همکاری با آن ادامه می‌دهد.
بحران سیاسی کنونی لبنان و استعفای عضو ارمنی کابینه همراه ائتلاف ضد غربی 8 مارس، فرصتی بود برای نگاهی به ساختار سیاسی لبنان و جایگاه گروه‌های سیاسی ارمنی در این ساختار در این شماره هویس.
یکی از پرسش‌هایی که در این زمینه مطرح می‌شود این است که همراهی حزب داشناکسوتیون با ائتلاف 8 مارس لبنان به رهبری حزب‌الله چه تاثیری بر فعالیت‌های این حزب برای تصویب قطعنامه به رسمیت شناختن نسل‌کشی ارامنه در کنگره نمایندگان آمریکا خواهد داشت. آیا نمایندگان آمریکا بدون توجه به مواضع حزب داشناکسوتیون در منطقه خاورمیانه این قطعنامه را صرفاً با ملاک‌های انسان‌دوستانه و عدالت‌خواهانه بررسی می‌کنند (امری که در دنیای سیاست توهمی بیش نمی‌تواند باشد) یا نقش این حزب در تحولات منطقه‌ای را در تصمیم‌گیری‌های‌شان لحاظ خواهند کرد.
از سوی دیگر شکی نیست که مواضع کنونی این حزب در لبنان بر روابط آن با ایران تاثیر مثبت به جا خواهد گذاشت و این امر به نوبه خود شرایط بهتر برای جامعه ارامنه ایران فراهم خواهد کرد.
و سرانجام جالب است که با توجه به مواضع ضد اسرائیلی و اسلام‌گرایانه سال‌های اخیر دولت ترکیه، چگونه حزب داشناکسوتیون و کشور ترکیه در برخی مسائل، البته با چند حلقه واسط، در مواضع واحدی قرار می‌‌گیرند.
به هر رو در دنیای پیچیده‌ای زندگی می‌کنیم که هر اتفاقی در یک نقطه از دنیا تاثیراتی مهمی بر رویدادهای دیگر نقاط می‌گذارد و مورد بحران سیاسی اخیر لبنان صرفاً نمونه‌ای است از این حقیقت.
 
این مطلب نخستین بار در دوهفته نامه "هویس" شماره 91
6 بهمن 1389 منتشر شده و برای بازنشر به انسان شناسی و فرهنگ شده است.

دوست و همکار گرامی


چنانکه از ​فعالیت های داوطلبانه کانون ​«انسان شناسی و فرهنگ» و ​مطالب منتشر شده​ در سایت آن​ ​بهره می برید و انتشار آزاد این اطلاعات ​و استمرار این فعالیت ها را مفید می دانید، لطفا در نظر داشته باشید که در کنار همکاری علمی، نیاز به کمک مالی همه همکاران و علاقمندان نیز وجود دارد. کمک های مالی شما حتی در مبالغ بسیار اندک، می توانند کمک موثری برای ما باشند.

لطفا کمک های خود را به حساب زیر واریز کنید و در صورت دلخواه با ایمیل به ما اطلاع دهید.

شماره حساب بانک ملت: 117360766


شماره شبا: IR98 0120 0000 0000 0117 3607 66


شماره کارت: 7634-4916-3372-6104


به نام آقای رضا رجبی

نویسنده

صافاریان، روبرت

مطالب نویسنده