سرآغاز

انسان شناسی اسطوره شناختی

گیل‌گمش و منطقه‌البروج (منشاء نام صورت‌های فلکی)

لزلو هوزاریک برگردان سیما سلطانی
relief-depicting-gilgamesh-between-two-bull-men-supporting-a-winged-sun-disk-fr-tell-halaf-syria.jpg

احتمالاً ما هرگز نخواهیم دانست که به درستی نویسنده‌ی داستانِ شاه گیل‌گمش چه کسی بوده و نیز نخواهیم دانست که هدف نویسنده از نوشتن آن، به جز بیان احساسات چه بوده است؟ با این همه هنوز ممکن است راه دیگری وجود داشته باشد. حماسه در طولِ 12 فصل به اتفاقات زندگیِ گیل‌گمش می‌پردازد. داستان‌های اساطیری آمیزه‌ای از خیال و واقعیت هستند، همچنان که امروزه مورخان، گیل‌گمش را فرمانروایی می‌دانند که در حدود قرن 27 یا 28 پیش از میلاد می‌زیسته و پنجمین شاه از سلسله شاهان شهر اوروکِ بین‌النهرین بوده است.

پیوست: 

فروردین، حمل، بره/ وررَگ

بهار مختاریان
th4.jpg

منطقة البروج آسمان را به 12 بخش برابر تقسیم می کند. اما صورتهای فلکی در فضایی برابر تقسیم نشده اند و برخی بسیار نزدیک به هم اند و برخی دیگر ازهم بسیار دورند. چنین اتفاقی صرفا به این دلیل است که منطقة البروج طی دورانی سه هزار ساله شکل گرفته است. این 12 صورت فلکی به عنوان «خانه» در نظر گرفته می شدند که خورشید در سفر سالیانه ی خود در آنها هر ماه سکنی می گزید.

گفتگو با بهار مختاریان: ضرورت پیوند هنرپژوهی با شاخه‌های مرتبط در علوم انسانی

فاطمه امیراحمدی
Mokhtarian.jpg

 فرهنگ امروز/ فاطمه امیراحمدی: بهار مختاریان از اعضای مؤسس «انسانشناسی و فرهنگ» و مدیر گروه اسطورهشناسی و ادبیات کلاسیک در این مؤسسه است. وی تحصیلات خود را در دانشگاههای تهران، هامبورگ و توبینگن آلمان در «فرهنگ و زبانهای باستان» و «ایرانشناسی» به پایان رسانده است و اکنون عضو هیئت علمی دانشگاه هنر اصفهان و استادیار دانشکدهی هنر ادیان و تمدنها است.

اسفند، حوت، ماهیگ

بهار مختاریان
th.jpg

دوازدهمین صورت فلکی ماهی یا حوت برابر با ماه اسفند است. در آیکون های به دست آمده از این صورت فلکی، در برخی نمونه ها یک ماهی و در اکثر نمونه ها دو ماهی نمایش داده شده است. بیشتر این ماهی ها از نوع دلفین یا ماهی آزاد اند و  یکی در زیر و دیگری در بالای آن نشان داده شده و یا با رشته ای به هم پیوند خورده اند.

شیوه های تاویل و تفسیر اسطوره ها

برگردان میثم یزدی
60e3ab1fee93c0b493dcf7552c043698.jpg

در مقاله ای در باره اساطیر سیل، آلن دونده اظهار می کند که: « نظریه های تفسیر اسطوره ها را می توان اجمالاً به دو دسته اصلی تقسیم بندی کرد: , واقع گرایانه و نمادین. رویکرد اندیشمندانی که سعی در تفسیر واقع گرایانه از اسطوره ها دارند بر مبنای جستجوی پایه های تاریخی و داده های واقعی برای روایتهای اسطوره ای است. این در حالی است که رویکردهای نمادین ترجیح می دهند که روایتهای اسطوره

