رازهای هفت گانه کلیساس شرق آشوری - قسمت دوم

فرزانه سجادپور

راز كهانت

كهنوتا / kahnouta / راز دست گذاري خادمان كليسا است. اين واژه با كاهن  ريشة مشتركي دارد. آشوري‌ها معتقدند اولين كاهن، حضرت عيسي(ع) بود چرا كه او اولين رابط بين انسان و خدا گرديد‌(اطلاع رسان شماره، 3).

اين رسم به اوايل مسيحيت باز مي‌گردد. در اعمال رسولان نقل شده كه با افزايش تعداد مسيحيان، اختلافاتي بين آن ها ايجاد شد. مسيحيان يوناني زبان گله مي‌كردند كه به بيوه زنان آن ها كمتر از بيوه زنان عبري توجه مي‌شود. از اين رو 12 حواري تصميم گرفتند 7 نفر را به عنوان نمايندة خود انتخاب كنند كه مانع بروز اختلاف در بين نوايمانان گردند. پس از گزينش اين افراد،“ رسولان برايشان دعا كرده دست بر سرشان گذاشتند و بركت دادند”(باب 6 ،آيات 1 الي 7) اين رسم بعدها تكرار شد و هرگاه رسولي يا فردي براي انجام عملي برگزيده مي‌شد، مراسم دست گذاري توسط افراد واجد صلاحيت برگزار مي‌گرديد. البته پيش از اين پولس و برنابا  توسط روح القدس دستگذاري شده و براي تبليغ دين مسيح (ع) راهي سفر شدند(اعمال رسولان، باب 13 . آيات 1 الي 4) .اين دستگذاري جنبه‌اي فرا عيني داشته و فقط از سوي دين باوران مسيحي مورد قبول است اما این سنت به طور یک امر دینی ادامه یافت و در حال حاضر وقتي قرار است فردي دريك سمت كليسايي مورد قبول واقع شود توسط بزرگان كليسا دستگذاري مي‌شود. اين راز كه خاص مردان است به پذيرنده فيض وقف زندگي و خدمت كردن به ديگران را مي‌دهد. آن چنان كه مسيح چنين كرد (اطلاع رسان شماره ،3)در صورتي كه صلاحيت يك شخص براي دستيابي به يك رتبه كليسايي تاييد شود، مراسم دستگذاري وي برگزار مي‌گردد. معمولاً دستگذاري‌ها را اسقف به بالا انجام مي‌دهد. مثلاً يك كشيش نمي‌تواند شماسي را دستگذاري كند. براي دستگذاري يك كشيش فقط يك اسقف كفايت مي‌كند اما در دستگذاري يك اسقف وجود سه اسقف يا يك متراپوليد (سر اسقف) لازم است. در مورد اسقف، حتماً بايد متراپوليد پيش از دستگذاري تحقيقات لازم را انجام داده باشد(اطلاع رسانان شماره، 2و4).  

مراسم دستگذاري، در جمع روحانيون ديني برگزار مي‌شود. و كمتر افراد عادي در آن شركت دارند. خوردن شراب مقدس در اين مراسم مرسوم است. معمولاً اسقف با خواندن دعاهايي از كتاب مقدس، سر فرد پذيرنده را لمس مي‌كند. (در حاليكه يك دستش بر سر فرد پذيرنده است، دعا را مي‌خواند). و سپس مقداري شراب مقدس به فرد مي‌نوشاند. مراسم پوشاندن لباس متناسب با رتبه فرد و همچنين بستن كمربند ويژه خدمت گذاري نيز در همين راستا صورت مي‌گيرد. علاوه بر افراد، كليساي تا زه تاسيس نيز دستگذاري مي‌شود كليسا بدن مسيح (ع) است چرا كه او تمام اعمال خويش را به كمك بدنش انجام مي‌داد. بنابراين كليسا در كهانت همچون مسيح (ع) است. هر گاه كليساي جديدي تاسيس شود پيش از آغاز به كار مراسم دستگذاري و تقديس آن توسط يك اسقف اجرا مي شود. نحوه دستگذاري نيز تقريباً شبيه خادمان كليسا است اما در اينجا كشيش دست خود را در قسمت مذبح قرار مي‌دهد و دعاهايي از كتاب مقدس را قرائت مي‌كند(اطلاع رسانان شماره ، 2 ،3 ،4 )

