بلوکباشی، علی

  • معلم من دانشی مردی لوتی منش بود. فضایل اخلاقی و رفتاری لوتی های جوانمرد را به کمال داشت. دکتر مهدوی دامغانی با بهره گیری از این مثل عامیانه که می گوید: « ملا شدن چه آسان، آدم شدن چه مشکل!» معلم مرا «ملای آدم» می داند. آدم به معنای انسانی با کمالات و فضایل اخلاقی والا و راه و رفتاری رادمردانه. معلم من شخصیتی است که امشب بخارا به نام او «شب محمد جعفر محجوب» برگزار کرده است. در این جا اجازه می خواهم چند کلمه دربارۀ او بگویم. چند کلمه از خاطرۀ آشنایی با او، و چند کلمه دربارۀ مقوله ای از کارهای پژوهشی او.

    الف. خاطره

    07 فوریه 2016
  • به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، همایش نکوداشت دکتر علی بلوکباشی همزمان با هشتادمین زادروز تولد وی در موسسه خانه کتاب برگزار می‌شود. در این همایش دکتر علی اشرف صادقی، زبانشناس و عضو فرهنگستان زبان و ادب فارسی، دکتر ناصر تکمیل همایون عضو هیات علمی پژوهشگاه مطالعات فرهنگی و علوم انسانی، دکتر اصغر کریمی، مردم شناس، دکتر ناصر فکوهی، مدیر انجمن انسان شناسی و فرهنگ و عضو هیات علمی دانشکده علوم اجتماعی و دکتر علیرضا حسنزاده، رئیس پژوهشکده مردم شناسی سخنرانی خواهند کرد.

    11 ژانویه 2016
  • ایرانیان و همۀ مردم سرزمین‌هایی که در حوزۀ فرهنگ ایرانی زندگی می‌کنند، شب آغاز فصل زمستان را در یک دور فصلی از دور کیهانی طبیعت در زمان گردش فصل پاییز به فصل زمستان جشن می‌گرفته و می‌گیرند. نقش و تأثیر این فراگشت طبیعی در حیات اجتماعی و اقتصادی مردم با واکنش‌هایی گوناگون به صورت رفتارهایی آیینی ـ نمادین باز نمایانده می‌شوند. در این رفتارهای آیینی، شب آغاز فصل زمستان که به اصطلاح آن را «شب چلّه» و «شب یلدا» می‌نامند، به شیوه‌هایی رمزگونه همراه با نمودهایی که ناظر بر تداوم زندگی در کل جامعه است، جلوه می‌نماید.

    30 دسامبر 2015
  • به مناسب تولد احمد شاملو: 21 آذر 1304

    از چند سال پیش از نشر کتاب هفته به پژوهش و گردآوری فولکلور (فرهنگ عامه) ایران مشغول بودم. در اداره ای به نام فرهنگ عامه که در هنرهای زیبای کشور تشکیل شده بود. علاقۀ شاملو را به فرهنگ عامه می دانستم و کارش را در هفته نامۀ فردوسی دنبال می کردم. در این نشریه گوشه هایی از فرهنگ مردم که فرهنگوران محلی جمع آوری می کردند و برای او می فرستادند، چاپ می کرد.

     

    14 دسامبر 2015
  • از نوجوانی به آثار صادق هدایت علاقه داشتم و آنها را می خواندم. هدایت در نوشتن داستان هایش از فرهنگ مردم خیلی استفاده می کرد. زبان داستان هایش کم و بیش زبان مردم کوچه و بازار بود. از کلمات، تعبیرات، اصطلاحات، کنایات و همۀ رفتارها و آداب و رسوم مردم در نوشته هایش بجا بهره می برد. با آنها داستان هایش را جلا می داد و همین نوع نشتن مرا جذب می کرد و برای من گیرایی داشت.   اوسانه را که صورت گویشی افسانه است، در سال 1310 منتشر کرد. اوسانه مجموعه ای از اشعار و ترانه های عامۀ مردم را دربر می گرفت.

