سرآغاز

مقدمه‌ای بر جغرافیای فرهنگی

مرجان والا
1 (2).jpg

تری، جردن و راونتری، لستر،1380، مقدمه‌ای بر جغرافیای فرهنگی، ترجمه‌ی سیمین تولایی و محمد سلیمانی، تهران: پژوهشگاه فرهنگ، هنر وارتباطات، 580 صفحه.
جغرافیای فرهنگی یکی از شاخه‌های علم جغرافیا است که از لحاظ تاریخی ریشه‌ در تمدن یونان باستان و تمدن اسلامی دارد. جغرافیای فرهنگی کلاسیک برای درک دلیل دگرگونی‌های موجود در مولفه‌های فرهنگی(ازدواج،

دایره محارم و پوشش)، ویژگی‌های رفتاری(خشم، وفاداری و برانگیختگی جنسی)، عملکرد نظام‌های سیاسی(توزیع قدرت و استبداد) و بسیاری از ساختارهای دیگر بر محور تمایزگذاری جغرافیایی عمل می‌کرد و مختصات جغرافیایی نظیر درجه گرما و سرما، میزان بارش، قرار گرفتن در پستی یا بلندی و .... را دلایلی برای درک و تفسیر تفاوت‌های موجود در میان خود و دیگری می‌دید. متخصصان جغرافیای فرهنگی در دوران معاصر تلاش می‌کنند تا تفسیرهای خود در باب چرایی توزیع فضایی مولفه‌های فرهنگی را به دور از پیش‌داوری‌های نژاد‌ پرستانه و ایدئولوژیک انجام دهند. جغرافیای فرهنگی کنونی در مرحله اول ارتباط متقابل و پویای ویژگی‌های اقلیمی و مولفه‌های انسان را در نظر می‌گیرد و درمرحله دوم علاوه بر مسائل کلاسیک، حوزه‌های جدیدی نظیر پزشکی و بهداشت، قومیت و مسایل نژادی، ملی گرایی، شورش‌های اجتماعی و جنسیت را نیز مورد بررسی قرار می‌دهد.
کتاب The Human Mosaic: Thematic Introduction Geography که با عنوان مقدمه‌ای بر جغرافیای فرهنگی ترجمه شده‌است، تلاش می‌کند تا تصویری کلی از این رشته علمی ترسیم کند. تری‌ج،جردن(Jordan, Terry G) و لستر راونتری(Lester Rowntree) کتاب را در سال 1979 با هدف ارائه در سطوح دانشگاهی تالیف کردند. فصل اول کتاب مفاهیم کلیدی در  حوزه جغرافیای فرهنگی را تشریح می‌کند. مفاهیمی نظیر ناحیه فرهنگی، پخش فرهنگی، بوم‌شناسی فرهنگی، درهم تنیدگی فرهنگی و چشم‌انداز فرهنگی. در سایر فصول ابتدا نقشه‌ای جغرافیایی از پراکندگی فضایی مولفه‌های فرهنگی ارائه می‌شود و در پی آن بر اساس مفاهیم گفته شده تحلیل و چرایی این پراکندگی بیان می‌شود. به طور مثال در فصل سیزدهم نویسندگان به دلایل شکل‌گیری و پیامدهای انقلاب سبز در کشور هند پرداخته‌اند. در سال‌های 1960 پیشرفت‌های علمی سبب تولید بذرهای اصلاح شده غلات کشاورزی نظیر برنج و گندم شد در نتیجه آن کشاورزی فشرده و افزایش توان تولید مجصولات کشاورزی ساختارهای کشاورزی سنتی مبتنی بر توان خاک و ویژگیهای اقلیمی را تغییر داد. پیشرفتی علمی که در خارج از حوزه فرهنگی و جغرافیایی هند روی داده‌بود سبب تغییراتی گسترده در ساختارهای اقتصادی، سیاسی و فرهنگی کشور هند شد که در زمان مبتنی بر اشکال سنتی کشاورزی بودند. افزایش تولید اگرچه انباشت ثروت را در پی داشت اما در سطحی دیگر تشدید فقر رادر میان گروه‌های شکننده اجتماعی به ویژه کشاورزان به دنبال داشت، زیرا گران بودن هزینه‌های کشاورزی مبنتی بر دانه‌های اصلاح شده سبب شد تاگروهی از سرمایه‌داران مالکیت زمین‌های کشاورزی را در اختیار بگیرند و کشاورزان تنها به نیروی کار انسانی ارزان قیمت تبدیل شوند.
فهرست مطالب:
پیشگفتار مترجمان
پیشگفتار مولفان
فصل اول: ماهیت جغرافیای فرهنگی.
فصل دوم:  مردم  روی زمین.
فصل سوم: دنیای کشاورزی.
فصل چهارم: الگوهای  سیاسی.
فصل پنجم: پیدایش و تفرقه زبان‌ها.
فصل ششم: قلمروهای  دینی(مذهبی).
فصل هفتم: جغرافیای فرهنگ قومی.
فصل نهم: جغرافیای نژادی.
فصل دهم: شهر در زمان و مکان.
فصل یازدهم: موزاییک شهری.
فصل دوازدهم: صنعت و بافت حمل و نقل.
فصل سیزدهم: کاربرد جغرافیای مطالعات فرهنگی: دیدگاه مطالعات موردی.
فرهنگ واژگان.

Share this
تمامی حقوق این پایگاه برای «انسان شناسی و فرهنگ» محفوظ است.