 

راز تعميد

آشوري‌ها به آن مامودي تا /mamoudita / مي‌گويند. راز تعميد به فرد فيض مسيحي شدن را اعطا مي‌كند. كه در آن فرد هم از طريق فرزند خدا مسيح (ع) و هم فرزندان كليسا (خادمان كليسا) مقدس مي شود. در انجيل يوحنا، تعميد به تولد دوباره تشبيه شده است(اطلاع رسان ،3)

اولين مسيحي كه غسل تعميد دريافت كرد، حضرت مسيح (ع ) بود. او در كنار رود اردن توسط يحيي تعميد دهنده، یحیی نبی - شستشو داده شد (متي، باب سوم، آيات 13  الي 17). بقيه ياران و حواريان مسيح نيز اغلب توسط يحيي، تعميد يافتند. بنابراين يكي از شرط هاي مهم مسيحي شدن، غسل تعميد گرفتن است. در ابتدا شخص خاصي متولي اين امر نبود و هر ايمان داري مي‌توانست ديگري را شستشو دهد ولي كم كم قوانين ويژه‌اي براي دريافت غسل تعميد توسط كليسا تدوين شد (ميلر، 115 : 1931). تعميد معمولاً در عيد قيام مسيح و پنطيكاست صورت مي گرفت و مخصوص بزرگسالان بود. فرد جامة سپيدي بر تن مي كرد و بعد از اين كه سه بار در آب فرو مي رفت (به نام پدر، پسر و روح القدس با روغن مقدس بر سينه او علامت صليب كشيده مي شد و به اين ترتيب فرد در مراسم عشاء رباني شركت مي‌كرد) (همان، 114 ؛ناس، 417 و416 : 1348).

از منظر آشوري‌ها ، تعميد باب مسيحيت است. فرد زماني مسيحي مي‌شود كه حتماً تعميد گرفته باشد يعني از زماني كه يك نفر بتواند مسيحي شود چه كوچك و چه بزرگ، او را تعميد مي‌دهند. معمولاً تعميد توسط يك كشيش انجام مي‌شود (اطلاع رسان شماره، 4).

امروزه از سنين كودكي براي بچه پدر و مادرخوب يا همان پدر و مادر خوانده تعيين مي‌شود. اين فرد موظف است در صورتي كه پدر و مادر واقعي كودك در تعليم ايماني كودك براي مسيحي شدن اهمال كنند او را آموزش دهد. در حال حاضر اكثر كودكان قبل از يك سالگي غسل تعميد مي گيرند(اطلاع رسان شماره، 10 ). پيش از شروع مراسم تعميد، كشيش با دعا كردن به نام عيسي مسيح (ع) كه برصليب جان داد از عناصر پليد و شيطان مي‌خواهد فرد تعميد گيرنده را ترك كنند. بنابراين شرط اوليه تعميد يافتن اقرار به ايمان است. اگر فرد بزرگسال باشد خود اين اقرار را مي‌كند، در غير اين صورت والدين بچه تعهد به دين مندي و اعتقاد مسيح (ع ) را اعلام مي‌كنند. سپس كشيش در كنار حوضچه تعميد بخش هايي از انجيل را كه مربوط به تعميد حضرت مسيح (ع) توسط يحيي و فرو آمدن كبوتر (نشان نزول روح القدس ) است، ذكر مي‌كند. با اين اوراد، روح القدس بر آب نزول مي كرد و آن را تقديس مي‌كند. بديهي است كه آب تعميد، يك آب معمولي است كه از اين طريق بر آن نماز خوانده مي‌شود. بعد فرد لباس هايش را در مي‌آورد و توسط كشيش با روغن مقدس تدهين مي‌شود. روغن نيز از ديگر نشانه‌هاي نزول روح القدس است. تقريباً فقط بخش هاي خاصي از بدن كودك مثل دست ها و پاها، سينه و پيشاني با روغن مسح مي‌شود اما بهتر است بدن وي به طور كامل روغن ماليده شود. سپس فرد يا كودك را به طور كامل داخل آب برده مي شود و اين نشانه حضور سه روزه مسيح (ع) در خاك است هم چنين كودك سه بار به نام پدر، پسر و روح القدس در آب فرو مي‌رود. كه به نوعي فرو شدن او در آب و خروجش، نماد مرگ در يك دوره زندگي و حيات يافتن در زندگي جديد است.مسح بدن كودك در كليسا به راز تثبيت مشهور است. كه فيض استوار ماندن و ثابت شدن در ايمان مسيحي تا آخرين لحظه را به فرد عطا مي‌كند و اين قوت را در فرد ايجاد مي‌كند كه حاضرباشد خونش را نيز به خاطر مسيح بريزد (اطلاع رسانان شماره ، 2 ،3 ، 4)

