درباره میشل فوکو

ترجمه ی مهرداد امامی

میشل فوکو ( 1926 – 1984 ) فیلسوف فرانسوی ، کوشید نشان دهد که انگاره های بنیادینی که افراد معمولا به مثابه ی حقایق پایدار درباره ی جامعه و طبیعت انسان می انگارند ، در مسیر تاریخ تغییر پیدا می کنند . مطالعات فوکو ، اعتبار فیلسوف سیاسی آلمان ، کارل مارکس و روانکاو اتریشی ، زیگموند فروید را به چالش کشید . فوکو مفاهیم نوینی را عرضه کرد که فرضیات افراد را درباره ی زندان ها ، پلیس ، بیمه ، مراقبت از بیماران روانی ، حقوق همجنس خواهان و رفاه به مخاطره انداخت .
فوکو در پوآتیه متولد شد . او فلسفه و روان شناسی را در دانشسرای عالی نخبه گرای پاریس (اکول نُرمال سوپریور) تحصیل کرد . در طی سال های دهه ی 60 میلادی ، فوکو به عنوان مدیر گروه فلسفه در دانشگاه کلرمون فران و دانشگاه ونسن ( که زسما  مرکز دانشگاهی آزمایشگاهی وینسنز) فعالیت کرد . در سال 1970 او در  عالی ترین جایگاه دانشگاهی  در فرانسه ، کلژ دو فرانس ، برگزیده شد که در آنجا سِمَت استادی ِ کرسی تاریخ نظام های اندیشه را در اختیار گرفت . در دهه ی 70 و 80 میلادی شهرت بین المللی فوکو افزایش یافت ، به گونه ای که وی در سراسر جهان سخنرانی می کرد .
تاثیرات اصلی بر روی تفکر فوکو از جانب فیلسوفان آلمانی ، فردریش نیچه و مارتین هایدگر بود . نیچه بر آن بود  که رفتار انسان بر اساس اراده به قدرت تعین می یابد  و ارزش های سنتی قدرتشان را بر جامعه از دست داده اند . هایدگر آنچه را خود " درک فناورانه متعارف ما از هستی " نام می داد ، نقد می کرد . اندیشه فوکو بر اشکال گوناگون تغییر قدرت درون یک جامعه و شیوه هایی که قدرت با «خود» .ارد رابطه می شود را  مورد مطالعه قرار می دهد. او بر  قوانین متغیر حاکم بر چوامع که به جدیت مثابه حقیقت یا عدم حقیقت مطرح می شوند، پژوهش می کرد. فوکو همچنین در این مورد که چگونه عادات روزمره ، افراد را به منظور مشخص کردن هویت ها و روشمند کردن دانش هایشان توانا می سازد ، مطالعه کرد ؛ وقایع ممکن است به صورت زاده ی طبیعت ، محصول تلاش انسان و یا خدا درک شوند . فوکو استدلال کرد که هر یک از شیوه های درک اشیاء ، مزایا و مخاطرات خود را دارد .
تفکر فوکو در سه مرحله  شکل می گیرند . در ابتدا فوکو در کتاب "جنون و تمدن" ( 1960 )  پی برد که چگونه در جهان غربی ، دیوانگی که زمانی آن را به ریشه خدایی مربوط می دانستند، در قالب یک بیماری  ذهنی فهمیده می شود. در این کتاب فوکو کوشید تا قدرت آفریننده ی دیوانگی را که جوامع غربی به صورت سنتی آن را سرکوب کرده اند نمایان کند . در مرحله ی دوم توسعه ی فکری فوکو ، او کتاب "نظم اشیاء" (1966) ، یکی از مهمترین آثار خود را نگاشت .
آخرین دوره ی فکری فوکو را انتشار کتاب "مراقبت و تنبیه" در سال 1975 گشود . در این کتاب فوکو سوال می کند که آیا زندان مجازاتی انسانی تر از شکنجه است یا خیر ؟ اما کتاب به طور عام تر به شیوه ای که جامعه افراد را به وسیله ی آموزش بدن آن ها نظم می دهد ، مربوط بود ؛ برای مثال ، آک.زش پایه ای ممکن است فردی را برای سرباز شدن آماده و تأدیب کند . سه کتاب آخر فوکو ، تاریخ جنسیت جلد اول : مقدمه ( 1976 ) ، کاربرد لذت ( 1984 ) و دغدغه خود ( 1984 ) قسمت های نا تمام  از کتاب تاریخ جنسیت هستند . در این کتاب ها ، فوکو مراحلی را که افراد ، در جوامع غربی به وسیله ی آن ها خود را به عنوان موجودات جنسی می شناسند و خودانگاره ی جنسی را بر حسب اخلاق و زندگی اخلاقی افراد شرح می دهند ، دنبال می کند .
در تمامی کتاب های آخرین دوره ی فکری فوکو ، او تلاش می کند که نشان دهد جامعه ی غربی گونه ی نوینی از قدرت را که او زیست- قدرت می نامد ، به وچود آورده است ؛ یعنی نظامی نوین از کنترل که مفاهیم سنتی قدرت ، ناتوان از درک و نقد آن هستند . به جای سرکوب کننده بودن ، این قدرت نوین زندگی را تسهیل می کند . فوکو افراد را به ایستادگی کردن در برابر دولت رفاه ترغیب می کند . این امر از طریق توسعه ی اخلاقیات فردی که شخصی زندگی خود را به سمت چیزی سوق دهد  که دیگران بتوانند به او احترام گذاشته و او را تحسین کنند صورت می پذیرد .  
منبع :
Microsoft ® Encarta ® 2009. © 1993-2008 Microsoft Corporation. All rights reserved.

مترجم:
Email : Me_ir_06@yahoo.com

دوست و همکار گرامی


چنانکه از ​فعالیت های داوطلبانه کانون ​«انسان شناسی و فرهنگ» و ​مطالب منتشر شده​ در سایت آن​ ​بهره می برید و انتشار آزاد این اطلاعات ​و استمرار این فعالیت ها را مفید می دانید، لطفا در نظر داشته باشید که در کنار همکاری علمی، نیاز به کمک مالی همه همکاران و علاقمندان نیز وجود دارد. کمک های مالی شما حتی در مبالغ بسیار اندک، می توانند کمک موثری برای ما باشند.

لطفا کمک های خود را به حساب زیر واریز کنید و در صورت دلخواه با ایمیل به ما اطلاع دهید.

شماره حساب بانک ملت: 117360766


شماره شبا: IR98 0120 0000 0000 0117 3607 66


شماره کارت: 7634-4916-3372-6104


به نام آقای رضا رجبی