اندیشه های تصویری (17): عشق

ناصر فکوهی

آیا عشق را می توان به مثابه محصولی اجتماعی در میان کننش های فردی و گروهی تحلیل کرد؟  پاسخ به این پرسش شاید بستگی  به آن داشته باشد که واحد زمانی / مکانی این «واقعه» را در چه موقعیتی قرار دهیم، یا اصولا به آن به چشم یک «واقعه» نگاه کنیم یا آن را یک «فرایند» بدانیم چه واقعی چه خیالین. بدین ترتیب هر اندازه واحد «مقطعی» تر شود، وابستگی آن به «حادثه»  به ویژه «حادثه بیولوژیک»  بیشتر می شود و برعکس هر اندازه واحد شکل  «پیوستاری» تری پیدا کند، قاعدتا باید نظام بیولوژیک با نظامی  از روابط و داده های اجتماعی – فرهنگی تکمیل شود که به آن یک فرایند خطاب می کنیم. عشق بیولوژیک، چه در قالب  تعلقی (توتمی) و چه در قالب  ممنوعیت (تابویی) آن، کمابیش از قوانینی  طبیعی تبعیت می کند که برغم گوناگونی، انعطاف پذیری و پیچیدگی شان، بنابر گونه  و موقعیت تطوری  آن، محدودیت های خود را را بر نظام های عصبی/ الکترونیک / شیمیایی شناخت تحمیل می کنند.  این در حالی است که عشق فرهنگی باز هم در هر دو جنبه اش ، می تواند درون نظام زبان شاختی - شناختی انسان فردی  و گروه انسانی، تعبیر و تفسیر شود و بنابراین  «گناه» را بدل به نقطه اتکا و ابزاری در سنجش این تفسیر پذیری بدل کند. «زیبایی ِ شرارت» در معنایی که بتای به روابط جسمانی می دهد، و ساد تا به انتهای منطقی، جنون آمیز و جنایت بارش به پیش می کشاندش، شاید عشق هایی باشند به شدت بیولوژیک که در تفسیری به شدت فرهنگی جای داده شده اند.  هم از این رو در  ساختارهای زبانی انسان  و به ویژه ساختارهای فرازش یافته زبانی- ادبی اش، «عشق معصومانه» اغلب عشقی خنثی، سرد، بی جان  و حتی بی حاصل است که بیشتر باید آن را  یک «ضد عشق» به حساب آورد؛ و برعکس عشق تخطی گرایانه، ویرانگر، سوزان،  دوزخی، دیوانه وار و بی پرده، عشق در ذاتی ترین معنای آن، در معنایی شورشی و سرکش؛ ولو آنکه در نخستین این دو ضمانتی دائم در «موفقیت» بی نتیجه وجود داشته باشد و در دومینشان ضمانتی همیشگی در شکست یا سقوط لذت بخشش.  

 

 

پرونده ی «ناصر فکوهی» در انسان شناسی و فرهنگ
http://anthropology.ir/node/9132

 

نوشته های پیشین در این ستون :

اندیشه های تصویری(1): کتاب
http://anthropology.ir/node/16098

اندیشه های تصویری(2): پایان جهان
http://anthropology.ir/node/16276

اندیشه های تصویری(3): پوست
http://anthropology.ir/node/16355

اندیشه های تصویری(4): موزه ها
http://anthropology.ir/node/16451

اندیشه های تصویری(5): کودکی
http://anthropology.ir/node/16549

اندیشه های تصویری(6): دوزخ
http://anthropology.ir/node/16691

اندیشه های تصویری (7): لذت
http://anthropology.ir/node/16820

اندیشه های تصویری (8): زمان
http://anthropology.ir/node/16948

اندیشه های تصویری(9): انسان بودگی
http://anthropology.ir/node/17117

اندیشه های تصویری (10) : درد
http://anthropology.ir/node/17405

اندیشه های تصویری(11): شکل ها
http://www.anthropology.ir/node/17656

اندیشه های تصویری(12): هذیان
http://www.anthropology.ir/node/17837

اندیشه های تصویری (13): مردانگی
http://www.anthropology.ir/node/18186

اندیشه های تصویری (14): محاکمه
http://anthropology.ir/node/18476

اندیشه های تصویری(15): صدا
http://www.anthropology.ir/node/18803

اندیشه های تصویری(16): مرگ
http://www.anthropology.ir/node/19472
 

 

 

دوست و همکار گرامی


چنانکه از ​فعالیت های داوطلبانه کانون ​«انسان شناسی و فرهنگ» و ​مطالب منتشر شده​ در سایت آن​ ​بهره می برید و انتشار آزاد این اطلاعات ​و استمرار این فعالیت ها را مفید می دانید، لطفا در نظر داشته باشید که در کنار همکاری علمی، نیاز به کمک مالی همه همکاران و علاقمندان نیز وجود دارد. کمک های مالی شما حتی در مبالغ بسیار اندک، می توانند کمک موثری برای ما باشند.

لطفا کمک های خود را به حساب زیر واریز کنید و در صورت دلخواه با ایمیل به ما اطلاع دهید.

شماره حساب بانک ملت: 117360766


شماره شبا: IR98 0120 0000 0000 0117 3607 66


شماره کارت: 7634-4916-3372-6104


به نام آقای رضا رجبی

نویسنده

فکوهی، ناصر / مدیر انسان شناسی و فرهنگ

مطالب نویسنده