سرآغاز

فرهنگ روس و اسلاو

جنگ سرد فرهنگی روسیه و اوکراین

كلي نستراك برگردان پرتو شریعتمداری
mikhail_bulgakov.jpg

تصویر: میخائیل بولگاکف، قهرمان ملّی، اما قهرمان کدام ملّت؟
چندی پیش که رمان جذاب چهل قانون عشق به قلم نویسندة ترک، الیف شفق را می‌خواندم، چیزی دلم را می‌خراشید و آن مسکوت گذاشتن سهم ایران و زبان فارسی در میراث به جا مانده از مولانا و شمس بود. اگرچه در آن رمان از شمس به عنوان شمس تبریزی نام برده می‌شود، تبریز نه گویی جایی در ایران است و سند مالکیت مولانا گویی از ازل تا ابد به نام اهل قونیه بوده است.  درست است که چانه‌زنی بر سر ملّیت فرهنگ‌سازانی  که به همة بشریت تعلق دارند شاید به سقوط در پرتگاه شووینیسم تعبیر شود، اما من خوانندة فارسی‌زبان از این سکوت ممتد و حساب‌شده نویسندة ترک و

تفرقه بیش از پیش در اوکراین: انباشت سلاح در دونباس (لوموند دیپلماتیک: دسامبر 2014)

لوران ژسلن و سباتین گوبر برگردان شهباز نخعی
ukraine.gif

درهردوسوی خط جبهه، رسیدن سلاح های جدید بیم ازسرگیری نبردها در دونباس را برمی انگیزد.  پیروزی حزب ها درغرب اوکراین و ناتوانی جامعه بین المللی در دست یابی به یک مصالحه، هریک از دو اردوگاه را به تمایل به کاربرد زور وامی دارد.  مناطق تحت کنترل شورشیان، که ۶ ماه است از کی یف جدا شده اند، به شکلی پراکنده خود را سازماندهی می کنند.

درباره خاستگاه سیطره جوئی کنونی اکتبر : ۱۹۹۳ ظهور لیبرالیسم روسی از میان غرش توپ ها (لوموند دیپلماتیک: اکتبر 2014)

ژان-ماری شووییه برگردان منوچهر مرزبانیان
coup-detat-contre-gorbatchev-eltsin91-.jpg

تصویر: یلتسین
اغلب دوران حساسی را در پیدایش قدرت سیطره جوی جدید روسیه پنهان داشته اند. از سال ۱۹۹۳، مردم سنجه ای از آثار «درمان ضربتی» را به چشم دیدند که پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، اندیشه پردازان نظام بازار به تحمیل آن همت گماشته بودند. اکثریتی از نمایندگان مجلس کوشیدند تا راه و رسم دیگری را روا دارند، اما ”بوریس یلتسین“، رئیس کشور که به پشتیبانی دولت های غربی دلگرم بود به کنگره یورش برد.

قـدرت دوگانه و انقـلاب اکتبـر از تزهای آوریل تا روزهای ژوییه

آلن وود برگردان کوثر عقه خلردی
Lenin_and_stalin_crop.jpg

تصویر: لنین و استالین
زمانی که انقلاب ماه فوریه به وقوع پیوست قریب به اتفاق چهره های راهبر حزب بلشویک یا در خارج از کشور به سر می بردند یا در تبعید و از سیر پرسرعت رخدادگی حوادث در شگفتی بودند. لنین خود در زوریخ زندگی می کرد و به تازگی ابراز داشته بود که هم نسلان انقلابی روس وی هرگز رنگ انقلاب را نخواهند دید. ..

