پروژه دوخانگی فرانسوی؛ تحقق هویت خانوادگی (6)

سوفی شوالیه برگردان نازنین دلنواز

خانم لمانت زن سالخورده ای است که تمام طول عمرش را در کارخانه های نانتر کار کرده است. مانند اکثر اطلاع رسان های من، او نیز به طور مشترک با خواهران و برادرانش، مالک یک اقامتگاه خانوادگی بزرگ در منطقه آردنس واقع در شمال فرانسه است. ساختمان به طور جدی نادیده انگاشته شده است. آسیب ناشی از جنگ، با توجه به موقعیتش در میان میدان های هر دو جنگ جهانی، هرگز تعمیر نشده است.

سکونتگاه خانوادگی

خانم لمانت[1] زن سالخورده ای است که تمام طول عمرش را در کارخانه های نانتر[2] کار کرده است. مانند اکثر اطلاع رسان های من، او نیز به طور مشترک با خواهران و برادرانش، مالک یک اقامتگاه خانوادگی بزرگ در منطقه آردنس[3] واقع در شمال فرانسه است. ساختمان به طور جدی نادیده انگاشته شده است. آسیب ناشی از جنگ، با توجه به موقعیتش در میان میدان های هر دو جنگ جهانی، هرگز تعمیر نشده است. اعضای خانواده با وجود نداشتن بودجه ای برای تعمیر، هنوز تصمیم دارند که کالبد ساختمان را همراه با تمام وسایل داخلش حفظ کنند. با این حال، به علت وضعیت اسفناک و فقدان وسایایش، تاکنون هیچ یک از اعضای خانواده تعطیلات را در این خانه نگذرانده اند. خانم لمانت اغلب  در مورد خانه "خود" صحبت می کند و از وسایل خانوادگی عتیقه آن توصیفاتی سرزنده ارایه می دهد.

می توان اینگونه بحث کرد که پیوندهای درونی ایجاد شده توسط اجداد خانم لمانت، هرچند کهنه و قدیمی[4]، هنوز آنجا هستند. روند کهنه سازی (فسیل شدن)[5]  زمانی که اشیا نه استفاده و نه دیده شوند، اما هنوز در آن مکان باقی بمانند، اتفاق می افتد. با این حال، حتی اگر ساختمانی اصلا استفاده نشده یا به ندرت استفاده شود، چنانچه تزیینات آن بارها و بارها در گفتگوها بازفعال شود، لزوما به فرایند کهنه سازی سقوط نمی کنند. در خصوص مورد خانم لمانت، مفهوم بازفعال سازی مداوم، نه تنها از کهنه سازی جلوگیری می کند، بلکه نمادزدایی نیز می نماید. ملاقات های سالانه خانواده در اقامتگاه خانوادگی نیز در خدمت همین هدف است.         

در فرانسه، یک تاریخ تجسم اصل و نسب در فرهنگ مادی، به طور خاص در اقامتگاه خانوادگی، وجود دارد. اشیا و کالبد ساختمان ها "دربرگیرنده"[6] اصل و نسب در طول زمان می شوند.[7] این کارکردِ "نگه داری خوشاوندان"[8]، اغلب خانواده ی گسترده را شامل می شود. خرید یک اقامتگاه خانوادگی لزوما مرتبط با بعد هویتی نیست و نیاز به بودن در یک روستای خانوادگی ندارد. هدف، ایجاد لنگرگاهی نمادین از اصل و نسب در یک فضای مادی شده است: خانه ای که خانواده به صورت انحصاری یا مشترک، مالک آن است  و دارایی هایی را نگه داری می‌کند.   

اقامتگاه خانوادگی به همان میزانِ برخی اشیای جوامع سنتی، جدایی ناپذیر شده است. آن ها بیرون از تبادلات بازار خریده می شوند. زمان، نقش بنیادینی در این ساخت بازی می کند؛ فرآیند "لنگر انداختن" به شکل الزام آوری طولانی است. ساختمان ها و اشیای داخلشان به آرامی، بیرون از فضای کالاهای بازاری که نهایتا جدایی ناپذیر می شوند، دست به دست می گردند. اقامتگاه های قدیمی تر در خانواده در مطالبه شان قانونی تر هستند. در جوامع سنتی، شجرنامه های ساخته شدهِ قدیمی تر در اصل و نسب، مشروع ترند.

با توجه به اینکه محتویات و دکوراسیون اقامتگاه خانوادگی نیز جدایی ناپذیر هستند، هیچ یک از اعضای خانواده مبلمان و وسایل خانه را از اقامتگاه خانوادگی به اپارتمان خود منتقل نمی کند. این امر نه تنها به دلایل کاربردی است، زیرا این قطعات قدیمی مبلمان اغلب برای یک آپارتمان بیش از اندازه بزرگ هستند، بلکه به دلایل سمبلیک نیز هست، زیرا این آثار به اقامتگاه خانوادگی تعلق دارند. یک پیوند قوی میان دکور و خود کالبد ساختمان، میان معماری و سبک مبلمان وجود دارد.

