پاره های هنر (2)، باشلار: دعوت به سفری خیالین

گاستون باشلار برگردان ناصر فکوهی

اغلب این غیاب، این شور و این پای فشاری قانونی در خود ندارد. رویا پردازی [خیال] صرفا بدان بسنده می کند که دست ما را بگیرد و به جای دیگر ببرد بدون آنکه  بتوانیم به حقیقت تصاویر مسیرمان را تجربه کنیم . انسان رویایی، سفرش را در گم گشتگی می آزماید...

اما یک شاعر واقعی، به این خیال گریزان بسنده نمی کند. او دوست دارد خیال، خود یک سفر باشد. هر شاعری از همین رو است که ما را به سفری خیالین دعوت می کند. و با این دعوت ، ما در عمیق ترین بخش  وجودمان، نیرویی شیرین،  نیرویی  می یابیم که ما را به لرزه در می آورد، که رویا پردازی نجات بخشی را در ما بر می انگیزد؛ این نیرو خود را همچون  انگیزشی به رویایی شاعرانه و دقیق ، به یک  حیات خیالین که قوانین واقعی  از تصاویری پی در پی دارد، به یک حس حقیقی زندگی می کشاند.  تصاویر در زنجیره ای قرار می گیرند که دعوت به سفر خیالین  بر پا کرده و در آن هر پاره ای  را در نظمی  برگزیده جای داده و به گونه ای  که به ما امکان دهد که  در تاملاتمان در این سفر، با ژرف نگری حرکت خیال را بشکافیم. این حرکت تنها یک تمثیل نیست، بلکه آن را درون خود احساس می کنیم، با احساسی اغلب شادمانه؛ همچون سهولتی در خیال پردازی در تصاویری که به پیوند در می آیند، همچون هیجانی  که برای پی گرفتن  رویاهای  سحرانگیز خود داریم: شعری زیبا، معجونی خلسه وار و مستی بخش است.  انگیزه ای پر هیجان، چنین رویایی باید در ما یک پویایی درونی به وجود بیاورد. و به گفته عمیق پل والری: «یک شاعر واقعی کسی است که بتواند الهام بخش باشد» .  از این رو ما تلاش  می کنیم در آن حرکت تکثر حقیقی اش را تحقق دهیم. شاعر آتش، شاعر آب و شاعر خاک، انگیزه هایی همچون شاعر هوا را به ما می بخشند.

و از همین روست که معنای سفر خیالین بنا بر شاعران تفاوت، چنین گوناگون است.

 

باشلار در ویکیپدیا
https://fa.wikipedia.org/wiki/%DA%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%88%D9%86_%D8%A8%D8%A7%D8%B4%D9%84%D8%A7%D8%B1

 

«پاره های هنر»،  تکه های کوچکی هستند برگزیده، از کتابی درباره  گفتارهایی از اندیشمندان و نویسندگان جهان درباره رشته های گوناگون هنر و یا نظریه هنر به طور عام. این پاره ها، به تدریج در وبگاه «انسان شناسی و فرهنگ» منتشر می شوند. رفرانس های دقیق و برابرنهاده های فارسی، در انتشار نهایی این مجموعه به صورت کتاب، در اختیار خوانندگان قرار می گیرد.

پرونده ی «ناصر فکوهی» در انسان شناسی و فرهنگ 
http://www.anthropology.ir/node/9132

 

پاره های هنر (1): برگسون: بینش «رها شده» هنرمند
http://www.anthropology.ir/node/28921

دوست و همکار گرامی


چنانکه از ​فعالیت های داوطلبانه کانون ​«انسان شناسی و فرهنگ» و ​مطالب منتشر شده​ در سایت آن​ ​بهره می برید و انتشار آزاد این اطلاعات ​و استمرار این فعالیت ها را مفید می دانید، لطفا در نظر داشته باشید که در کنار همکاری علمی، نیاز به کمک مالی همه همکاران و علاقمندان نیز وجود دارد. کمک های مالی شما حتی در مبالغ بسیار اندک، می توانند کمک موثری برای ما باشند.

لطفا کمک های خود را به حساب زیر واریز کنید و در صورت دلخواه با ایمیل به ما اطلاع دهید.

شماره حساب بانک ملت: 117360766


شماره شبا: IR98 0120 0000 0000 0117 3607 66


شماره کارت: 7634-4916-3372-6104


به نام آقای رضا رجبی

نویسنده

فکوهی، ناصر / مدیر انسان شناسی و فرهنگ

مطالب نویسنده