تاریخچه

انسان‌شناسی و فرهنگ امروزی درواقع با ادغام سه پایگاه زیر، آغاز به کار کرد:

  • نخستین نمونه پایگاه اینترنتی «ناصر فکوهی» به آدرس  www.fakouhi.com، با زحمات زیاد، طراحی و برنامه نویسی سامان فکوهی، در شهریور 1384 تاسیس شد. پس از این نخستین نمونه، دو نمونه دیگر  با طراحی و برنامه نویسی پیچیده تری که حاصل کار حامد جلیلوند بود، خرداد 1385 روی فضای اینترنتی رفت و دومین ویرایش آن نیز که «انسان‌شناسی و فرهنگ» نام داشت فروردین 1386 آغاز به کار کرد.  
  • پایگاه اینترنتی «خانه انسان‌شناسی ایران» به آدرس  www.anthropology.ir نیز توسط حامد جلیلوند و با حمایت جهاد دانشگاهی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران، طراحی و اجرا شد و در تیم مدیریتی آن نیز جمعی از دانشجویان کارشناسی و کارشناسی ارشد انسان‌شناسی دانشگاه تهران از جمله حامد جلیلوند، جبار رحمانی، مجنون آموسی، فاطمه سیارپور، هلیا بهرامی، مهدیه رضوی، ترکان عینی‌زاده و زهرا امیریزدانی حضور داشتند. ویرایش اول این سایت، در دی ماه 1385 روی فضای اینترنت رفت و ویرایش دوم آن نیز توسط حامد جلیلوند طراحی و اجرا شد. هدف این پایگاه، برقراری ارتباط علمی بین پژوهشگران، اساتید، دانشجویان و علاقمندان حوزه فرهنگ و سایر حوزه های مرتبط و نیز ایجاد بانک اطلاعاتی انسان‌شناسی به زبان فارسی بود.
  • سرانجام پایگاه اینترنتی «انسان‌شناسان» به آدرس  www.ensanshenasan.blogfa.com بود که در آذر 1384 و توسط منیژه غزنویان تاسیس شده بود و با همت جمعی از دانشجویان کارشناسی انسان‌شناسی دانشگاه تهران و با هدف به اشتراک گذاشتن یادداشت‌های علمی‌ و اطلاع‌رسانی اخبار این حوزه فعالیت می‌کرد.

بنابراین، «انسان‌شناسی و فرهنگ» درواقع و در ابتدا عنوان سایت شخصی مدیر فعلی آن، ناصر فکوهی بود که به منظور ارائه یادداشت‌های شخصی ایشان و یادداشت‌های دانشجویان و اساتید تدوین شده بود اما به سرعت از یک سایت شخصی به سمت یک سایت جمعی حرکت کرد. در این ادغام که در دی ماه 1387 صورت گرفت، محتواها و تیم مدیریتی سه مجموعه با هم ترکیب شده و نام دامنه خانه انسان‌شناسی ایران یعنی www.anthropology.ir برای سایت جدید برگزیده شد.

لازم به ذکر است که کل سایت انسان‌شناسی و فرهنگ و نسخه‌های پشتیبان آن در مهر ماه 1388 به دلیل یک نقص فنی جدی در سرور آن به همراه تمامی اطلاعات آن از بین رفت. با این حال تنها پس از یک ماه کار مداوم اعضای تیم فنی داوطلب (شامل بهرنگ نوروزی‌نیا، هومن نوروزی‌نیا و حامد جلیلوند و منیژه غزنویان) از یک سو نسخه پشتیبانی که از سوی دیگر توسط یکی از مخاطبان سایت به نام حامد یغمائیان به دست مجموعه رسید، سایت جدید دوباره طراحی شد و با بازیابی بیش از نیمی از داده‌ها، انسان‌شناسی و فرهنگ مجددا فعالیت خود را از سر گرفت. با احتساب این تجربه، شکل کنونی انسان‌شناسی و فرهنگ (1393) درواقع ویرایش پنجم آن است که یک با بازنگری کلی در ساختار سایت و طراحی ظاهری جدیدی، کار خود را آغاز کرده است.

انسان‌شناسی و فرهنگ گرچه از ابتدا صرفا یک پایگاه مجازی جهت به اشتراک گذاشتن اخبار، مقالات و یادداشت‌های تخصصی حوزه فرهنگ بود. به تدریج توانست با برگزاری برخی برنامه‌های علمی در فضای واقعی (از جمله پخش فیلم، تک‌سخنرانی، کارگاه و...) به نهادی فراتر از سایت تبدیل شده و بخش‌ها و کمیته‌های تخصصی‌ای ذیل خود تشکیل دهد. تلاش برای ثبت آن به عنوان یک نهاد رسمی در حوزه علم و فرهنگ، از سال  1387 آغاز شده و هم‌اکنون (1393) مراحل آخر ثبت آن به عنوان یک تشکل غیردولتی در وزارت کشور است.