سرآغاز

انسان شناسی اسطوره شناختی

اسطوره به مثابه گفتمان

س. پنرسلوام معرفی میثم یزدی
levi-strauss.jpg

این نظریه حول موضوع چگونگی مطالعه و به کارگیری اسطوره ها شکل می گیرد. از اندیشمندان این رویکرد می توان به الیاده، لوی استروس  و مالینوسکی اشاره کرد. در این تئوری پرسشهای بنیادین از جنس هستی شناسی و معرفت شناسی اسطوره ها می باشند. این نظریه بر کشف معنای اصلی پنهان شده در پس سمبلها و نمادها بنیان نهاده شده است...

اسطوره شناسی زیبایی شناختی لوی استراوس ِ بوریس وایزمن

میثم یزدی
9780521875295.jpg

استراوس اسطوره را به مثابه ابژه زیبا قلمداد می کند و وایزمن از این منظر زیبایی شناسی را به حوزه انسان شناسی وارد می سازد. مرکز دغدغه های استراوس از دید وایزمن اندیشه بدوی است که این اندیشه نوع یا شیوه  مواجهه با دنیاست. این شیوه اندیشیدن مبتنی بر منطق کیفیتهای ملموس/ منطق عینی است که امکان ارتباط یافتن اجزاء به یک کل جدید را میسر می سازد

زبان و اسطوره

سوزان ک. لانگر برگردان لیلا اردبیلی
index.jpg

این کتاب کم حجم ترجمه‌ایست از کتاب زبان و اسطوره، که حدود بیست و دو سال پیش پروفسور کاسیرر زمانی که مشغول نوشتن نیمه نخست اثر بزرگ  خود،  فلسفه صور نمادین بود، آن را نوشت. در این کتاب خواننده، به کمک اصطلاحاتی نسبتاً غیرفنی، با رویکرد فلسفی کاسیرر آشنا می‌شود. این مطالعه با نقد نظریه منفی‌نگر به اسطوره آغاز می‌شود، نظریه‌ای که چرایی پدید آمدن اسطوره را نوعی خطا می‌داند، به‌ویژه نوعی از

ستاره‌ی صبحگاه: اسطوره‌ای جدید از رومانتیسیسم تا سوررئالیسم

میشل لووی برگردان: رضا اسکندری
Dali

در میان راهبردهای رومانتیک برای افسون‌افکنی مجدد به جهان، استفاده از اساطیر جایگاه ویژه‌ای دارد. اسطوره ذخیره‌ای تمام‌نشدنی از نمادها و مثل‌ها، ارواح و دیوها، و خدایان و شیاطین را، در ملاقی جادویی سنت‌های پرشمار ارائه می‌کند. راه‌های بسیاری برای جستجوی این گنجینه‌ی خطرناک وجود دارد: ارجاع ادبی یا بوطیقایی به اسطوره‌ی کهن، مطالعه «آموخته‌شده»‌ی اسطوره‌شناختی، و تلاش برای خلق اساطیری نو. در شکل

رویکرد انسانشناختی به مناسک مذهبی

جبار رحمانی
af2.JPG

مناسک یکی از مهمترین پدیده های دینی است که در مطالعات انسانشناختی و جامعه شناختی جایگاه خاصی در فهم دین داشته است. عموما و بطور سنتی، مناسک را وجه رفتاری و عینی دین دانسته و اعتقادات یا اساطیر را وجه ذهنی و فکری دین تعریف کرده اند. بر اساس این پیش فرض ناگفته است که معمولا برای شناخت ادیان به سراغ باورهای آن دین رفته و توجه خاصی به مناسک دینی نمی شود.

اردیبهشت، ثور، گاو

بهار مختاریان
taurus.png

در اسطوره های بسیاری از ملت ها نمادپردازی گاو ردپای زیادی به جای گذاشته است. در هزاره ی چهارم پیش از میلاد صورت فلکی  گاو به جای حمل/بره در اعتدال بهاری قرار داشت. در یکی ازالواح به دست آمده از میانرودان در هزاره ی سوم پ.م. گفته می شود که سال جدید را همزمان با ورود خورشید به صورت فلکی گاو جشن می گرفتند

گیل‌گمش و منطقه‌البروج (منشاء نام صورت‌های فلکی)

لزلو هوزاریک برگردان سیما سلطانی
relief-depicting-gilgamesh-between-two-bull-men-supporting-a-winged-sun-disk-fr-tell-halaf-syria.jpg

احتمالاً ما هرگز نخواهیم دانست که به درستی نویسنده‌ی داستانِ شاه گیل‌گمش چه کسی بوده و نیز نخواهیم دانست که هدف نویسنده از نوشتن آن، به جز بیان احساسات چه بوده است؟ با این همه هنوز ممکن است راه دیگری وجود داشته باشد. حماسه در طولِ 12 فصل به اتفاقات زندگیِ گیل‌گمش می‌پردازد. داستان‌های اساطیری آمیزه‌ای از خیال و واقعیت هستند، همچنان که امروزه مورخان، گیل‌گمش را فرمانروایی می‌دانند که در حدود قرن 27 یا 28 پیش از میلاد می‌زیسته و پنجمین شاه از سلسله شاهان شهر اوروکِ بین‌النهرین بوده است.

پیوست: 

فروردین، حمل، بره/ وررَگ

بهار مختاریان
th4.jpg

منطقة البروج آسمان را به 12 بخش برابر تقسیم می کند. اما صورتهای فلکی در فضایی برابر تقسیم نشده اند و برخی بسیار نزدیک به هم اند و برخی دیگر ازهم بسیار دورند. چنین اتفاقی صرفا به این دلیل است که منطقة البروج طی دورانی سه هزار ساله شکل گرفته است. این 12 صورت فلکی به عنوان «خانه» در نظر گرفته می شدند که خورشید در سفر سالیانه ی خود در آنها هر ماه سکنی می گزید.

گفتگو با بهار مختاریان: ضرورت پیوند هنرپژوهی با شاخه‌های مرتبط در علوم انسانی

فاطمه امیراحمدی
Mokhtarian.jpg

 فرهنگ امروز/ فاطمه امیراحمدی: بهار مختاریان از اعضای مؤسس «انسانشناسی و فرهنگ» و مدیر گروه اسطورهشناسی و ادبیات کلاسیک در این مؤسسه است. وی تحصیلات خود را در دانشگاههای تهران، هامبورگ و توبینگن آلمان در «فرهنگ و زبانهای باستان» و «ایرانشناسی» به پایان رسانده است و اکنون عضو هیئت علمی دانشگاه هنر اصفهان و استادیار دانشکدهی هنر ادیان و تمدنها است.

اسفند، حوت، ماهیگ

بهار مختاریان
th.jpg

دوازدهمین صورت فلکی ماهی یا حوت برابر با ماه اسفند است. در آیکون های به دست آمده از این صورت فلکی، در برخی نمونه ها یک ماهی و در اکثر نمونه ها دو ماهی نمایش داده شده است. بیشتر این ماهی ها از نوع دلفین یا ماهی آزاد اند و  یکی در زیر و دیگری در بالای آن نشان داده شده و یا با رشته ای به هم پیوند خورده اند.

تمامی حقوق این پایگاه برای «انسان شناسی و فرهنگ» محفوظ است.