این عمل، اختلافی در تمایز آشنای غربی میان اموال منقول و غیرمنقول به ارمغان می آورد که مبلمان اقامتگاه خانوادگی  قمست غیرمنقولی از ساختمان است. در اینجا، موضوع با مقایسه مورد فرانسوی با جامعه سنتی مائوری نیوزلند روشن خواهد شد.  

در تحلیل دوباره او از مورد مائوری، که اولین بار توسط مارسل موس[9] در کتاب معروفش "هدیه"[10] توصیف شده است، آنت وینر[11] (1985) برخی اشیا را همچون "ثروت جدایی ناپذیر"[12] برشمرده است، به معنی اشیا منقولی که به غیرمنقول تبدیل می شود زیرا آنها به خاستگاه اصلی خود گره خورده اند. وینر میان دو نوع ثروت جدایی ناپذیر تفاوت قایل می شود: دارایی هایی که به موقعیتشان گره خورده اند و دارایی هایی که تحت شرایط مشخصی، اجازه داد شده به گردش درآیند و قرض داده شوند.

اقامتگاه خانوادگی فرانسوی به لحاظ فیزیکی در تامین امنیت حقوق آبا و اجدادی فرزندان، بیشتر از سنگ ها و استخوان های مقدس مائوری که معتقدند اصل و نسب را به محل موقعیت محکم می کند کارکرد دارد. در مورد فرانسوی ها، یک نفر می تواند از ساختمان یا بازار کالا، لنگرگاه اصل و نسبش را خلق کند، درست همان طور که یک نفر با استخوان‌ها این کار را می‌کند. این رو، اقامتگاه خانوادگی می تواند خریداری شود اما هرگز یا فقط تحت شرایط خیلی ویژه می تواند دوباره به فروش رود.            

اشیای مائوریایی که اجازه داده می شوند به گردش درآمده و قرض داده شوند، قابل مقایسه با برخی اشیا در ساختمان های لس فونتلس هستند. گرچه این نوع مبلمان و وسایل تزیینی از طریق تعلق ذاتی شان به صاحبان اخیر خود که آن ها را با خصوصیات عاطفیشان آغشته اند، فهمیده می شوند، اما آنها می توانند به عنوان قرض به نسل بعد، به ارث برده شوند و از خاستگاه موقعیتی خودشان جدا شوند. هر دو نوع دارایی ها همچون وسیله هایی برای آوردن گذشته به حال هستند.

 

[1] Lemant

[2] Nanterre

[3] Ardennes

[4] fossilized

[5] fossilization

[6] contain

[7]  اقامتگاه خانوادگی نه تنها برای اقامتگاه های فرانسوی لس فونتلس، بلکه برای یک ایتالیایی، خانم لورال، نیز مهم است. در یک دوره از مشکلات زناشویی، او آپارتمان نانتر را برای مراقبت از اقامتگاه خانوادگی خود در ایتالیا ترک کرد.

[8] kin keeping

[9] Marcel Mauss

[10] The Gift

[11] Annette Weiner

[12] inalienable wealth

 

این مطلب، ترجمه بخشی از فصل هفتم کتاب «در خانه، یک انسان‌شناسی فضای خانگی» نوشته  سوفی شوالیه است.

ادامه دارد...

 

پروژه دوخانگی فرانسوی؛ تحقق هویت خانوادگی (1)

پروژه دوخانگی فرانسوی؛ تحقق هویت خانوادگی (2)

پروژه دوخانگی فرانسوی؛ تحقق هویت خانوادگی (3)

پروژه دوخانگی فرانسوی؛ تحقق هویت خانوادگی (4)

پروژه دوخانگی فرانسوی؛ تحقق هویت خانوادگی (5)

 

صفحه شخصی نازنین دلنواز در انسان‌شناسی و فرهنگ

 

 

دوست و همکار گرامی


چنانکه از ​فعالیت های داوطلبانه کانون ​«انسان شناسی و فرهنگ» و ​مطالب منتشر شده​ در سایت آن​ ​بهره می برید و انتشار آزاد این اطلاعات ​و استمرار این فعالیت ها را مفید می دانید، لطفا در نظر داشته باشید که در کنار همکاری علمی، نیاز به کمک مالی همه همکاران و علاقمندان نیز وجود دارد. کمک های مالی شما حتی در مبالغ بسیار اندک، می توانند کمک موثری برای ما باشند.

لطفا کمک های خود را به حساب زیر واریز کنید و در صورت دلخواه با ایمیل به ما اطلاع دهید.

شماره حساب بانک ملت: 117360766


شماره شبا: IR98 0120 0000 0000 0117 3607 66


شماره کارت: 7634-4916-3372-6104


به نام آقای رضا رجبی