پنج مقاله مارکس و انگلس در باره ایران

گروه کتاب و رسانه

پنج مقاله مارکس و انگلس در باره ایران/ دکتر داور شیخاوندی/نشر آتیه/چاپ دوم ،تابستان 1380/
کارل مارکس ایدئولوگ بزرگ و منتقد اقتصادی و یکی از اثر گذار ترین اندیشمندان تاریخ بشریت،علاوه بر تئوری پردازی ، در حرفه روزنامه نگاری هم چیره دست بود. و در واقع فعالیتهای سیاسی و اجتماعی خود را از روزنامه نگاری شروع کرد.
او پس از آنکه برای همیشه در انگلستان مستقر شد ، به همراه دوست و همراه همیشگی اش فردریش انگلس مقالاتی را در روزنامه امریکایی "نیویورک دیلی تریبیون" نوشت.مضمون اکثر مقالات این دو اندیشمند نقد سیاستهای استعمارگرانه و استثمارگرانه ی دولتهای بریتانیا و روسیه تزاری و  فرانسه و سراسر نظام سرمایه داری بود.
در این میان و در خلال سالهای 1856 و 1857 مقالاتی درباره ایران و نقد سیاستهای دول استعمارگر در ایران نوشتند .
این مقالات به خوبی نشان می دهد که همیشه در دل نظام سرمایه داری ، روشنفکران و روزنامه نگارانی بوده و هستند که اشتباهات و کژروی های این نظام را گوشزد کنند و نظرات منتقدانه شان را در نشریات به چاپ برسانند و باعث پویایی و دوام نظام شان شوند.
کتاب حاضر حاوی 3 مقاله ی مارکس و دو مقاله ی انگلس می باشد. و در قسمت آخر هم نامه ی انگلس به مارکس در مورد "شیوه ی تولید آسیایی" (نگاشته شده در سال 1853) آورده شده است.
کارل مارکس در هر 3 مقاله که با عناوین "جنگ ایران و انگلیس" ، "جنگ علیه ایران" و "قرار داد ایران" به چاپ رسیده ، به نزاع ایران و انگلیس بر سر مالکیت هرات و قرار داد پاریس در سال 1857 می پردازد.
فردریش انگلس در مقاله "ایران و چین" به مقایسه ی واکنش دو ملت ایران و چین نسبت به سیاستهای استعمارگرانه بریتانیا می پردازد و در مقاله ی "افغانستان" کشور افغانستان را از همه لحاظ معرفی می کند و توضیحاتی در مورد رابطه ی این کشور با همسایگان و دول استعمار گر می دهد.
و در آخر انگلس در نامه اش به مارکس بر این نکته انگشت تاکید می نهد که: «نبود مالکیت ارضی ، در واقع کلید شیوه ی تولید در تمام مشرق زمین است»(صفحه 67) و در علل و عوامل فئودالی نشدن مالکیت در مشرق زمین می نویسد:« به نظرم دلیل اصلی این امر در کیفیت آب و هوا و رابطه ی آن با شرایط زمین ، مخصوصا گستره ی فضای پهناور کویرها نهفته است که از صحرا در شمال آفریقا شروع شده ، از عربستان ، ایران ،هندوستان و ترکستان گذشته و به فلات مرتفع آسیا ختم می شود. در این مناطق آبیاری مصنوعی(از طریق قنوات) نخستین شرط کشاورزی محسوب می شود که توسط اجتماعات محلی ، ایالتی یا دولت مرکزی انجام می پذیرد.» (صفحات 67 و 68)
مطالعه ی این مقالات از دیدگاه تاریخی ، تحلیلی و آشنایی بیشتر با دو متفکر و اندیشمند بزرگ اهمیت به سزایی دارد.

فهرست کتاب:
-     مقدمه
-    یادداشت مترجم بر چاپ سوم
-    زندگی نامه مارکس
-    مقالات مارکس:
-    جنگ ایران و انگلیس
-    جنگ علیه ایران
-    قرار داد ایران
-    زندگی نامه انگلس
-    نظر انگلس در باره ارتش ایران
-    مقالات انگلس:
-    ایران و چین
-    افغانستان
-    نامه انگلس به مارکس

دوست و همکار گرامی


چنانکه از ​فعالیت های داوطلبانه کانون ​«انسان شناسی و فرهنگ» و ​مطالب منتشر شده​ در سایت آن​ ​بهره می برید و انتشار آزاد این اطلاعات ​و استمرار این فعالیت ها را مفید می دانید، لطفا در نظر داشته باشید که در کنار همکاری علمی، نیاز به کمک مالی همه همکاران و علاقمندان نیز وجود دارد. کمک های مالی شما حتی در مبالغ بسیار اندک، می توانند کمک موثری برای ما باشند.

لطفا کمک های خود را به حساب زیر واریز کنید و در صورت دلخواه با ایمیل به ما اطلاع دهید.

شماره حساب بانک ملت: 117360766


شماره شبا: IR98 0120 0000 0000 0117 3607 66


شماره کارت: 7634-4916-3372-6104


به نام آقای رضا رجبی