انسان شناسی(26)، زمینه های مطالعاتی خاص انسان شناسی: انسان شناسی کاربردی

سوزان ال.هنچت ترجمه ی زهره دودانگه

انسان شناسی کاربردی جنبه ای از انسان شناسی است که در خدمت نیازهای جامعه کاربردی و یا سازمانی است. این شاخه از انسان شناسی در اروپا در قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم آغاز شد؛ یعنی زمانی که اطلاعات قوم نگاری جمع آوری شده توسط مدیران استعماری بلژیکی، فرانسوی، بریتانیایی، آلمانی و روسی مورد استفاده قرار گرفت. در امریکای شمالی دولت مکزیکی اولین دولتی بود که در سال 1917 سودمندی این دانش را به رسمیت شناخت.
تمامی شاخه های انسان شناسی دارای ابعاد کاربردی هستند. انسان شناسان فیزیکی در پزشکی قانونی و طراحی صنعتی کار می کنند. باستان شناسان از حفاظت تاریخی حمایت می کنند. انسان شناسان زبان شناختی برنامه های آموزشی و سیستم های کلی نوشتن را طراحی کرده اند. درجه ای از آشنایی با سایر رشته ها، به ویژه جامعه شناسی، امری متداول است. پزشکان ممکن است که دارای گواهی نامه مکمل در رشته هایی مانند بهداشت عمومی و یا قانون باشند.
در میان بسیاری از گروه های حرفه ای که توسط انسان شناسی کاربردی با هم پیوند یافته اند، گروه هایی چون: انسان شناسی در عمل (در بریتانیا)، جامعه برای انسان شناسی کاربردی ((SfAA (1) و انجمن ملی  برای کاربرد انسان شناسی (در ایالات متحده) و جامعه انسان شناسی کاربردی (در کانادا) وجود دارند. فرانسه، روسیه و هند دارای سازمان هایی دولتی هستند که به پژوهش های انسان شناسانه اختصاص یافته است، که برخی از آن ها دارای ارزش کاربردی می باشند. از دهه ی 1980  انسان شناسانی که خارج از نهادهای پژوهشی کار می کنند، انسان شناسان تجربی خوانده می شوند. انسان شناسان کاربردی یا تجربی تقریبا هیچ گاه مجوز یا گواهی دریافت نکرده اند. با این حال ممکن است مطالعاتی را که از نظر قانونی اجباری است، مانند ارزیابی اثرات زیست محیطی یا تحلیل های جنسیتی، برای دولت و یا نهادهای بین المللی انجام  دهند.
حمایت از تصمیم گیری های سیاستی در بیشتر انسان شناسی های اجتماعی یا فرهنگی رایج است. این رویکرد عموما کل نگرانه بوده و به زمینه توجه نشان می دهند. روش شناسی های منعطف پژوهشی اغلب فنون آماری را با متدهای مشارکتی و کیفی مانند مشاهده ی مشارکتی، نمونه های موردی، گروه های هدف، مصاحبه های آگاهی دهنده ی کلیدی یا ارزیابی سریع ترکیب می کنند. این کار ممکن است خدماتی را به عنوان یک کارگزار فرهنگ یا حتی میانجی گری مناقشه و تضاد در بر داشته باشد. برخی شاغلان ممکن است مدافع پیشبرد منافع گروه های خاصی باشند. انسان شناسان عملی به عنوان اعضای پذیرفته شده ی گروه که به اطلاعات محرمانه دسترسی دارند  کار می کنند تا به مدیریت تغییرات و ایجاد خودکفایی کمک نمایند. فعالیت های کاربردی به ندرت در انتشارات گسترده و در دسترس ثبت می شوند.
انسان شناسی کاربردی نقش مثبتی در زندگی عمومی داشته است. پژوهش های صنعتی در دهه های 1930 و 1940 بر مدیریت اشتغال مدرن و نظریات و تکنیک های مدیریتی تاثیر گذاشت. در بسیاری از کشورها مانند استرالیا، کانادا، هند، مکزیک و ایالات متحده، انسان شناسان به این امر کمک کرده اند که سیاست های حمایت از حقوق مردم بومی مورد گفتگو قرار گیرد و یا اجرا گردد.  در یک مقیاس جهانی، فرانتس بوآس دارای اعتبار برانگیختن پژوهشی است که ثابت نمود: "هر طریقت و مکتبِ تبعیض یا برتری  نژادی از نظر علمی نادرست است"؛ چنان که اعلامیه ی سازمان ملل متحد در سال 1963 نیز این امر را اظهار کرد.
امروزه استخدام انسان شناسان کاربردی توسط صنایعی مانند معدن (برای مثال در استرالیای غربی) نشان می دهد که از سوی دیگر شاغلان ممکن است به جای اینکه در راستای منافع مردم بومی کار کنند، در تعارض با آن حرکت می نمایند. انسان شناسانی که به نمایندگی از دولت کار می کنند (مانند مکزیک و چین) همزمان رویکردی به سوی فرهنگ پذیری را ترویج می کنند که این رویکرد نیازها و ارزش های مردم بومی را نادیده می گیرد.
انسان شناسی کاربردی حرفه ای بحث بر انگیز است. ادعای انسان شناسان اولیه مبنی بر بی طرفی اخلاقی در مقابل سیاست های استعماری در فرانسه و بریتانیای کبیر به چالش کشیده شد. مناقشات درباره مشارکت در جنگ ویتنام و سایر پروژه های جنگ سرد شکاف های عمیقی  در انسان شناسی امریکا در دهه های 1960 و 1970 ایجاد کرد. در دهه ی 1980 انجمن های حرفه ای امریکایی، بریتانیایی و کانادایی با نوشتن کدهای اخلاقی که استاندارد های حداقلی را (ولی غیر قابل اجرا) برای رفتار حرفه ای معین می کرد، به چنین مناقشاتی واکنش نشان دادند. مباحثه های در حال جریان دغدغه های سودمند و خوبی را درباره مواضع دشوار اخلاقی و سیاسی که توسط پروژه های کاربردی ایجاد شده است، تقویت می کنند. برخی از نیرومند ترین انتقادات توسط خودِ انسان شناسان کاربردی نوشته شده است.  
 
