اندیشه های تصویری(5): کودکی

ناصر فکوهی (طرح: ایرج اسماعیل پور قوچانی)

کودکی، تصویری از گذشته ای پاک و از دست رفته و از معصومیتی تخریب شده، از بهشتی گمشده، جزیره آرامی در دریایی بی موج، از نبود زمان و مکان، از رنگین کمان بی پایانی و مرطوب بر صحنه و میدانی تصور می شود که با آغاز نمایش زندگی اجتماعی دوران پختگی، جای خود را به بی رحمی و بلاهت و پوچی و افسارگسیختگی بوالهوسی بازی بزرگان می دهد.  کودکان، زیبایند و هولناک، زیبایند زیرا می توانند چیزی نباشند که خواهند بود و هولناک زیرا چیزی خواهند شد که خواهند شد. در هر کودکی، صداقتی موج می زند که برای ورود به سرزمین انسانی باید قربانی اش کند و در هر کودکی تمایلی برای آنکه زودتربه این مرز برسد. شاید هم بتوان به این  خط به شکلی واژگون نگریست، تمایلی حسرت بار به بازگشت به کودکی به پیش از شروغ زندگانی، بازگشتی به زهدان زندگی؛ تمایل به بازیافتن معصومیت دست رفته و خیالی باطل به اینکه می توان معصومیت قربانی شده بر محراب  زندگی اجتماعی، روح فروخته شده به جامعه فاستوسی  را باز یافت و باز پس گرفت. کودکی، شاید، همان ناکجا آبادی باشد که انسان ها هرگز نتوانستند از ذهن خود بیرون برانند، همان مادر طبیعتی که پیوسته تلاش می کنند به آغوشش برگردند، اما آن هنگام که در این آغوش قرار می گیرند در نهایت کاری نمی کنند جز خنجر کشیدن و فرود آوردن آن بر قلب تپنده ای که حیات را برایشان به ارمغان آورده است. مادر طبیعت از کودکانی که زاییده است می ترسد، می ترسد که ما را در آغوش بگیرد، زیرا بیشتر و بهتر از هر کسی می داند که خیال کودکی فرشته گون، خیالی بیش نیست، بهتر از هر کسی می  داند که نگونبختی کودکان در آن است که چاره ای جز  خروج از کودکی ندارند، همانگونه که  نگونبختی انسان در آن بود که برای انسان شدن چاره ای جز آن نداشت که از بهشت بیرون رانده شود. انتخابی مهیب میان پاکی و معصومیت از یک سو، فرهنگ و زندگی از سوی دیگر. و پرسش نهایی آنکه آیا می توان کودکی را به فرهنگ بازگرداند؟ آیا فرهنگی برون آمده  و باز پیوسته به طبیعت هرگز وجود داشته و یا هرگز می تواند وجود داشته باشد؟ نگاهی به سرنوشت انسان ها، آنچه با خود و با دیگر موجودات کرده اند و هر روز می کنند،  چندان  نمی تواند امید و خوش بینی را در ما زنده کند. 

ستون مشترک انسان شناسی و فرهنگ و روزنامه اعتماد(صفحه آخر، شنبه ها)

این ستون در روز شنبه 14 بهمن 1391 منتشر شده است.

نوشته های پیشین در این ستون :

اندیشه های تصویری(1): کتاب
http://anthropology.ir/node/16098

اندیشه های تصویری(2): پایان جهان
http://anthropology.ir/node/16276

اندیشه های تصویری(3): پوست
http://anthropology.ir/node/16355

اندیشه های تصویری(4): موزه ها
http://anthropology.ir/node/16451

 

پرونده ی «ناصر فکوهی » در انسان شناسی و فرهنگ
http://anthropology.ir/node/9132

 

دوست و همکار گرامی


چنانکه از ​فعالیت های داوطلبانه کانون ​«انسان شناسی و فرهنگ» و ​مطالب منتشر شده​ در سایت آن​ ​بهره می برید و انتشار آزاد این اطلاعات ​و استمرار این فعالیت ها را مفید می دانید، لطفا در نظر داشته باشید که در کنار همکاری علمی، نیاز به کمک مالی همه همکاران و علاقمندان نیز وجود دارد. کمک های مالی شما حتی در مبالغ بسیار اندک، می توانند کمک موثری برای ما باشند.

لطفا کمک های خود را به حساب زیر واریز کنید و در صورت دلخواه با ایمیل به ما اطلاع دهید.

شماره حساب بانک ملت: 117360766


شماره شبا: IR98 0120 0000 0000 0117 3607 66


شماره کارت: 7634-4916-3372-6104


به نام آقای رضا رجبی

نویسنده

فکوهی، ناصر / مدیر انسان شناسی و فرهنگ

مطالب نویسنده