سرآغاز

باستان شناسی آذربایجان

مهدی خلیلی
bastan2.jpg

باستان شناسی آذربایجان (از دوره اورارتو تا شروع اشکانی)، ترجمه: محمد فیض خواه و صمد علیون، انتشارات اختر، تبریز 1388.
کتاب باستان شناسی آذربایجان شامل مجموعه مقالات انتخابی از دوره های مختلف باستان شناسی (اورارتو-اشکانی) در آذربایجان است. مقالات به طور کلی به 3 بخش تقسیم می شود.

4 مقاله نخست در مورد باستان شناسی منطقه آذربایجان است. از مقالات 5 تا 10 از فرهنگ عصر آهن III به بحث گذاشته می شود. و موضوع مقالات 11 تا 15 مربوط به دوره هخامنشی و هلنی یا دوره آهن IV است.
در پیشگفتار کتاب مترجمین به تاریخچه ای از نظریه فرهنگ عصر آهن پرداخته اند. و در مورد نظریه عصر آهن IV از قول صاحب نظران مطالبی یاد آور شدند. همچنین نظر یانگ در مورد سفال های نخودی غربی، تقسیم بندی لوین در مورد عصر آهن III در آذربایجان، اشاره کوتاه به ظروف مثلثی در گاهنگاری آهن  III، به کار بردن آهن IV به جای دوره هخامنشی توسط برخی از باستان شناسان از دیگر مطالب در پیشگفتار کتاب است.      
پایان کتاب دارای 2 ضمیمه است. ضمیمه 1 شامل یک صفحه لغات انگلیسی به فارسی است. در ضمیمه 2 بیوگرافی مولفین و لیست کامل کتاب ها و مقالات منتشر شده آنان اختصاص داده شده است.
بحث ظروف مثلثی و دالبری، پراکندگی و تاریخگذاری این ظروف وجه اشترک اکثر مطالب مجموعه مقالات است.   
 قدیمی ترین مقاله کتاب، مقاله اسکار وایت ماسکارلا (1973) با عنوان کاوش های عقرب تپه، ایران و جدیدترین مقالات، با عنوان سفال منقوش هخامنشی در حسنلوی IIIA و تجدید نظر در ظروف مثلثی-دالبری از رابرت دایسون (1999) است. حجم کتاب 400 صفحه ای است.
فهرست مجموعه مقالات به شرح ذیل است:
1.     آذربایجان  (ولفرام کلایس)
2.     بررسی شمال غرب ایران، سال 1971   (استوارت سوئینی)
3.     استل ها و محوطه های دشت مشکین شهر در شمال شرقی آذربایجان، ایران   (اینگراهام و سامرز)
4.     بررسی مشکین شهر   (چارلز برنی)
5.     هنرو باستان شناسی ایران   (اسکار وایت ماسکارلا)
6.     کاوش های عقرب تپه، ایران   (اسکار وایت ماسکارلا)
7.     پایان حضور اورارتوها در حوضه دریاچه ارومیه   (اینا مدودسکایا)
8.     مادها و پارسها در ماورای قفقاز؟ افقهای باستان شناسی در ماورای قفقاز و آذربایجان (ایران)    (اشتفان کرول)
9.     معمای شناسایی محوطه های مادی در قرن هشتم و هفتم ق.م و شکل گیری سنت معماری ایرانی    (اینا مدودسکایا)
10.     ماد در عصر هخامنشی: عصر آهن جدید در مناطق مرکزی غرب ایران    (استوارت براون)
11.     سفال های ایران: دوره هخامنشی    (رمی بوشارلا و ارنی هرینک)
12.     سفال منقوش هخامنشی در حسنلوی IIIA    (رابرت دایسون)
13.     تجدید نظر در ظروف مثلثی-دالبری     (رابرت دایسون)
14.     سفال منقوش سبک اردبیل در آذربایجان (ایران)    (ارنی هرینک)
15.     ظروف دو لوله ای و پراکندگی آن در خاورنزدیک، از هخامنشیان تا ساسانیان    (ارنی هرینک)

مهدی خلیلی کارشناس باستان شناسی است.

Share this
تمامی حقوق این پایگاه برای «انسان شناسی و فرهنگ» محفوظ است.