Suzanne L. Hanchett

پانوشت:
1-    the Society for Applied Anthropology

مقاله به صورت زیر ارجاع داده شود:
•    MLA Style:   "anthropology." Encyclopædia Britannica. Encyclopaedia Britannica Ultimate Reference Suite.  Chicago: Encyclopædia Britannica, 2010.
•    APA Style:   anthropology. (2010). Encyclopædia Britannica. Encyclopaedia Britannica Ultimate Reference Suite.  Chicago: Encyclopædia Britannica.
 

دوست و همکار گرامی


چنانکه از ​فعالیت های داوطلبانه کانون ​«انسان شناسی و فرهنگ» و ​مطالب منتشر شده​ در سایت آن​ ​بهره می برید و انتشار آزاد این اطلاعات ​و استمرار این فعالیت ها را مفید می دانید، لطفا در نظر داشته باشید که در کنار همکاری علمی، نیاز به کمک مالی همه همکاران و علاقمندان نیز وجود دارد. کمک های مالی شما حتی در مبالغ بسیار اندک، می توانند کمک موثری برای ما باشند.

لطفا کمک های خود را به حساب زیر واریز کنید و در صورت دلخواه با ایمیل به ما اطلاع دهید.

شماره حساب بانک ملت: 117360766


شماره شبا: IR98 0120 0000 0000 0117 3607 66


شماره کارت: 7634-4916-3372-6104


به نام آقای رضا رجبی

نویسنده

دودانگه، زهره / معاونت روابط عمومی

مطالب نویسنده