معمول است كه براي كودك لباس سفيدي تهيه مي‌كنند. البته اگر اين مساُله ممكن نشد از پارچة تازه براي او لباس مناسبي مي‌دوزند. كودك فقط پس ازغسل گرفتن، مي‌تواند نام شناسنامه‌اي بيابد و نامش در دفاتر رسمي ثبت گردد. معمولاً پس از پايان مراسم در كليسا حاضرين با شيريني و شكلات پذيرايي مي‌شوند. (اطلاع رسان شماره ، 11 و10 م .ش)

پس از پايان مراسم كليسا معمولاً افراد در منزل خود جشني را برگزار مي‌كنند كه وسعت آن تابعي از شرايط اقتصادي فرد است. برخي با ناهار يا شام از افراد پذيرايي مي‌كنند و برخي نيز به يك عصرانه مختصر اكتفا مي‌‌كنند ولي مرسوم است كه اغلب خانواده‌ها در پايان مراسم به دعوت شدگان مجسمه‌اي هديه مي‌كنند. نوع مجسمه با توجه به جنسيت كودك تعيين مي‌شود. يعني مجسمه پسر وقتي فرزند پسر باشد به ميهمانان اعطا مي‌شود و بر عكس (اطلاع رسانان شماره ،18،20،11)

 

 

دوست و همکار گرامی

چنانکه از مطالب و مقالات منتشر شده به وسیله «انسان شناسی و فرهنگ» بهره می برید و انتشار آزاد آنها را مفید می دانید، دقت کنید که برای تداوم کار این سایت و خدمات دیگر مرکز انسان شناسی و فرهنگ، در کنار همکاری علمی،  نیاز به کمک مالی همه همکاران و علاقمندان وجود دارد.

کمک های مالی شما حتی در مبالغ بسیار اندک، می توانند کمک موثری برای ما باشند:

شماره حساب بانک ملی:

0108366716007

شماره شبا:

 IR37 0170 0000 0010 8366 7160 07

شماره کارت:

6037991442341222

 

به نام خانم زهرا غزنویان

 

دوست و همکار گرامی


چنانکه از ​فعالیت های داوطلبانه کانون ​«انسان شناسی و فرهنگ» و ​مطالب منتشر شده​ در سایت آن​ ​بهره می برید و انتشار آزاد این اطلاعات ​و استمرار این فعالیت ها را مفید می دانید، لطفا در نظر داشته باشید که در کنار همکاری علمی، نیاز به کمک مالی همه همکاران و علاقمندان نیز وجود دارد. کمک های مالی شما حتی در مبالغ بسیار اندک، می توانند کمک موثری برای ما باشند.

لطفا کمک های خود را به حساب زیر واریز کنید و در صورت دلخواه با ایمیل به ما اطلاع دهید.

شماره حساب بانک ملت: 117360766


شماره شبا: IR98 0120 0000 0000 0117 3607 66


شماره کارت: 7634-4916-3372-6104


به نام آقای رضا رجبی

نویسنده

سجادپور، فرزانه

مطالب نویسنده