    07 سپتامبر 2014
  • طومار درد و داغ عزیزان رفته است/  این مهلـتی که عمـر دراز است نام او ( صائب )}
    سال ها/  آمدند و رفتند/  و در گسترۀ سبز زمان/  روئیدند و پژمردند./ در شتاب پیاپی و بی پایان این آیند و روند/ و در فراگشت این رویش و فرسایش آنچه بازمانده/  نهالِ گنجی است/ برآمده از خزانۀ تفیدۀ کویر/ در مزرع دیرمان خاطره ها./ کنون/ این نهال کویری/ تناور درختی است/ برافراخته در بی کران هستی ها/ و سایه گستر/ در بیشه زار راهِ فرداها ...
    علی بلوکباشی/  مرداد 1393

     

    سال ها

    آمدند و رفتند

    و در گسترۀ سبز زمان

    03 اوت 2014
  • در قدیم هر پدیده و نهادی که در جامعۀ ایرانی بنیاد می‌گرفت، سازگار و متناسب با نظام‌های اجتماعی و اقتصادی و بنیان‌های فرهنگی و دینی ایرانیان عمل می‌کرد. این پدیده‌ها از پشتوانۀ فرهنگی نیرومندی برخوردار بودند و نقش عمده و مهمی در تحکیم روابط اجتماعی و انسجام مردم و ارائه طریق به مردم در مقابله و مبارزه با تهاجم فرهنگ‌های غیرخودی و بیگانه داشتند.

    بلوکباشی، علی. قهوه‌خانه وقهوه‌خانه‌نشینی در ایران. تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی، 1393. 116 صفحه، مصور (از ایران چه می‌دانم؟؛ 116).

    27 می 2014
  •  اسطوره و شناخت معنا و مفهومی که از آن می توان دریافت از دیرباز یکی از مقولات مهم تحقیقی در میان دانشمندان علوم اجتماعی و علوم انسانی بوده است. در گذشته اسطوره را برابر و یکسان با افسانه می گرفتند و صورتی خیالی و واهی از آن ترسیم می کردند و جوهرۀ آن را نادرست و دروغ می انگاشتند.

    05 می 2014
  • علی بلوک‌باشی از پیشینه‌ی انسان شناسی در ایران، چشم‌انداز این رشته‌ی علمی، وضعیت نسل جوان مردم‌شناسان، تأثیر فراز و فرودهای سیاسی بر دانش مردم‌شناسی، لزوم برقراری صلح پایدار میان مردم‌شناسان و توافق بر سر اصطلاح «مردم‌شناسی» و «انسان‌شناسی» سخن گفت.این انسان شناس پیشکسوت اظهار کرد: در چند دهه‌ی گذشته، فعالیت‌های بسیار چشمگیری در حوزه‌ی مردم‌شناسی انجام شده‌، مثلا از راه تحقیق، تألیف و چاپ مقاله و کتاب، سخنرانی و مصاحبه کمک‌های فراوانی به شناخت و شناساندن و رشد فرهنگ عامه و مردم‌شناسی در ایران شده است.

    06 آوریل 2014
  • روش های پیش بینی سرنوشت و واقعه هایی که برای انسان در آینده روی خواهند داد و آگاهی یافتن از امور پوشیده وپنهان، از دیرباز درمیان مردم همۀ جوامع انسانی رواج داشته است. تفأل یا فال زدن یکی از این روش ها در جهان بوده است. مردم با چنگ درزدن به تفأل از فشار نگرانی ها، دلواپسی ها و دلهره های خود می کاسته اند و زمینۀ تردید و دودلی در اقدام به انجام دادن امور خیر وشرّ را ازمیانه برمی داشته و روح خود را آرامش می بخشیده اند.

