تبادلات احساسی زنان بیوه ی جنگ در گفتمان ایثار

لادن رهبری

تفاوت میان مرگ و شهادت در فرهنگ ایرانی- اسلامی واقعیتی انکارناپذیر است. مرگ سرنوشتی محتوم و روزمره تصور می­ شود در حالی که شهادت صعود به یکی از بلندترین رده­ های ارزشی ممکن به شمار می ­آید. از خود گذشتگی برای درک گفتمان شهادت مفهومی کلیدی است؛ چراکه شهادت در واقع درگذشتن از مهم­ ترین دارایی هر انسان، یعنی زندگی اوست. تلفات و خاطرات جنگ هشت ­ساله ­ی ایران و عراق که در سال 1359 آغاز شد و 8 سال ادامه یافت، منشا تقویت گفتمان شهادت و ازخودگذشتگی در فرهنگ ایرانی معاصر بوده است. در این جنگ، شهادت صدها هزار رزمنده ­ی ایرانی که عموما مرد بودند، موجب تنها ماندن زنان بسیاری شد که همسران خود را در جنگ از دست داده بودند.

این مطالعه با استفاده از چهارچوب نظریه­ ی جامعه­ شناختی مبادله و با استفاده از روش کیفی مصاحبه، به بررسی ابعاد از خود گذشتگی همسران شهدای جنگ ایران و عراق پرداخته است که پس از شهادت همسران خود، تن به ازدواج مجدد نداده­ اند. حجم نمونه از میان زنانی انتخاب شده است که در زمان شهادت همسر در سنین 18 تا 30 سالگی قرار داشته­ و امکان ازدواج مجدد برایشان فراهم بوده است. نظریه­ ی مبادله اشاره می­ کند که افراد همواره منابع ارزشمند خود را (مانند زمان، مهارت، انرژی، پول و ...) برای کسب پاداش­ هایی مادی مانند ثروت و انتزاعی مانند منزلت مبادله می­ کنند. این مطالعه به بررسی فرآیند مبادله، طرفین مبادله و پاداش­ و تنبیه ­های تقویت­کننده ­ای می ­پردازد که همسران شهدا را از ازدواج مجدد منصرف کرده و به سوی پاداش­ های جایگزین احساسی و ارزش ­های فرهنگی - اخلاقی در چهارچوب گفتمان شهادت سوق داده است.

فایل مقاله "تبادلات احساسی در گفتمان ایثار و شهادت" که در اولین همایش بین المللی ایثار و شهادت (برگزار شده توسط بنیاد ستارگان و دانشگاه تهران) ارائه شده است به پیوست می باشد.

 

Ladan Rahbari

PhD candidate in sociology and lecturer at the University of Mazandaran

E-mail: Rahbari.umz@gmail.com

 

 

 

پیوستاندازه
PDF icon 20070.pdf391.11 KB

دوست و همکار گرامی


چنانکه از ​فعالیت های داوطلبانه کانون ​«انسان شناسی و فرهنگ» و ​مطالب منتشر شده​ در سایت آن​ ​بهره می برید و انتشار آزاد این اطلاعات ​و استمرار این فعالیت ها را مفید می دانید، لطفا در نظر داشته باشید که در کنار همکاری علمی، نیاز به کمک مالی همه همکاران و علاقمندان نیز وجود دارد. کمک های مالی شما حتی در مبالغ بسیار اندک، می توانند کمک موثری برای ما باشند.

لطفا کمک های خود را به حساب زیر واریز کنید و در صورت دلخواه با ایمیل به ما اطلاع دهید.

شماره حساب بانک ملت: 117360766


شماره شبا: IR98 0120 0000 0000 0117 3607 66


شماره کارت: 7634-4916-3372-6104


به نام آقای رضا رجبی

نویسنده

رهبری، لادن

مطالب نویسنده