واژگان مردم شناسی شیعه

پیمان اسحاقی
یکی از نیازهای عمده هر رشته پژوهشی فراهم بودن شماری از واژگان اصلی موجود در آن رشته است. این بانگ واژگان می تواند محققین را در پژوهش های خود، خصوصا در جستجوی عبارات و مفاهیم محتمل، یاری نماید. در این نوشتار بر آن بوده ایم تا شماری از اصلی ترین واژگان موجود در  فرهنگ شیعه را جمع آوری نماییم. بدیهی است که این واژگان کامل نیست و نیازمند افزون سازی و تکمیل است که امیدواریم در ویرایش های بعدی این مجموعه ارائه گردد.

آ و الف )
آب نیسان، آستانه، آش، آیه سخره، آئین، ابوالفضل علیه السلام، اجنه، ادعیه، اذن دخول، اربعین، اردهال، ازدواج موقت ، استخاره، استخاره ذات الرقاع، استسقا، استغفار، اسم اعظم، اصحاب کسا، اشک، اعمال مشترکه، اطعام، افطاری، ام ابیها، ام البنین، امام، امام باره، امام زاده، امام زاده حمزه شهر ری، امام زاده داود، امام زاده سید محمد (در جاده سامر)، امام زاده صالح، اموات، انگشتر، ایام البیض، ائمه علیهم السلام،


ب )
بارگاه، باغ فدک: فدک، بسمله، بقعه، بقیع، بیت الاحزان، بنی هاشم، بی بی، بیرق، بیست و هشتم صفر،

پ )
پرچم، پنج تن،

ت )
تابوئیک، تابوت واره، تاسوعا، تبرک، تجه، تربت، تسبیح، تشرف، تعقیبات نماز، تطبیر، تعزیه، تکبیر، تک ضرب (سینه زدن)، توبه، توسل، توغ، تولیت،

ج)
(کتاب) جامعه، جریده، جمعه، جن، جُنگ شهادت،

چ )
چاووشی، چله، چهار/چار قل، چشم زخم،

ح)
حج، حجله، حرز، حرم، حسینیه، حضرت معصومه علیها السلام، حلوا، حوسه (هوسه)/حوسی (هوسی)، حوض کوثر، حوقله،

خ)
ختنه، ختنه سوران، خطابه، خطبه غدیر، خطبه، خطبه فاطمیه، خطیب، خواجه اباسلط، خواجه ربیع، خولی، خیمه،

د )
دجال، دحو الارض، دخیل، دسته، دعا، دعا افتتاح، دعای جوشن صغیر، دعای جوشن کبیر، دعای سمات، دعای سیفی، دعای صباح، دعای عدیله، دعای عرفه، دعای عشرات، دعای عهد، دعای کمیل، دعای مشمول، دعای ندبه، دعای یستشیر، دغدغه، دمام، دو طفلان مسلم، دهه فاطمیه، دیگچه،

ذ )
ذکر، ذوالجناح، ذوالفقار،

ر )
رثا، رجب، رجز، رقعه الحبیب، رقعه حاجت/استغاثه، رمضان، روضه، روضه (به معنای حرم)، روضه خوان،

ز )
زائر، زیارت، زیارت امین الله، زیارت به نیابت، زیارت جامعه صغیره، زیارت جامعه کبیره، زیارت جامعه، زیارت عاشورا،زنجیر زنی، زوار ، زولبیا و بامیه، زیارت،

س )
 سادات، سالار شهیدان، سامرا، سبحه، سجده شکر، سحری، سرّ من رای، سرمه، سرنا، سفره، سنج، سورا، سوز، سوغاتی، سوگواری، سه ضرب (سینه زدن)، سید، سیدالشهدا، سینه زنی،

ش )
شام غریبان، شاه چراغ، شاه عبدالعظیم : عبدالعظیم حسنی، شب جمعه، شب قدر، شبیه، شبیه خوانی، شهادت، شش گوشه، شعائر، شعبان، شفاعت، شور (گرفتن)، شهادت ائمه (ع)، شهر ری، شیپور، شیدانه (شیدونه)،

ص )
صحیفه سجادیه، صدقه، صفر، صلوات، صندوق گور، صیغه

ض )
ضریح،

ط )
طبل، طشت گزاری، طف، طلسم، طلوع خوانی، طواف، طویرج،

ع )
عاشورا، عبادت، عباس علیه السلام، عبدالعظیم حسنی، عتبات، عرفه، عزا، عزاداری، عقد اخوت ، عقیق،  عقیقه، عقیله العرب، علامت، علقمه، علم، علویه، عمرکشان (عمرکشون)، عمره، عماری، عوذه، عوذات، عید، عید الزهرا، عید غدیر، عید فطر، عید قربان

غ )
غدیر خم، غلت زنی،

ف )
فاطمیه، فال، فدک، فرات، فرد [تعزیه خوانی]،

ق )
قالی شویان، قبرستان وادی السلام، قبله، قبه مطهره ، قرآن، قفل زنی، قم، قمربنی هاشم، قمه زنی،

ک )
کاظمین، کربلا، کتل، کوچه بنی هاشم، کوفه،

گ )
گریستن، گریه،

ل )
لطم، لعن خوانی، لیله الرغائب،

م )
ماتم، ماه قمری، مباهله، متعه، مجالس، مجاور، مجلس، محرم، محفّه، مخالف خوانی، مداح، مداحی، مرثیه، مرگ، مزار، مسجد جمکران، مشکل گشا، مشهد مقدس، مشهد اردهال، مصحف فاطمه سلام الله علیها، مصرع، مصیبت، مطهر، مقام (امام زمان (عج) و غیره)، مقتل، مقتل خوانی، مقدس، مناجات، مناجات خمس عشره، مناجات شعبانیه، مناسک، منافره، مولودی، منجنیق، منسک، مهندی، موافق خوانی، موکب، موقوفات،

ن )
نادعلی، نافله، نجف اشرف،نخل گردانی/برداری، نذر، نذری، نقاره، نگین، نماز جعفر طیار، نماز حاجت، نماز وحشت، نواب اربعه، نوحه، نوروز، نهج البلاغه، نیمه شعبان، نینوا،

و )
وان یکاد، ورد، وعظ، وقف، ولادت ائمه (ع)،

ه )
هروله، هودج، هوسه(حوسه)/هوسی/(حوسی)،

ه )
هیئت، یس مغربی

 

دوست و همکار گرامی


چنانکه از ​فعالیت های داوطلبانه کانون ​«انسان شناسی و فرهنگ» و ​مطالب منتشر شده​ در سایت آن​ ​بهره می برید و انتشار آزاد این اطلاعات ​و استمرار این فعالیت ها را مفید می دانید، لطفا در نظر داشته باشید که در کنار همکاری علمی، نیاز به کمک مالی همه همکاران و علاقمندان نیز وجود دارد. کمک های مالی شما حتی در مبالغ بسیار اندک، می توانند کمک موثری برای ما باشند.

لطفا کمک های خود را به حساب زیر واریز کنید و در صورت دلخواه با ایمیل به ما اطلاع دهید.

شماره حساب بانک ملت: 117360766


شماره شبا: IR98 0120 0000 0000 0117 3607 66


شماره کارت: 7634-4916-3372-6104


به نام آقای رضا رجبی

نویسنده

اسحاقی، پیمان

مطالب نویسنده