سرآغاز

فرهنگ خراسان

شعر فارسی و عطار در شهر کتاب

گروه اخبار
IMAGE634622306592798497.jpg

وزن شعر فارسی از دیروز تا امروز
بیش از پنجاه‌ سال است که با تحقیقات پرویز ناتل خانلری، مسعود فرزاد، ابوالحسن نجفی، سیروس شمیسا، وحیدیان کامیار و ... باب مطالعات علمی و انتقادی در عروض جدید فارسی گشوده شده و رویکردهای نظری گوناگون در بررسی وزن شعر ایجاد شده است. به تازگی کتاب «وزن شعر فارسی از دیروز تا امروز» به کوشش امید طبیب‌زاده و به همت انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی منتشر شده که شامل مقاله‌های ارزشمندی

جایگاه نیشابور در صدر اسلام

نجمه موسی تبار، مريم شاداب فر
Sans titre.jpg

در مقاله حاضر با استناد به متون بجای مانده از مورخین صدر اسلام و گزارش حفاری‌های صورت گرفته در سال های 1938-1937م توسط هیئت اعزامی از موزه متروپلیتن به سرپرستی ویلکینسون به بررسی جایگاه سیاسی ،اقتصادی ،علمی و هنری نیشابور در صدر اسلام پرداخته شده است. تا دلیل اهمیت و اعتبار این شهر از دوران پیش از تاریخ تا قرون میانه اسلام بررسی شود.با استناد به منابع موجود، هدف این است که

پیوست: 

پیکره های باختری و پیکره ای از آن نوع در نیشابور

فاطمه کیانیان
Khor 7- 21 Dey 90-1.jpg

پیکره های باختری، چنانکه از نامشان پیداست نخست در استقرارهای سرزمین باختر و بلخ در شمال رشته کوه هندوکش و مناطق جنوبی آسیای مرکزی شناسایی شده اند. مجموعه این پیکره ها ویژگی های مشترکی دارند که در یک گروه طبقه بندی می شوند. مجموعه باستان شناسی مروی- بلخی( Bactria Margiana Archaeological Complex) یا به اختصار BMAC در بردارنده ی پیکره هایی است که تقریبا اکثر (همگی؟)

پیوست: 

اشیاء سفالی (گل پخته ) ازتپه بلوچ، شهر فیروزه نیشابور

عمران گاراژیان و فرشته اتابکی
Khorasan - Bastan- 4 Dey 90 - neyshabour.jpg

مقدمه
تپه بلوچ ارتفاعی به ظاهر طبیعی است. از دور و در چشم انداز تنها برآمدگی تپه ماهوری طبیعی به نظر می آید. اما برای شناسایی آثار باستانی براساس ناهمواری، یادگرفته ایم که به این دید مقدماتی اتکا نکنیم. الگوهای طبیعی در چشم انداز(مانند ارتفاع از سطح دشت، عوارض سطحی و جنس زمین) این مهم را تایید می کند که آنچه در سطح دشت مشاهده می شود طبیعی است نه فرهنگی!. بار نخست که  استقرار را بازدید کردیم با اینکه همکاران (آقایان

ریشه‌شناسی واژة خورشید (خراسان)

لیلا عسگری
sun.jpg

واژة فارسی خورشید در اوستا به صورت های hvarr- ، xvan ،ta hvarә-xšaē، آمده است. صورت hvar اوستایی در برخی از گویش ها مانند گورانی  هنوز به شکل hur باقی مانده است. فارسی میانه xvar-xšed، xvar. خور ، هور یا خورشید ایزدی است که  یشت ششم اوستا دربارة اوست. هور یا خور زمین و آنچه در آن است را پاکیزه نگه می‌دارد و اگر او نبود دیوان جهان را می آلودند و ویران می کردند، هر که او را

مهره ای سفالی با علامت های شمارشی- آغاز نگارشی؟ از تپه برج نیشابور

عمران گاراژیان و مریم عارف پور
Bastan.JPG

 صبحگاه بیست و یکم بهمن ماه 1383 بود. شبِ قبل باران آمده بود. در سطح تپه برج نیشابور با تمرکز قدم می زدیم. هدف ما جایابی محل هایی برای گمانه های لایه نگاری بود. در شمال غرب تپه ای[برج] که حدود چهارده هکتار وسعت دارد؛ روی سطحی هموار فرورفتگی کوچکی(در حد 5×5 سانیمتر) نظر مرا جلب کرد. مهره ای سفالی که از گل و نم اطراف جدا شده بود در میان فرورفتگی بود. ابتدا تصور کردم دوک یا سردوک است.

پیوست: 

فرهنگ ایران باستان در آثار عطار در شهر کتاب

گروه اخبار
12.jpg

تصویر: اسماعیل پور
عطار نیشابوری، میراث فرهنگ ایران باستان، میراث فرهنگ اسلامی، میراث تصوف خراسان و میراث شعر قبل از خود را در منظومه‌ی فکری و هنری خویش ذوب کرده و در صورت چند مثنوی و یک دیوان به آن‌ها شکل بخشیده است و شناخت تاثیرپذیری‌‌های عطار از آثار پیشین یکی از محورهای مهم عطارشناسی است.

گزارش مقدماتی پژوهش های باستان شناختی تپه بلوچ، شهر فیروزه، نیشابور

خیرالنساء جودی، مریم دژم خو؛ تصاویر: امیر محبعلی، اسحاق ریگی
Bastan- Khorasan - 21 Tir 90- Bastan.jpg

تپه بلوچ در حدود 20 کیلومتری غرب نیشابور واقع است. در شمال شهرستان تازه تاسیس فیروزه و شرق بنای باغ نشاط که بنایی از دوره پهلوی اول است قرار دارد. تپه در میان زمین های کشاورزی است. تپه بلوچ براساس اطلاعات شفاهی و اداری احتمالا در سال 1388 طی بررسی باستان شناختی شهرستان نیشابور شناسائی شد.

افسانه های قوچان

موسی الرضا غربی
Ketab- 19 Khordad 90- Ghouchan.jpg

ارجی،علی اصغر (1385)،افسانه های قوچان، مشهد: ماه جان ،280 صفحه
افسانه ها و به طور کلی ادبیات شفاهی به عنوان بخشی از فرهنگ معنوی هر مردمی همواره مورد توجه محققین و انسان شناسان بوده است ، افسانه های که به نوعی انعکاس زندگی و تجربه زیسته  مردم ، آرزوها ، آرمانها و دغدغه ها و ترسهای آنها هستند.

روزنامه سفر خراسان به همراهی ناصر الدین شاه

تهیه وتنظیم :موسی الرضا غربی
Ketab - safarnameye khorasan.jpg

میرزا قهرمان امین لشکر، روزنامه سفر خراسان به همراهی ناصر الدین شاه، به کوشش : ایرج افشار  و  محمدرسول دریاگشت(1374)، تهران : نشراساطیر، 296 صفحه ، مصور،
یکی از منابع که می تواند در نگارش دقیق تاریخ اجتماعی و سیاسی ایران  به محققین کمک  کنند سفرنامه

تمامی حقوق این پایگاه برای «انسان شناسی و فرهنگ» محفوظ است.