زمانی که اتحادشوروی برای اسراییل پدرخواندگی می کرد (لوموند دیپلماتیک: سپتامبر 2014)

میشل رئل برگردان شهباز نخعی
195153223.jpg

در ۱۷ ماه مه ۱۹۴۸، اتحاد جماهیر شوروی حکومت اسرائیل را، که ۳ روز پیش از آن تشکیل شده بود، به رسمیت شناخت (۱).  این کار که برای جنبش صهیونیسم پیروزی بزرگی بود، به منزله به نتیجه رسیدن سال های زیادی تلاش به حساب می آمد.  نخستین تماس ها درآغاز سال ۱۹۴۱ در لندن برقرار شد.  زمانی که اتحاد شوروی هنوز متحد آلمان نازی بود، خاییم وایزمن، رئیس سازمان صهیونیسم جهانی با ایوان مائیسکی، سفیر اتحاد

جنگ سرد جدید (لوموند دیپلماتیک: سپتامبر 2014)

سرژ حلیمی برگردان شهباز نخعي
130614-obama-putin--file-jsw-1110a.jpg

درسال ١٩٨٠، رونالد ریگان برای تبیین دیدگاه خود درباره روابط بین ایالات متحده و اتحاد شوروی این عبارت را به کار برد: «ما می بریم، آنها می بازند».  ١٢ سال بعد، جانشین بلافصل او در کاخ سفید، آقای جرج بوش، می توانست برای طی این راه به خود ببالد: «دنیایی که پیشتر به دو اردوگاه تسلیحاتی تقسیم شده بود، اکنون پذیرفته که تنها یک ابرقدرت بی رقیب وجود دارد و آن ایالات متحده امریکا است».  این پایان رسمی جنگ سرد بود.

پیگیری «انقلاب» یا نبرد با جدائی طلبی؟ شبه نظامیان اوکرائینی بر سر دوراهی (لوموند دیپلماتیک: سپتامبر 2014)

هلن ریشار برگردان منوچهر مرزبانیان
Neonazis-Ukraine-400x266.jpg

روز ۱۸ اوت ”پترو پروشنکو“ رئیس جمهور اوکرائین از ارتش و گردان های داوطلبان طرفدار دولت خواسته بود دست به دست هم دهند تا سنگرهای شورشیان هوادار روسیه را در شرق کشور در محاصره گیرند. از آغاز بهار، تهاجم ”کی یف“ دو هزار کشته برجای نهاده است. دولت بر رگ غیرت میهن پرستی معترضان زمستان گذشته دست گذاشته تا آنان را به جبهه ”دونباس“ بکشاند.

تروتسکی در تبعید

مجيد رهباني
Leon-Trotsky-007.jpg

لئون تروتسکی (1879 – 1940) القاب بسیاری دارد: نظریه‌پرداز مارکسیست، رهبر قیام پتروگراد، اولین کمیسر خارجی شوروی، بنیان‌گذار ارتش سرخ، فرمانده فاتح جنگ‌های داخلی، و ... . او اگرچه در 1924 و پس از درگذشت لنین، جانشین طبیعی وی محسوب می‌شد، اما در برابر جبهة متحد استالین، زینوویف و کامنیف شکست خورد. در 1927 از حزب بلشویک اخراج و سال بعد به آسیای میانه تبعید شد.

بحران ایالات متحد از عراق تا اوکراین

الکس کالینیکوس برگردان مهرداد امامی
obamaandfriendsatnato.jpg

در بحبوحه‌ی جنجال رسانه‌ها و گزارش‌ مقام‌های رسمی در باب دولت اسلامی جهادگرا (Isis) و نکوهش آن تنها یک چیز هویداست- هیچ‌کس سرنخی ندارد که چه باید کرد.
باراک اوباما هفته‌ی گذشته در نشست سران ناتو در نیوپورت با ژست مخصوص به خود خبر از شکل‌گیری «ائتلاف مرکزی» ده دولت برای «فرو نشاندن و شکست» دولت اسلامی داد.

رومن یاکوبسن

مریم فراهانی
Jakobson.jpg

زبان شناس 1896-1982
رومن یاکوبسن یکی از بزرگترین اساتید زبان شناسی قرن بیستم است. آثار او که فوق العاده متنوع و متعدد هستند، شامل زمینه های تخصصی دیگری نیز می شوند؛ به طوری که اغلب از معنای دقیق زبان شناسی فراتر می روند. وی که به همراه ان. اس. تروبتزکوی (N.S. Troubetzkoy) پایه گذار واج شناسی مدرن است، غنی ترین و ساده ترین شکل ساختارگرایی را ارائه می دهد. او سهم بزرگی در حذف مرزهای

تمامی حقوق این پایگاه برای «انسان شناسی و فرهنگ» محفوظ است.