اعیاد کلیسای شرق آشوری ( عید ژانویه ، عید غسل تعمید)

فرزانه سجادپور

عيد ژانويه عيدا د گزورتا د ماران /?eoda de gezorta de maran/ اين عيد دنباله عيد ميلاد مسيح (ع ) است كه در اول ژانويه همزمان با اول كانون الثاني (تقويم آشوري) برگزار مي‌شود و در واقع با گذشت هفت روز ازجشن ميلاد مسيح (ع) عيد ژانويه تا تحويل سال بر پا مي‌گردد. در اين روز مردم در ساعات پاياني به كليسا مي‌روند و مراسم دعاي ويژه سال نو را بر گزار مي‌كنند. در ساعت 12 شب كه موعد تحويل سال است طبق يك سنت قديمي براي چند لحظه همه چراغ ها خاموش و سپس روشن مي‌شود. اين به منزله گذر از سال كهنه و ورود به سال جديد است. (اطلاع رسان شماره: 18) مراسم تبريك سال نو و جشن و پایکوبی در سالن كليسا و يا در منازل تا صبح ادامه پيدا مي‌كند. در روز سال نو مردم در كليسا جمع مي‌شوند و پس از خواندن دعا و نماز مجدداً به شادماني مي‌پردازند. ديد و بازديد از اقوام و دوستان همچنان ادامه دارد. آشوري‌ها به اين عيد شتا خا د تا به معني سال نو نيز مي‌گويند(اطلاع رسانان شماره: 4 و18). طبق يك رسم قديمي همزمان با تحويل سال ساعت 12 شب برخي از افراد نيت مي كنند و همزمان داخل يك ليوان بلورين مقداري آب و يك سفيده تخم مرغ مي‌ريزند. تقريباً يك روز بعد به سراغ ليوان مي‌روند و با توجه به شكل و وضعيت تخم مرغ در آب، آينده خود را پيشگويي مي كنند(اطلاع رسان شماره :5). در اين شب معمولاً تا صبح چراغ هاي منزل خاموش نمي‌شود چرا كه آشوري‌‌ها معتقدند كه با خاموش شدن چراغ ها، مهر و صفا از خانواده رخت مي بندد و به عبارتي چراغ خانواده خاموش مي شود(اطلاع رسان شماره: 15). عيد غسل تعميد مسيح عيدا د د نخا د ماران /?eida denxa de maran / به اين عيد ايپفاني نيز مي گويند. مسيح (ع) اولين مسيحي تعميد گيرنده توسط يحيي، آخرين پيامبر عهد عتيق بود. او پس از 40 روز روزه داري در كناررود اردن، تعميد يافت. سالروز اين حركت، در 6 ژانويه جشن گرفته مي‌شود و پس از عيد قيام مسيح (ع) بزرگترين جشن آشوري‌ ها است(اطلاع رسان شماره: 4). بر اساس يك سنت قديمي شب عيد، يك صليب نقره‌اي كليسا داخل آب قرار داده مي‌شود و صبح مراسم آن را از آب خارج مي‌كنند.مردم معتقدند اگر صليب يخ زده باشد،آن سال هوا سرد خواهد بود و در غير اين صورت هواي ملايم و گرمي را براي آن سال پيشگويي مي‌كنند. ضمناً دعاي مخصوص تعميد بر اين آب خوانده مي‌شود وسرود زير قرائت مي شود: “راز نهاني سه شخص قدوس الهي با تعميد ناجي ما آشكار گشت به هنگام تعميد مسيح، روح القدس به شكل كبوتر فرو آمد و بر سر او قرار گرفت او كه چراغ خانه است پدر، خشنودي و رضايتش را از پسر به بينايان ابراز كرد خجسته باد، خجسته باد آن كه از روي مهر و محبت پيكر انساني به خود گرفت و ما را توسط تعميدش نجات داد و پاك و مقدس گرداند و گناهان ما را در غسل خود شست” اين سرود اشاره آشكاري به حضور تثليث در مسيحيت دارد. برخي متألهان كليسايي نيز اولين ظهور و تجلي روح القدس را همين روز مي‌دانند و بنابراين مراسم تقديس نان و شراب در اين روز از ويژگي برجسته‌اي برخوردار است. علاوه بر اين، روز عيد تعميد براي مسيح (ع) ساقدوش يا پدرخوانده‌اي تعيين مي شود. در كليساي شرق آشوري، مردم با نوشتن نام خود برروي پاكت هاي حاوي پول در قرعه كشي شركت مي‌‌كنند كه برگزيده آن افتخار پدر خواندگي مسيح(ع) را در آن روز پيدا مي‌كند. فرد برگزيده قاري وا ناميده مي شود و افتخار دارد صليب تعميد يافته را پس از خروج از آب در دست بگيرد. مردم با نظم براين صليب بوسه مي‌زنند و به قاري وا تبريك مي گويند. از طرف گروه بانوان كليسا در همان شب يك مهماني به افتخار قاري وا ترتيب داده مي‌شود. حليم(هريسا) تهيه شده تناول شده و مردم به افتخار پدر خوانده مسيح (ع ) شادماني مي كنند.(اطلاع رسانان شماره: 21 و4). آبي كه صليب در آن تعميد يافته، آب مقدسي است که اغلب شركت كنندگان در مراسم ديني براي بردن اين آب به منزل از یکدیگر پیشی می گیرند. كشيشان و شماسان اين آب را در ظروف كوچك ریخته و به مردم تقديم مي‌كنند. عده اي اين آب را داخل خمير نان يا خمير شيريني عيد مصرف مي‌كنند و يا به بيماران مي‌نوشانند. برخي نيز با ريختن آن در پارچ آ ب حجم آن را افزايش داده، زمان بيشتري از آن بهره مي‌برند (اطلاع رسانان تحقیق :18 و4).

دوست و همکار گرامی


چنانکه از ​فعالیت های داوطلبانه کانون ​«انسان شناسی و فرهنگ» و ​مطالب منتشر شده​ در سایت آن​ ​بهره می برید و انتشار آزاد این اطلاعات ​و استمرار این فعالیت ها را مفید می دانید، لطفا در نظر داشته باشید که در کنار همکاری علمی، نیاز به کمک مالی همه همکاران و علاقمندان نیز وجود دارد. کمک های مالی شما حتی در مبالغ بسیار اندک، می توانند کمک موثری برای ما باشند.

لطفا کمک های خود را به حساب زیر واریز کنید و در صورت دلخواه با ایمیل به ما اطلاع دهید.

شماره حساب بانک ملت: 117360766


شماره شبا: IR98 0120 0000 0000 0117 3607 66


شماره کارت: 7634-4916-3372-6104


به نام آقای رضا رجبی

نویسنده

سجادپور، فرزانه

مطالب نویسنده