    19 مارس 2014

صفحه‌ها

علی بلوکباشی، از بنیان گزاران اصلی انسان شناسی ایران  به شمار می آید و از اداره فرهنگ عامه در پیش از انقلاب تا امروز بیش از  نیم قرن است در این رشته فعال بوده است. او همچنین از اساتید شناخته شده در زمینه ی مطالعات انسان شناسی است. وی  تا کنون در حوزه هایی چون ایران شناسی، قوم نگاری، انسان شناسی و مردم شناسی و فرهنگ عامه، کتب بسیاری را به تالیف و ترجمه رسانده است .و یکی از پر تلاش ترین  چهره های این حوزه ها به حساب می آید.
از آخرین آثار او  در زمینه ی انسان شناسی می توان به ترجمه ی کتاب «تاریخ انسان شناسی از آغاز تا امروز» اثر مشترک «توماس هیلنداریکسن» و «فین سپورت نپلسن»،  و آخرین کتاب او با نام «در فرهنگ خود زیستن و به فرهنگ دیگری نگریستن» نام برد. هم چنین دفتر پژوهش های فرهنگی، بسیاری از کتب و مقالات او را تا کنون در مجموعه ی "از ایران چه می دانم؟"، به زیر چاپ برده است.
دکتر بلوکباشی ریاست بخش مردم شاسی در دائره المعارف بزرگ اسلامی را بر عهده دارد و افزون بر هدایت کار  سایر پژوهشگران  بسیاری از  مدخل های این دائره المعارف را خود تالیف کرده است. وی همچنین عضو فرهنگستان  ادب فارسی است.
در طول سال های گذشته دکتر بلوکباشی هیچگاه از کمک به موسسه انسان شناسی و فرهنگ دریغ نکرده است و در تمام فعالیت های ما و همچنین بخش انسان شناسی  انجمن جامعه شناسی ایران شرکت فعال داشته است.
انسان شناسی و فرهنگ برای آشنایی و دسترسی مخاطبان به اندیشه ها،  کتاب ها و مقالات علی بلوکباشی، پرونده ای را با نام او می گشاید که به تدریج افزایش می یابد

علی بلوکباشی، از بنیان گزاران اصلی انسان شناسی ایران  به شمار می آید و از اداره فرهنگ عامه در پیش از انقلاب تا امروز بیش از  نیم قرن است در این رشته فعال بوده است. او همچنین از اساتید شناخته شده در زمینه ی مطالعات انسان شناسی است. وی  تا کنون در حوزه هایی چون ایران شناسی، قوم نگاری، انسان شناسی و مردم شناسی و فرهنگ عامه، کتب بسیاری را به تالیف و ترجمه رسانده است .و یکی از پر تلاش ترین  چهره های این حوزه ها به حساب می آید.
از آخرین آثار او  در زمینه ی انسان شناسی می توان به ترجمه ی کتاب «تاریخ انسان شناسی از آغاز تا امروز» اثر مشترک «توماس هیلنداریکسن» و «فین سپورت نپلسن»،  و آخرین کتاب او با نام «در فرهنگ خود زیستن و به فرهنگ دیگری نگریستن» نام برد. هم چنین دفتر پژوهش های فرهنگی، بسیاری از کتب و مقالات او را تا کنون در مجموعه ی "از ایران چه می دانم؟"، به زیر چاپ برده است.
دکتر بلوکباشی ریاست بخش مردم شاسی در دائره المعارف بزرگ اسلامی را بر عهده دارد و افزون بر هدایت کار  سایر پژوهشگران  بسیاری از  مدخل های این دائره المعارف را خود تالیف کرده است. وی همچنین عضو فرهنگستان  ادب فارسی است.
در طول سال های گذشته دکتر بلوکباشی هیچگاه از کمک به موسسه انسان شناسی و فرهنگ دریغ نکرده است و در تمام فعالیت های ما و همچنین بخش انسان شناسی  انجمن جامعه شناسی ایران شرکت فعال داشته است.
انسان شناسی و فرهنگ برای آشنایی و دسترسی مخاطبان به اندیشه ها،  کتاب ها و مقالات علی بلوکباشی، پرونده ای را با نام او می گشاید که به تدریج افزایش می یابد

o    مطالب موجود در انسان شناسی و فرهنگ؛

1.    انسان شناسان متخصص ایران: دکتر علی بلوکباشی:
http://anthropology.ir/node/264

2.    رونمایی از کتاب در فرهنگ خود زیستن و به فرهنگ دیگری نگریستن:
http://anthropology.ir/node/1456

3.    در فرهنگ خود زیستن:
http://anthropology.ir/node/3856

4.    نوروز؛ جشن نوزایی آفرینش:
http://anthropology.ir/node/4462

5.    نشست تخصصی بررسی انسان شناختی فرهنگ و هنر عامه(خبر):
http://anthropology.ir/node/798

6.    بازی های کهن در ایران:
http://anthropology.ir/node/4251

7.    گفت و گو با علی بلوکباشی: انسان شناسی از یک باور تا بنیان یک علم:
http://anthropology.ir/node/766

8. گزارش همایش انسان شناسی هنر در اصفهان(1): بخش اول سخنرانی   دکتر علی بلوکباشی
http://www.anthropology.ir/node/5738/edit

