معرفی مجموعه مقالات دومین همایش ملی آسیب های اجتماعی در ایران (جلد چهارم)

لیلا حسین زاده

جلد چهارم از مجموعه مقالات دومین همایش ملی آسیب های اجتماعی در ایران، به مساله ی کجروی، بزهکاری و انحراف های اجتماعی می‌پردازد. این مجلد شامل 11 مقاله می شود و بیشتر مقالات تلاش کرده اند به عوامل اجتماعی (و بیشتر مرتبط با جامعه پذیری) موثر بر مساله ی بزه یا انحراف اجتماعی بپردازند؛ از این جمله در ارتباط با عاملیت خانواده مواردی چون نظارت و کنترل، حمایت عاطفی و وابستگی، گسیختگی، آشفتگی، وجود مجرم در خانواده و پایگاه خانواده  مدنظر قرار گرفته و همبستگی آنها با مساله ی بزه و انحراف سنجیده شده است. بعلاوه عاملیت رسانه ها در برخی مقالات طرح شده و تفاوت بین استفاده از رسانه ی خارجی یا داخلی در روی آوردن به بزهکاری به سنجش گذاشته شده است. در برخی مقالات نیز به تاثیر گروه دوستان، همسایگان و محله ی جرم خیز پرداخته می شود. همچنین یک مقاله بطور مستقل تاثیر پایگاه اجتماعی اقتصادی (ذهنی) و مقاله ای دیگر ارتباط علی دینداری با کجروی را مورد مداقه قرار داده اند. البته نتایجی که برخی مقالات گرفته اند ضرورتا باهم همپوشانی  ندارند؛ برای مثال در نتیجه گیری مقاله ای،  پایگاه خانواده رابطه ی علی چندانی با مساله ی بزه ندارد؛ حال آنکه مقاله ای دیگر (که کارآمدی تئوری فشار را در این مساله می آزماید) از طریق کشف روابط بین پایگاه خانواده و محرومیت نسبی و خشونت به مساله ی بزه می پردازد؛ این مقاله نهایتا چنین نموداری را در ارتباط با مساله‌ی بزه‌کاری طرح می کند:

                                     

پایگاه اجتماعی اقتصادی   نتیجه می دهد       کنترل استبداد والدین و محرومیت نسبی          (این هر دو نتیجه می دهند)          خشم و بزه‌کاری        خشم   خود نتیجه می دهد   بزه کاری

                                        

علاوه بر این ها مقاله ای با عنوان «پلیس محوری در مواجهه با آسیب ها و انحراف های اجتماعی» به نقد رویکرد پلیسی حاکم بر مواجهه با انحراف های اجتماعی پرداخته است؛ در این مقاله، نویسنده از سویی با جدا کردن تعریف انحراف اجتماعی (که به بدنه ی جامعه مربوط است) از جرم (که ارجاعی قانونی دارد و به دستگاه قضایی مربوط می شود) و از سوی دیگر با استفاده از تعاریف پلیس مدرن (در تقابل با پلیس سنتی)  شیوه ی دخالت پلیس در مسائل مربوط به انحراف اجتماعی را به نقد می کشد. نویسنده فعالیت های پلیس در طرح های اجتماعی طی سال های 1384 تا 1388 را فهرست می کند و از این طریق نشان می دهد که چگونه پلیس  با انحراف اجتماعی  به مثابه ی جرم مواجه شده است و در ضمن بیشتر از آنکه رویکردی پیشگیرانه داشته باشد همچون سیستم پلیسی سنتی تنبیه گرانه و امنیتی برخورد کرده است. ضمنا کنترل غیر رسمی پلیسی در  حوزه ی اجتماعی (همچون نصب دوربین در مدارس دخترانه یا اعمال تفکیک جنسیتی در اتوبوس‌های تهران-قزوین) از دیگر مواردی است که مورد نقد مقاله قرار می گیرد.

از دیگر موضوعات طرح شده در این کتاب،  مساله ی بازنمایی رسانه ای خشونت ها است که در مقاله ای تحت عنوان «نحوه ی بازنمایی خشونت شهری در اخبار بزه دیدگی زنان» بدان پرداخته می شود. نویسنده در این مقاله نشان می دهد که زن بزه دیده در اخبار روزنامه ها بیشتر به مثابه ی یک «دیگری » بازنمایی می شود و اخبار از دیدگاه این زنان محروم اند. ضمنا بازنمایی روزنامه ها از شهر به مثابه ی فضای ناامن برای زنان مورد توجه نویسنده قرار می گیرد. همچنین  اشاره می شود که چه نوع اخباری از تجاوز یا خشونت کمتر در رسانه ها گزارش می شوند.

در نهایت نیز مقاله ای با رویکردی تفسیری و از طریق مصاحبه با 12 بزه‌کار و بررسی پاسخ های سه تن از آنان، تلاش در علت یابی مساله ی بزهکاری دارد؛ در این مقاله نیز به محیط خانواده و پیوند خانوادگی، نیاز مالی و غیره پرداخته می شود.

معرفی جلد یکم

معرفی جلد دوم

معرفی جلد سوم

دوست و همکار گرامی


چنانکه از ​فعالیت های داوطلبانه کانون ​«انسان شناسی و فرهنگ» و ​مطالب منتشر شده​ در سایت آن​ ​بهره می برید و انتشار آزاد این اطلاعات ​و استمرار این فعالیت ها را مفید می دانید، لطفا در نظر داشته باشید که در کنار همکاری علمی، نیاز به کمک مالی همه همکاران و علاقمندان نیز وجود دارد. کمک های مالی شما حتی در مبالغ بسیار اندک، می توانند کمک موثری برای ما باشند.

لطفا کمک های خود را به حساب زیر واریز کنید و در صورت دلخواه با ایمیل به ما اطلاع دهید.

شماره حساب بانک ملت: 117360766


شماره شبا: IR98 0120 0000 0000 0117 3607 66


شماره کارت: 7634-4916-3372-6104


به نام آقای رضا رجبی

نویسنده

حسین زاده، لیلا

مطالب نویسنده