سی عکس از زرتشتیان شریف‌آباد اردکان

یوسف سرافراز
شریف‌آباد اردکان

مجموعه عکس پیش‌رو سی عکس از زرتشتیان شریف‌آباد اردکان است. « شریف‌آباد از نظر فرهنگی از دیرباز در میان زرتشتیان شاخص بوده است چنانکه از قرن نهم تا قرن دوازدهم دستورنشین ایران بوده یعنی بزرگ‌ترین موبد زرتشتیان (موبد موبدان) ابتدا در ترک‌آباد و سپس در شریف‌آباد ساکن بوده است و به پرسش‌های دینی زرتشتیان هند (پارسیان) پاسخ می‌داده...از آن پس شریف‌آباد کم‌کم بر اثر مهاجرت زرتشتیان به یزد و تهران و دیگر نقاط نفوذ گذشته خود را از دست داده است» ( اشیدری، 1383 :53 -54).

محله‌ی شریف‌آباد که در ضلع جنوب شرقی شهر اردکان واقع شده است تنها محله‌ای در این شهر است که اقلیت زرتشتی ساکن اردکان را در خود جای داده است. مجموعه عکس پیش‌رو سی عکس از زندگی زرتشتیان در این محله است. با این حال، برای جامعیت ترکیب کلی عکس‌ها، عکس‌هایی از دیگر فضاهای زرتشتی اردکان نیز در پرونده قرار گرفته‌اند.

عکس‌ها بنابر بافت فضایی و اجتماعی مقوله‌بندی شده‌اند. در اینجا برای آشنایی با محیط هر عکس، توضیح مختصری از هر کدام داده می‌شود. دخمه که در بخش بیرونی و غیرمسکون شهر بنا شده است محلی برای تدفین مردگان زرتشتی در فضایی باز بوده است. زیارتگاه چک چک که در فاصله‌ای شصت کیلومتری از شهر اردکان قرار دارد از مقدس‌ترین فضاهای زرتشتی است که تاریخ اسطوره‌ای آن به فرار دختر یزدگرد سوم، آخرین شاه ساسانی، از یورش اعراب و پناه آوردن به این منطقه باز می‌گردد. آتشکده در محله شریف‌آباد واقع شده است. عکاسی این فضا در 21 بهمن 1392 انجام شده است و پوسترهای مرتبط با سالگرد انقلاب 1357 که در ورودی آتشکده نصب شده‌اند در عکس‌ها مشهود‌اند. زرتشتیان شریف‌آباد، هر ساله برنامه‌ای در بزرگداشت سالگرد انقلاب برگزار می‌کنند. عکس‌های فضای عمومی تصویرگر حضور روزمره‌ی زرتشتیان در سطح محله هستند. انجمن زرتشتیان شریف‌آباد و دفتر رسمی مخصوص ازدواج زرتشتیان از جمله‌ی نهادهایی هستند که در بخش نهادها عکس‌هایی از آن‌ها آمده است. علاوه بر این، حضور زرتشتیان در محله‌ی شریف‌آباد در نام معابر هم نمود یافته است. آ‌ب‌انبار گشتاسپ از جمله‌ی آب‌انبارهایی است که در محله‌ی شریف‌آباد ساخته شده‌اند. علاوه بر این آب‌انبار، آب‌انبارهای دیگری نیز هستند که نام زرتشتی بر خود دارند که ساخته‌ی زرتشتیان هستند. تفسیرهای متفاوتی از جدایی قسمت پایاب آب‌انبار که در آب‌انبارهای این محله دیده می‌شود شده است. از جمله جدایی مرد و زن برای برداشتن آب و همچنین جدایی مسلمان و زرتشتی. در نهایت، عکسی تطبیقی از این محله آورده شده است. عکس اول را خانم نغمه نوروزی در اردیبهشت 1385 از یک دورهمی در کنار یکی از درهای آتشکده گرفته‌اند و عکس دوم نُه سال بعد، در تیر 1394 گرفته شده است.

پیوستاندازه
PDF icon 31565-489.pdf3.77 MB

دوست و همکار گرامی


چنانکه از ​فعالیت های داوطلبانه کانون ​«انسان شناسی و فرهنگ» و ​مطالب منتشر شده​ در سایت آن​ ​بهره می برید و انتشار آزاد این اطلاعات ​و استمرار این فعالیت ها را مفید می دانید، لطفا در نظر داشته باشید که در کنار همکاری علمی، نیاز به کمک مالی همه همکاران و علاقمندان نیز وجود دارد. کمک های مالی شما حتی در مبالغ بسیار اندک، می توانند کمک موثری برای ما باشند.

لطفا کمک های خود را به حساب زیر واریز کنید و در صورت دلخواه با ایمیل به ما اطلاع دهید.

شماره حساب بانک ملت: 117360766


شماره شبا: IR98 0120 0000 0000 0117 3607 66


شماره کارت: 7634-4916-3372-6104


به نام آقای رضا رجبی

نویسنده

سرافراز، یوسف

مطالب نویسنده