9.    نخل گردانی :

http://www.anthropology.ir/node/6332

10. جامعه ی ایلی ایران 
http://www.anthropology.ir/node/6375

11- نظام پزشکی عامه در ایران
http://www.anthropology.ir/node/8875

12- نگاهی به پژوهشی شساختارگرایانه در روایت های اسطوره ای شاهنامه
http://www.anthropology.ir/node/9698

13- دانشمندی از تبار و سنخی دیگر: یادبود ایرج افشار 
http://www.anthropology.ir/node/9985

14- یلدا، شب میلاد خورشید
http://anthropology.ir/node/11885

15- مرد فلکلور (پرونده شرق برای علی بلوکبتشی)
http://anthropology.ir/node/12329

16- نوروز، نقش نمادی و اجتماعی آ« در فرهنگ رفتاری و هویتی
http://anthropology.ir/node/12965

17- رویکرد انسان شناسی در دائره المعارف نویسی ایران 
http://anthropology.ir/node/13457

18- درباره جعفر شهری 
http://anthropology.ir/node/14724

19- سلام بچه ها! (به یاد صبحی)
http://anthropology.ir/node/15051

20- پرده خوانی: جلوه ای از نمایش باورهای مدهبی عامه 
http://anthropology.ir/node/15427

21- داراب نامه: داستان قهرمانی فیروز شاه پسر داراب 
http://anthropology.ir/node/15977

22- بیرونی: بینیانگدار روش پژوهش های میدانی و تطبیقی در مردم نگاری 
http://anthropology.ir/node/16587

23- نوروز در مزداکده امپراتوری هخامنشی 
http://anthropology.ir/node/17267

24- تحلیلی معنا شناختی از مصادیق نمادین مفاهیم دینی 
http://www.anthropology.ir/node/18125

25- آشپز و آشپزخانه، پژوهشی در تاریخ اجتماعی اجتماعی هنر آشپزی 
http://www.anthropology.ir/node/20257

26- حیوان آشپز
http://www.anthropology.ir/node/20549

27- آشپز و آشپزخانه 
http://www.anthropology.ir/node/20765

28-نقش زنان در شکل گیری هنر آشپزی
http://www.anthropology.ir/node/20870

29- تلاشی برای ثبت نان سنتی لواش در فهرست آثار معنوی جهانی در یونسکو
http://www.anthropology.ir/node/21585

30- فرهنگ قومی و فرهنگ ملی 
http://www.anthropology.ir/node/21680

31- گفتگو: درباره مسائل انسان شناسی ایران 
http://www.anthropology.ir/node/21992

32-فرایند شکل گیری تفأل با نگرشی به فال زدن به دیوان اشعار حافظ
http://www.anthropology.ir/node/22264

33- مسائل انسان شناسی ایران در گفتگو با علی بلوکباشی 
http://www.anthropology.ir/node/22358

34- شناخت اساطیر ایران 
http://www.anthropology.ir/node/22861

35- از اوسانه و نیرنگستان تا کتاب کوچه 
http://www.anthropology.ir/node/24641

 

o    پیوند به بیرون؛

1.    زندگی نامه ی علی بلوکباشی:
http://www.cgie.org.ir/showbuilderB.asp?id=136

2.    درباره ی دکتر علی بلوکباشی:
http://www.kheimehnews.com/vdca.wn0k49n0m5k14.html

3.    نام کتب علی بلوکباشی در آدینه بوک:
http://www.adinebook.com/gp/search?search-alias=books&author=%D8%B9%D9%84%DB%8C+%D8%A8%D9%84%D9%88%DA%A9%D8%A8%D8%A7%D8%B4%DB%8C&select-author=author-exact

4.    رونمایی از تازه ترین اثر غلی بلوکباشی در فرهنگستان هنر(خبر):
http://www.ibna.ir/vdcepx8n.jh8npi9bbj.html

5.    آیین های نوروزی، رمز رستاخیز و تجدید حیات آفرینش:
http://www.aariaboom.com/content/view/822/190/

6.    نام و لینک برخی از مقالات و نوشتارهای علی بلوکباشی:
http://www.cgie.org.ir/profile.asp?whoid=61

7.    دانشنامه ی ایران (خبر):
http://www.chn.ir/news/?Section=4&id=5366