Asiatic mode of production

Type

واژگان

فرانسوی

Mode de production asiatique

آلمانی

Asiatische Produktionsweise

پارسی

شیوه تولید آسیایی

مترادف: استبداد آسیایی، استبداد شرقی، نظام های آب سالاری

ریشه شناسی: واژه «مد» از ریشه لاتین modus به معنی «شیوه و اندازه» از قرن پانزدهم وارد زبان های اروپایی شد، در ترکیب شیوه تولید( از جمله شیوه تولید آسیایی)، این مفهوم به مارکس و قرن نوزده بر می گردد.


تعریف: مفهوم «شیوه تولید» بنا بر مارکس در «نقدی بر سیاست اقتصادی»( انتشارات سوسیال ، پاریس 1972:4) به «مجموعه ای از روابط معین، ضروری و مستقل از اراده انسان ها که آنها در هر مرحله از توسعه نیروهای تولیدی مادی شان و در چارچوب تولید اجتماعی معیشت خویش میان یکدیگر برقرار می کنند» تعریف می شود. در همین کتاب مارکس از شیوه های تولید « آسیایی، فئودال و بورژوازی مدرن» نیز سخن گفته است که در واقع تداوم نظری بحث و مفهوم قدیمی «استبداد اسیایی» از یونانیان تا فرن نوزده اروپایی، در مارکسیسم است و اشاره به رکود اقتصادی و تاریخی این جوامع «آسیایی» یا «شرقی» دارد که در نزد مارکس بیشتر تحت تاثیر تاریخ گرایی هگل مطرح می شود.