سرآغاز

انسان شناسی اسطوره شناختی

تحلیل نجومی راجر بک از تصویر آیکونیک میترا و گاو نر

سیده شبنم شمس الدین
mithra

کتاب دیانت میترائیسم در امپراطوری روم نوشته ی راجر بک است که به سال 2006 توسط انتشارات اکسفورد در نیویورک به انتشار رسید. این کتاب به زبان انگلیسی است و تا به حال به فارسی ترجمه نشده است. نویسنده در کتاب مذکور به شناسایی و تحلیل زوایای مختلف میترائیسم با دو رویکرد آیکونوگرافیک و کاگنتیو ( شناختی) می پردازد.

پدیدارشناسی دین های ایرانی و پیوند آن با اسطوره شناسی: پتازونی، بیانکی، ویدن‌گرن(4)

بهار مختاریان
download.jpg

از ایران ‌شناسان دین ‌پژوهی که کمابیش با رویکردی پدیدارشناختی به بررسی دین ‌های ایرانی پرداخته ‌اند، باید ابتدا از پتازونی یاد کرد که روش و رویکرد او روشی تطبیقی و پدیدارشناختی بوده است. گسترة دانش و موضوع آثار او اگرچه مطالعات تطبیقی دین، ادیان یونانی و مانند آن را دربر میگیرد، اثر برجستة او دربارة ادیان ایرانی، دین زردشت در تاریخ دینی ایران، چنان که از نام آن برمیآید، مشخصاً به دین زردشت و مسائل تاریخی ادیان ایرانی میپردازد...

مقدمه ای بر تبیین اسطوره های بنیانگزار شهر مدرن: از برج بابل تا فرانکشتاین

ناصر فکوهی
Something_other_than_Frankenstein.jpg

مقدمه: شهر صنعتی جدید، همچون و همتراز با مفاهیمی چون «ملت» و «دولت مدرن» بیش و پیش از هر چیز حاصل و بر پایه انقلاب های فناورانه و سیاسی قرن نوزده بنا گذاشته شد و با فرایندهای هنری و ادبی به ویژه رومانتیسم از یک سو و فرایندهای خشونت بار برخورد میان فرهنگ ها از سوی دیگر تحقق یافت. اما بستر دیگری که از لحاظ تبارشناسی  ذهنی و سپس فیزیکی این شهر را به وجود آورد فرایندهایی است که به آنها نام «طرد» (exclusion) اجتماعی و فرهنگی داده اند

پدیدارشناسی دین های ایرانی و پیوند آن با اسطوره شناسی:پتازونی، بیانکی، ویدن‌گرن (3)

بهار مختاریان
Great_temple_of_RamsesII1.jpg

پدیدارشناسی دین و تاریخ ادیان
در اینجا می‏کوشیم تا به‌اختصار به توضیح آن وجوهی بپردازیم که پدیدارشناسی دین را از دانش تاریخ ادیان جدا می‏سازد. اصطلاح «تاریخ دین» غالباً در معانی متعددی به کار میرود که برخی در معنی اخصّ تاریخی آن و برخی در معنی عام تاریخی آن رایجاند. در معنی اخص، مقصود از آن تلویحاً بررسی و تحقیق در چگونگی تکوین و پیشینة یک دین مشخص از منظر بنیادهای تاریخی و بررسی تحولات آن بر اساس ترتیب و ترتب زمانی است.

انسانشناسی موجودات بیگانه (انسانشناسی داستان های علمی – تخیلی)

جبار رحمانی
بیگانان

یکی از موضوعاتی که در نظام های فرهنگی از دوران کهن تا فرهنگ های مدرن، همیشه ذهن بشری را مشغول خودش کرده، موجودات بیگانه است. موجودات بیگانه بیانگر مقوله ای از موجودات است که در طبقه بندی های موجودات جهان طبیعی (انسان، حیوان، گیاه، جماد) که ذهن ما با آنها آشناست، قرار نمی گیرند.در جهان مدرن مهمترین نمونه آنها، موجودات فضایی هستند که البته ریشه در نمونه های سنتی موجودات غیرانسانی/ناانسانی دارند.

