آبادان (شهر)

  • شاید زن خانه دار یکی از اسطوره های دنیای مدرن باشد که کمتر کسی در انسانشناسی و حتی نقد ادبی به آن پرداخته باشد. این داستان فضای زندگی عادی شده و تثبیت شده یک زن خانه دار و روزمرگی آن را به تصویر میکشد و خانم دادفرمای سعی کرده است این فضای روزمره شده را مورد تحلیل پدیدارشناسانه قرار دهد. این داستان روایت برهه ای از زندگی  کسل کننده زنی است که به نظر می رسد روزهایی تکراری را از سر می گذراند

     

    14 آوریل 2015
  • «شاید شما ندانید خوزستان کجاست، اما هر کجا که هست مردمش ثروتمند خواهند شد.»

    15 آوریل 2014
  • «اى مردمان ارفالس ، شما مى توانید دهل را در پلاس بپیچید وسیم هاى ساز را باز کنید، اما کیست که بتواند چکاوک را از خواندن باز دارد؟ »این جمله بخشى از کتاب پیامبر و دیوانه، نوشته جبران خلیل جبران ترجمه نجف دریابندرى است…

    - نجف دریابندرى؛متولد اول شهریور ۱۳۰۸ آبادان

    - تحصیلات  در مدرسه ۱۷ دی دبیرستان رازی

    - خودآموزی زبان انگلیسی از کودکی

    - ترجمهٔ کتاب معروف وداع با اسلحه، نوشتهٔ ارنست همینگوی ۱۳۳۲

    15 فوریه 2014
  • توضیح: در چهاردهمین برنامه «یکشنبه های انسان شناسی و فرهنگ» که روز 21 دی ماه 1392 برگزار شد، فیلم «مشق شب» عباس کیارستمی به نمایش درآمد. به همین مناسبت یکی از مقالات مربوط به این فیلم که در زمان نمایش اولیه آن منتشر شده بود، به وسیله همکار ما علیرضا هاشمی بار دیگر به انتشار می رسد.

    14 ژانویه 2014
  • مطالب این شماره با نوشته‌ای از دکتر احمد اخوت با عنوان «کتاب‌های بالینی» آغاز می‌شود. نویسنده در این مقاله به ویژگی‌های کتاب‌هایی پرداخته است که معمولا پیش از خواب و در بستر خوانده می‌شود. انواع کتاب‌های بالینی، حکایت هایی از مشاهیر و کتاب خواندن آن‌ها در بستر، و ارتباط خواب دیدن و مطالعه از موضوعات این نوشتة بلند است. مقالة «روزنامه‌های مشروطة دوم و کاربُرد ترکی آذری» نوشتة دکتر ناصرالدین پروین، پژوهشگر تاریخ مطبوعات ایران، بررسی‌ای است دربارة روزنامه‌های غیرفارسی در شانزده و اندی سال فاصلة سقوط استبداد صغیر و به تخت نشستن پهلوی اول.

    18 می 2013
  • پرواز با سلطان پرندگان ایران
    چهاردهمین شماره از ویژه‌نامه ایران‌شناسی و ایران‌گردی «سرزمین‌من» منتشر شد. این نشریه کاری از گروه مجلات همشهری است که به شناخت میراث فرهنگی و طبیعی ایران می‌پردازد.
    «سلطان پرندگان ایران» عنوان پرونده اصلی این شماره از نشریه «سرزمین‌من» است. این پرونده که در بخش «حیات‌وحش» منتشر شده، بررسی جانورشناسانه بزرگ‌ترین عقاب خشکی‌های ایران، عقاب طلایی است؛ شکارچی ماهری که در هنگام شکار سرعت خود به 320 کیلومتر در ساعت برساند.

    14 سپتامبر 2010
  • نگاهی به سه مستند روایتی از مشروطه بختیاری، ایل راه و مثل همه انسان ها
     

    14 آوریل 2009
  • عباس امینی، مستند سازی است که سینما را با فیلم کوتاه داستانی آغاز کرد و کم کم به دلیل علاقه ای که به سینمای مستند پیدا کرد وارد این حیطه شد. او فیلم سازی را از سال 77 در آبادان آغاز کرد و در سال 79 به تهران مهاجرت و در آنجا ساکن شد. در تهران به کار هنری خود ادامه داد و همراه با فعالیت در عرصه فیلم به ساخت فیلم های مستند می پردازد.

    04 فوریه 2009

آبادان / پروژه انسان شناسی تاریخی ایران مدرن

شهر و جزیره آبادان، با جمعیت 217 هزار نفری خود (1385) در جنوب غربی ایران و بر ساحل خلیح فارس*، از قدیمی ترین نقاط شهری ایران  است که پیشینه آن به  ابتدای اسلام* می رسد. اما ورود این شهر به  نظام شهری ایران و تاثیرگزاری اش در آن به سال 1291 و تاسیس پالایشگاه آبادان می رسد که  در ذهیت ایرانی جایگاه ویژه ای داشته است. در سال های  ابتدای دهه *1320،  حدود از یک چهارم جمعیت این شهر(صد هزار نفر)  کارگران و کارمندان پالایشگاه بودند و دو گانه پالایشگاه و سایر نقاط کاری در شهر ، به خصوص بازار* که از آن زمان آغاز شده بود تا امروز باقی مانده است. آبادان  در تاریخ فرهنگی خود  چندین  حوزه بسیار پراهمیت را  در بر دارد:

1- روابط قومی با  تقابل  قومیت عربی با سایر اقوام ایرانی  که بسیاری از آنها به عنوان کارمند و کارگر وارد شهر شدند. تریب جمعیتی همواره  متنوع اما متمرکز بر محوریت رابطه عرب* - غیر عرب بودن.  

2- فرهنگ صنعتی  که در پالایشگاه  و به طور کلی صنایع انرژی  متمرکز هستند در برابر سایر مشاغل  و خرده فرهنگ های شغلی.

3- تحول و شکل خاص جمعیتی این شهر، به ویژه به دلیل نرخ های مهاجرت* بالا برای جذب در صنایع نفتی. جمعیت صد هزار نفری در ابتدای دهه 1320 با رشدی شدید تا ابتدای انقلاب به 2 و نیم برابر  افزایش یافت، اما با جنگ این جمعیت به کلی پراکنده و  به صفر رسید و  امروز (سرشماری 1385) به حدود 212 هزار نفر رسیده است.

4- تحلیل شهر در دوره درست پیش از انقلاب به مثابه شهری «استعماری»* و  تقسیم شده به  محله های  ثروتمند و وابسته به شرکت نفت و سایر نقاط به ویژه نقاط سنتی.

5- فرایند جنگ و انقلاب  با نقطه اوج  آتش سوزی سینما رکس* آبادن (28 مرداد 1357، 400 نفر قربانی، در هنگام نمایش فیلم گوزن*های مسعود کیمیایی*)، از مهم ترین روایت های شهری  و سیاسی  آبادان است که تا امروز در ذهنیت و اسطوره شناسی مدرن شهری ایران  باقی است و قابلیت های  دستکاری فکری و  استراتژی های گفتمانی زیادی را  به گروه های متقابل فکری داده است.     

 

* دارای یک مدخل در انسان شناسی تاریخی  فرهنگ ایران مدرن