بهترین پژوهش برای شناخت جامعه: رونمایی کتاب«درآمدی بر اسطوره شاسی»

حورا نژادصداقت
ostoureh.jpg

مراسم رونمایی از کتاب «درآمدی بر اسطوره‌ شناسی» اثر بهمن نامورمطلق، روز چهارشنبه دوم بهمن، در تالار امیرخانی خانه هنرمندان ایران با حضور علی عباسی عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی، امیرکاووس بالازاده عضو هیات علمی دانشکده هنر و معماری دانشگاه آزاد واحد تهران مرکز، بهار مختاریان عضو هیات علمی دانشگاه هنر اصفهان و نویسنده کتاب برگزار شد. اجرای این جلسه را حمیدرضا شعیری، عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس به عهده داشت.

بهمن، دلو، دُل

بهار مختاریان
1295161015_.jpg

یازدهمین صورت فلکی برابر با ماه بهمن «دلو»  یا «آب ریز» است. این نماد در زمان 4000 تا 2000 پ.م. برابر با انقلاب زمستانی بود، یعنی به جای صورت فلکی بزماهی/بز.
همانطور که در گفتارهای پیشین اشاره شد، در نمونه های آغازین منطقة البروج «نخست چهار صورت فلکی «گاو/ثور (Taurus)، شیر/اسد (Leo)، کزدم/عقرب (Scorpio)، آب ریز/دلو (Aquarius)  چهار مرحله ی کاردینالی سال تلقی می شدند»  وهمه ی 12

آیا بابانوئل «بخشنده» است و حاجی‌فیروز «گدا»؟!

بهار مختاریان / ایسنا
dibujo-fondo-papanoel-source_j84.gif

یک اسطوره‌ شناس گفت: شخصیتی‌ که امروزه از بابانوئل و حاجی‌فیروز می‌شناسیم، با تصویری که در متون کهن از این اشخاص وجود دارد متفاوت است.بهار مختاریان در گفت‌وگو با خبرنگار سرویس میراث فرهنگی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، اظهار کرد: درک شخصیت‌های نمادین جشن‌های فرهنگ ایرانی و دلیل پیوندشان با شخصیت‌های همانند در فرهنگ‌های «هند و اروپایی»، در گرو بررسی‌های عمیق از راه روش‌های

دی، جدی، بز/ بزماهی

بهار مختاریان
9b520fd3b4df349268dfc6081cc487b4.jpg

دهمین صورت فلکی «بز/بزماهی» است و خورشید در این برج برابر با انقلاب زمستانی (از 2200 پ.م.)، دوباره متولد می شود. این زمانی است که ایرانیان با جشن یلدا تولد خورشید را جشن می گرفتند. می توان تصور کرد که نامگذاری این ماه به «خورماه» توسط بیرونی در آثارالباقیه بی ارتباط با این باور نباشد. درواقع، بازنمود آخرین گرمای  زندگی در نماد بزکوهی یا بزماهی نمودار می شد (Schwabe, 1951: 33).

سرور مردگان (2)

بروس لینکلن ترجمه ی سیما سلطانی
acropolis_2.jpg

مورد خاص: یونان
شاید بتوان گفت که بررسیِ بازتابِ شخصیتِ سرور مردگانِ هندواروپاییان باستان در اساطیر یونان، پیچیده‌تر از دیگر موارد است. نخست این که اساساً اساطیر یونانی فاقد شخصیت مهمی هستند که بتوان او را نخستین انسان نامید، اگرچه که قهرمانان بنیانگذارِ فراوانی وجود دارند که نخستین انسانِ شهرهای خاص محسوب می‌شوند، مانند کادموس، بانیِ شهر تب، کِکروپس بانیِ شهر آتن و از این قبیل. این قهرمانان معمولاً ربطی به میراث

تمامی حقوق این پایگاه برای «انسان شناسی و فرهنگ» محفوظ است.