مصاحبه (4): مصاحبه بالینی و مصاحبه عمیق

مادلن گراویتز ترجمه ناصر فکوهی
مصاحبه بالینی و روانکاوانه یا روان درمانی در این گونه مصاحبه تعداد اندکی پرسش مطرح می شد و فرد مورد مطالعه است که  بخشی از خاطرات یا موضوع هایی را که مایل است، برای سخن گفتن انتخاب می کند. در اغلب موارد این مصاحبه به صورت یک تک گفتار مصاحبه شونده انجام می گیرد.  همه چیزهایی که این فرد بیان کند، در هر زمینه و هر نظم و ترتیبی که باشد،  مورد علاقه  پژوهشگر است . در این حالی  تعدادی مصاحبه باید به انجام برسند. پژوهشگر  در این نوع از مصاحبه نه فقط به محتوای آشکار یعنی آنچه مصاحبه شونده بر زبان می آورد علاقمند است بلکه  به حوادث، داوری ها، عواطف،  تصاویر، واژگان، قرار گرفتن  پنداره ها در کنار یکدیگر،  و همچنین نحوه ای که این  گفته ها به بیان می آیند علاقمند است: لحن صدا، سرعت بیان، تردید ها، مکث ها،  و ادا ها و غیره.
هدف این مصاحبه پیش از هر چیز هدفی درمانی است:  کمک به مصاحبه شونده برای  آگاهی یافتن  از گره های درونی اش و به این ترتیب یاری رساندن به او برای  زندگی کردن و در صورت امکان بهبود یافتن. مصاحبه عمیق در این نوع از مصاحبه، رویکرد پژوهشگر  می تواند  کمابیش  هدایت کننده باشد اما بهر رو  او است که  بر خلاف  شکل قبلی مصاحبه،  موضوع مورد مصاحبه را پیشنهاد می کند.  پژوهشگر آزادی  کاملی  در اداره  مصاحبه دارد همان طور که مصاحبه شونده نیز در پاسخ هایش از آزادی کامل برخوردار است. در این مورد نیز  انجام تعدادی مصاحبه مفید به نظر می رسد.  در این مصاحبه نیز، پژوهشگر  تلاش می کند محتوای پنهان مصاحبه را مشاهده  کرده و آن را به شیوه ای کیفی تحلیل کند.  مصاحبه در این روش نیز همچون مورد پیشین  بر فرد متمرکز است اما با دو تفاوت: از یک سو  هدف مصاحبه لزوما درمان نیست، و از سوی دیگر  هدف او  محدود است.  برای نمونه در این  پژوهش برای یافتن انگیزه ها ، پژوهشگر  در پی آن است  که دلایل خصومت مصاحبه شونده را با خانه های پیش ساخته  یا  سوپ های حاضری و غیره. همه چیزهای که از دور یا نزدیک به موضوع مربوط است: خاطرات کودکی، ترس ها و ... را در نظر بگیرد، اما تنها به همین امر بسنده می شود. پژوهشگر با شیوه ای کمابیش  هدایت کننده  مصاحبه شونده را به سوی هدف خود می راند.
 
Grawitz, Masdeleine, 1993, Methodes des sciences socials, Paris, Precis Dalloz, pp. 570-571
پایان قسمت چهارم قسمت بعدی :  مصاحبه با پرسش های آزاد یا هدایت شده  و مصاحبه متمرکز

 

 

دوست و همکار گرامی
چنانکه از ​فعالیت های داوطلبانه انجمن ​«انسان شناسی و فرهنگ» و ​مطالب منتشر شده​ در سایت آن​ ​بهره می برید و انتشار آزاد این اطلاعات ​و استمرار این فعالیت ها را مفید می دانید،لطفا در نظر داشته باشید که در کنار همکاری علمی، نیاز به کمک مالی همه همکاران و علاقمندان نیز وجود دارد.
کمک های مالی شما حتی در مبالغ بسیار اندک، می توانند کمک موثری برای ما باشند:

شماره حساب بانک ملی: 0108366716007
شماره شبا:  IR37 0170 0000 0010 8366 7160 07
شماره کارت: 6037991442341222
به نام خانم زهرا غزنویان