روانکاوی یک تاریخ: درباره کتاب گفتگوی ناصر فکوهی با جلال ستاری

...
orginal-photo_report23859.jpg

«گفتگو با جلال ستاری» که کتابی است که اخیرا  نشر مرکز منتشر کرده است. این کتاب شامل گفتگوی طولانی ناصر فکوهی و جلال ستاری درباره زندگی و آثار او است . در زیر  یادداشتی از  فکوهی درباره پروژه «انسان شناسی تاریخی ایران مدرن» که این کتاب در چارچوب آ« منتشر شده است و  گفتگوی ستاری  با روزنامه شرق درباره این کتاب را می خوانیم:

پدیدارشناسی دین های ایرانی و پیوند آن با اسطوره شناسی: پتازونی، بیانکی، ویدن‌گرن(2)

بهار مختاریان
images3.jpg

اپوخة هوسرلی و پدیدارهای دینی
اصطلاح «اپوخه» اصطلاحی است که در سراسر آثار هوسرل دربارة پدیدارشناسی به کار رفته و بر «در پرانتز نهادن» گزاره ‌ها و احکام، به‌‌ویژه گزار ه‌ها و احکامِ برخاسته از نگاه و نگرش علمی و طبیعی دربارة جهان دلالت می‌کند؛ نگاه و نگرش طبیعی یا برخاسته از داوری ‌های برخاسته از علوم طبیعی، در حقیقت بر وضعیتی دلالت می‌کند که انسان از ره‌گذر آن در پیوند با جهان، جهان داوری ‌ها، ارزش ‌ها، علم ‌ها و عمل ‌ها قرار گرفته است؛ این روند در پرانتز نهادن تفاوتی بنیادین با شکّ دکارتی دارد.

درآمدی بر رویکرد علمی در شمایل شناسی یونان باستان: روش بازانت

ناتالی چوبینه
Six deeds of Theseus - attic red-figure - beazley archive.jpg

شمایل شناسی (iconography)، رمزگشایی و تفسیر نقش و نگاره های ساخته و پرداخته یک فرهنگ باستانی، یکی از پرمناقشه ترین گرایش های پژوهشی در گروه بینارشته یی باستان شناسی، تاریخ کهن و مطالعات کلاسیک به حساب می آید. بخش بزرگی از ادبیات پژوهشی این رشته مربوط به بررسی نگاره های به جامانده از یونان باستان است که در قالب نقش برجسته، مجسمه، نقاشی دیواری، نقاشی سفال و جز آن قابل مشاهده هستند.

تأثیر نجوم بر نگارگری ایرانی- اسلامی

سیده شبنم شمس الدین
78409.jpg

شناخت میراث فرهنگی یک جامعه همواره راهی به سوی شناخت هر چه بیشتر و بهتر آن جامعه و اجزای آن است. فرهنگ ایرانی به عنوان بخش مهم و بزرگی از فرهنگ هندو- ایرانی و در مقیاسی بزرگتر  قسمتی مهم از  فرهنگ هندو- اروپائی بستری بسیار غنی از داشته های مختلف فرهنگی است که به گونه های مختلف در عرصه های گوناگون به نمایش درآمده است.

پدیدارشناسی دین های ایرانی و پیوند آن با اسطوره شناسی: پتازونی، بیانکی، ویدن‌گرن (1)

بهار مختاریان
images.jpg

این گفتار، پس از گذری به پدیدارشناسی فلسفی در آلمان و پدیدارشناسی دین، به معرفی دین پژوهان برجستهای میپردازد که رویکرد ایشان در پژوهش و تحقیق دربارۀ ادیان ایرانی رویکردی پدیدارشناختی بوده است: پتازونی، بیانکی و ویدن‌گرن که هریک به رغم تفاوتهای بارز در شیوۀ کار و گسترۀ پژوهش، کمابیش با رهیافتی تطبیقی- تاریخی تحقیقات ارجمندی در این زمینه منتشر کردهاند. از آنجا که اسطوره شناسی ایرانی پیوندی تنگاتنگ با دین‏پژوهی ایران باستان دارد، معرفی اجمالی متخصصان این حوزه و شیوه‏ی کار ایشان شاید گوشه‏هایی از این گستره را روشن‏تر سازد...

تمامی حقوق این پایگاه برای «انسان شناسی و فرهنگ» محفوظ است.